I GZ 321/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-09-04
NSAAdministracyjneŚredniansa
doręczenia elektronicznee-PUAPprzywrócenie terminubrak winypostępowanie administracyjneNSAWSAzażalenieUPDPrawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA oddalił zażalenie spółki na postanowienie WSA odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia skargi, uznając brak winy w uchybieniu terminowi za nieudowodniony.

Spółka złożyła skargę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na informację PARP, twierdząc, że została błędnie pouczona o terminie doręczenia i jego upływie. Sąd I instancji odmówił przywrócenia terminu, uznając brak winy za nieudowodniony. NSA oddalił zażalenie, podzielając stanowisko WSA, że spółka nie wykazała braku winy w uchybieniu terminowi, mimo błędnego pouczenia o doręczeniu zastępczym, gdyż informacja została prawidłowo doręczona.

Spółka A. Sp. z o.o. wniosła skargę na informację Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP) dotyczącą negatywnej oceny przedsięwzięcia, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Spółka argumentowała, że nie została prawidłowo poinformowana o trybie doręczenia zastępczego i błędnie zinterpretowała pouczenie o terminie wniesienia skargi, co doprowadziło do uchybienia terminowi. Sąd I instancji (WSA w Warszawie) odmówił przywrócenia terminu, stwierdzając, że spółka nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminowi. WSA wskazał, że spółka wiedziała o 14-dniowym terminie na wniesienie skargi i powinna dochować szczególnej staranności. Sąd podkreślił, że informacja została prawidłowo doręczona na adres e-PUAP Prezesa spółki, co potwierdza Urzędowe Poświadczenie Doręczenia (UPD). NSA, rozpoznając zażalenie spółki, podzielił stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że instytucja przywrócenia terminu wymaga wykazania braku winy, co oznacza podjęcie szczególnej staranności. NSA stwierdził, że spółka nie wykazała, iż uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy, a błędne przekonanie o terminie nie stanowi podstawy do przywrócenia terminu. Sąd wskazał, że mimo błędnego pouczenia o doręczeniu zastępczym, informacja została prawidłowo doręczona, a skarga została wniesiona po terminie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli strona nie wykazała braku winy w uchybieniu terminowi, mimo błędnego pouczenia, a doręczenie zostało uznane za skuteczne.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że spółka nie wykazała braku winy w uchybieniu terminowi, ponieważ mimo błędnego pouczenia, informacja została prawidłowo doręczona na adres e-PUAP, a skarga została wniesiona po terminie. Błędne przekonanie o terminie nie jest wystarczającą przesłanką do przywrócenia terminu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

p.p.s.a. art. 85

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 86 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 87 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 39 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 40 § § 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 46 § § 4 - § 9

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 391

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 394

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.d.e. art. 2 § pkt 1 i pkt 7

Ustawa z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych

u.d.e. art. 42 § ust. 1

Ustawa z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych

u.d.e. art. 155

Ustawa z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych

u.d.e. art. 158 § ust. 2 i ust. 3

Ustawa z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych

u.z.p.p.r. art. 14lzf § ust. 2 i ust. 3

Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju

Argumenty

Odrzucone argumenty

Spółka argumentowała, że wadliwe pouczenie o trybie doręczenia zastępczego i terminie wniesienia skargi, w połączeniu z błędami w UPD, spowodowało uchybienie terminowi bez jej winy.

Godne uwagi sformułowania

brak winy warunkujący uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu oznacza, że do niedochowania terminu doszło pomimo dołożenia przez stronę szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Błędne przekonanie skarżącej o upływie terminu do wniesienia skargi dopiero w dniu 6 maja 2025 r. nie stanowi o braku jej winy w uchybieniu terminu.

Skład orzekający

Tomasz Smoleń

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących doręczeń elektronicznych, przywrócenia terminu i wykazywania braku winy w postępowaniu sądowoadministracyjnym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów przejściowych ustawy o doręczeniach elektronicznych i ich zastosowania w kontekście k.p.a. oraz p.p.s.a.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z doręczeniami elektronicznymi i przywracaniem terminów, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Doręczenia elektroniczne: Kiedy błędne pouczenie nie wystarczy do przywrócenia terminu?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GZ 321/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-09-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-08-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Tomasz Smoleń /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Sygn. powiązane
V SA/Wa 1392/25 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2025-10-16
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 85, art. 86 § 1, art. 87 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 39 § 1, art. 40 § 4, art. 46 § 4 - § 9, art. 391, art. 394
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 1045
art. 2 pkt 1 i pkt 7,  art. 42 ust. 1, art. 155, art. 158
Ustawa z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych
Dz.U. 2024 poz 324
art. 14 Izf ust. 2 i ust. 3
Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (t.j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tomasz Smoleń po rozpoznaniu w dniu 4 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. Sp. z o.o. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 maja 2025 r. sygn. akt V SA/Wa 1392/25 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w W. na informację Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości z dnia 25 marca 2025 r. nr DIP.ADM.550.17.85.2024.SW(5) w przedmiocie negatywnej oceny przedsięwzięcia postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 19 maja 2025 r., sygn. akt V SA/Wa 1392/25 odmówił A. Sp. z o.o. w W. (skarżąca, Spółka) przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie z jej skargi na informację Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (organ, PARP) z dnia 25 marca 2025 r., nr DIP.ADM.550.17.85.2024.SW(5) w przedmiocie negatywnej oceny przedsięwzięcia.
W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że skarżąca Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika wniosła w dniu 29 kwietnia 2025 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) skargę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu wskazała, że nie ponosi winy w uchybieniu terminowi na wniesienie skargi, gdyż nie została poinformowana o trybie zastępczego doręczenia informacji o wyniku ponownej oceny wniosku, a z pouczenia zawartego w otrzymanej w dniu 22 kwietnia 2025 r. informacji wynikało, że termin na wniesienie skargi upływa w terminie 14 dni od otrzymania tego pisma, co w przypadku skarżącej nastąpiło 22 kwietnia 2025 r. Jednocześnie wniesiono o przeprowadzenie dowodów z dołączonych dokumentów tj. Urzędowego Poświadczenia Doręczenia (dalej: UPD) zaskarżonej informacji oraz Print Screen (zrzut ekranu) skrzynki odbiorczej H. S. (Prezesa skarżącej). W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącej wskazał, że skarżąca otrzymała informację o wyniku ponownej oceny wniosku o objęcie przedsięwzięcia wsparciem w dniu 22 kwietnia 2025 r. Informacja o wyniku ponownej oceny została doręczona skarżącej na skrzynkę eDoręczeń na portalu mObywatel Prezesa skarżącej tj. H. S. Jednocześnie Prezes po otrzymaniu informacji o wyniku ponownej oceny wniosku zapoznał się z treścią "UPO", z którego wynikało, że "Dokument nieodebrany przez Adresata w okresie 14 dni od dnia pierwszego UPD, zgodnie z art. 46 par. 6 k.p.a., w związku z art. 158 ust. 1 ustawy o doręczeniach elektronicznych, uznaje się za doręczony". Natomiast art. 46 par. 6 k.p.a. został uchylony w 2021 r., a w odebranej w dniu 22 kwietnia 2025 r. informacji o ponownej ocenie skarżąca została pouczona, że "Skarga jest wnoszona przez podmiot wnioskujący o objęcie przedsięwzięcia wsparciem w terminie 14 dni od dnia otrzymania tego pisma, bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie". W związku z powyższym skarżąca, wobec powołania się w "UPO" na uchylony przepis i w związku z pouczeniem zwartym w zaskarżonej informacji, nie złożyła skargi w dniu 22 lub 23 kwietnia 2025 r., albowiem działała w przekonaniu, że termin na jej złożenie upływa w dniu 6 maja 2025 r. Natomiast gdyby "UPO" zwierało prawidłowe pouczenie o doręczeniu zastępczym tj. odesłanie do obowiązujących przepisów, z którym skarżąca – niereprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika – mogłaby się zapoznać korzystając z Internetu, wówczas złożyłaby skargę w ostatnim dniu terminu, albowiem odebrała pismo na tyle wcześnie 22 kwietnia 2025 r., że złożyłaby skargę w terminie. Jednocześnie pełnomocnik skarżącej stwierdził, że dane wskazane na "UPO" nie pokrywają się z danymi widocznymi na skrzynce odbiorczej Prezesa skarżącej. Z "UPO" wynika, że data utworzenia pierwszego poświadczenia to 25 marca 2025 r., a ze skrzynki odbiorczej Prezesa skarżącej wynika, że wiadomość pojawiła się u niego na skrzynce w dniu 26 marca 2025 r. W związku z powyższym – w ocenie pełnomocnika skarżącej – nie jest jasne czy 14-dniowy termin na przyjęcie fikcji doręczenia powinien być liczony od dnia 25 marca 2025 r., czy od 26 marca 2025 r. Zakładając jednak nawet, że termin na złożenie skargi upływałby 22 kwietnia to wobec odebrania przez skarżącą pisma w godzinach porannych, gdyby była ona prawidłowo pouczone o trybie doręczeń zastępczych chociażby poprzez odesłanie do obowiązujących przepisów, skarżąca byłaby w stanie złożyć skargę w terminie. Reasumując pełnomocnik skarżącej stwierdził, że wadliwe pouczenie o trybie doręczenia zastępczego w powiązaniu z pouczeniem zawartym w wyniku ponownej oceny spowodowało, że skarżąca bez swojej winy uchybiła terminowi na wniesienie skargi.
PARP przy piśmie z dnia 15 maja 2025 r. przekazała potwierdzenie odbioru przez skarżącą zaskarżonej informacji z dnia 25 marca 2025 r. tj. UPD.
Z informacji PARP z dnia 25 marca 2025 r., nr DIP.ADM.550.17.85.2024.SW(5) w przedmiocie ponownej oceny wniosku nr [...] o objecie przedsięwzięcia wsparciem wynika, że zaskarżone rozstrzygnięcie wraz z pouczeniem o sposobie i terminie jego zaskarżenia poprzez wniesienie skargi bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wraz kompletną dokumentacją w terminie 14 dni od dnia otrzymania tego pisma, zgodnie z art. 14lzf ust. 2 i 3 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 324 ze zm.), zostało przesłane skarżącej na adres e-PUAP Prezesa skarżącej.
Odmawiając przywrócenia terminu do wniesienia skargi WSA w Warszawie przytoczył treść m.in. art. 86 i art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.) i stwierdził, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminowi. Sąd I instancji wyjaśnił, że skoro skarżąca wiedziała, że termin na wniesienie skargi do sądu na informację o ponownej negatywnej ocenie wniosku wynosi 14 dni, winna podjąć czynności gwarantujące właściwe prowadzenie jej spraw, zwłaszcza sądowych. Natomiast błędne przekonanie skarżącej o upływie terminu do wniesienia skargi dopiero w dniu 6 maja 2025 r. nie stanowi o braku winy w uchybieniu terminu, gdyż kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony dochowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Brak winy warunkujący uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu oznacza, że do niedochowania terminu doszło pomimo dołożenia przez stronę szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, o czym nie można mówić w przypadku tej sprawy, uwzględniając fakt prawidłowego pouczenia przez organ o terminie i sposobie wniesienia skargi oraz osobistym odbiorze zaskarżonego rozstrzygnięcia przez skarżącą.
Sąd I instancji wyjaśnił, że z przesłanego przez skarżącą oraz organ UPD (mylnie nazywane przez skarżącą "UPO") wynika po pierwsze, że nadawcą przesłanego dokumentu był PARP, zaś adresatem Prezes skarżącej. Po drugie, data utworzenia poświadczenia tj. 25 marca 2025 r. oraz identyfikator sprawy, której dotyczy odebrany dokument tj. DIP.ADAM.550.17.85.2024.SW(5) są zgodne z datą i numerem zaskarżonej informacji. I po trzecie, co najważniejsze, przesłana korespondencja została odebrana przez adresata w dniu 26 marca 2025 r., zgodnie z datą odbioru. Ponadto UPD zawiera również dane uzupełniające (opcjonalne), na które zwróciła uwagę skarżącą, jednakże mają one znaczenie jedynie wówczas gdy, adresat nie odebrał przesłanej korespondencji przed upływem 14 dni od dnia jej wpłynięcia, o czym stanowi art. 41 ust. 1 pkt 3 i art. 42 ust. 2 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1045 ze zm.; dalej: u.d.e.), co nie miało miejsca w tej sprawie. Instytucja domniemanie doręczenia oparta jest bowiem na konstrukcji fikcji prawnej poprzez uznanie, że nastąpiło doręczenie pisma, które de facto nie miało miejsca.
W ocenie WSA, zaskarżona informacja o wyniku ponownej oceny wniosku zawierająca prawidłowe pouczenie o terminie i sposobie jej zaskarżenia (poprzez wniesienie skargi bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wraz kompletną dokumentacją w terminie 14 dni od dnia otrzymania tego pisma) została odebrana przez Prezesa skarżącej w dniu 26 marca 2025 r., co wprost wynika z przesłanego UPD, zatem termin na wniesienie skargi upływał 9 kwietnia 2025 r. Ponadto wbrew stanowisku prezentowanemu przez skarżącą, powyższe ustalenia znajdują również potwierdzenie w przesłanym Print Screenie skrzynki elektronicznej Prezesa skarżącej. Odnotowano tam bowiem odbiór przez niego korespondencji w dniu 26 marca 2025 r. pochodzącej od PARP (oznaczonej jako koperta.xml). Natomiast z żadnego z tych dokumentów nie wynika, co próbuje forsować pełnomocnik skarżącej, że skarżąca otrzymała zaskarżoną informację w dniu 22 kwietnia 2025 r. Tym samym również cała argumentacja o doręczeniu zastępczym nie mogła odnieść zamierzonego skutku, bowiem w tej sprawie PARP nie stosował względem skarżącej instytucji doręczenia zastępczego.
W konsekwencji, WSA w Warszawie postanowieniem z dnia 19 maja 2025 r., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca Spółka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając rozstrzygnięcie w całości.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 87 § 2 p.p.s.a., poprzez przyjęcie, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminowi do wniesienia skargi, a to z uwagi na wadliwe przyjęcie przez Sąd, że do doręczenia informacji o wyniku ponownej oceny wniosku nie doszło w trybie zastępczym, bo skarżąca odebrała tę informację w dniu 26 marca 2025 r., w sytuacji, gdy UPD.xml nie zawiera ważnego podpisu, a zatem nie może stanowić dowodu na datę doręczenia informacji w dniu 26 marca 2025 r., a co za tym idzie należało przyjąć, że informacja o wyniku ponownej oceny wniosku została skarżącej doręczona w trybie zastępczym w dniu 8 kwietnia 2025r., a zatem termin na złożenie skargi upływał 22 kwietnia 2025 r., a skarżąca uchybiała terminowi na wniesienia skargi z uwagi na błędne pouczenie o sposobie doręczenia zastępczego, które to pouczenie odwoływało się do przepisów nieobowiązujących już od 2021 r., co w połączeniu z pouczeniem zawartym w informacji, którą skarżąca faktycznie odebrała w dniu 22 kwietnia 2025r., z którego wynikało, że skargę należy złożyć w terminie 14 dni od dnia jej otrzymania, wprowadziło skarżącą w błąd, iż 14 - dniowy termin na złożenie skargi liczyć należy od 22 kwietnia 2025 r.
W związku z powyższymi zarzutami wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Ponadto wniesiono o przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci wydruku ze strony moj.gov.pl., z weryfikacji podpisu UPD.xml, z której wynika, ze rzekomy podpis z dnia 26 marca 2025 r. złożony przez członka zarządu skarżącej Spółki, tj. H. S., był nieważny.
W uzasadnieniu zażalenia przedstawiono argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w jego petitum.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 85 p.p.s.a., czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Instytucją procesową, której celem jest ochrona strony przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu do dokonania określonej czynności procesowej, jest instytucja przywrócenia terminu. W piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Podstawowe znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma więc ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy. Brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności. Powszechnie, jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego, przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2015 r., sygn. akt I OZ 104/15). Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 października 1998 r., sygn. akt II CKN 8/98). Brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych.
Jak trafnie wskazuje się w orzecznictwie sądowym, wykładnia przepisów dotyczących przywracania terminów nie może być nadmiernie rygorystyczna, jak również nie powinna być przesadnie liberalna, natomiast zawsze powinna uwzględniać wszystkie elementy stanu faktycznego konkretnej sprawy, tak aby zasadność przywrócenia lub odmowy przywrócenia terminu na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., nie budziła cienia wątpliwości. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 2018 r., II GSK 1486/18, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy największym w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 10 września 2010 r., sygn. akt II OZ 849/10, z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/02, publ. Monitor Prawniczy z 2002 r. nr 23, poz. 1059).
W przedmiotowej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, że przedstawione we wniosku okoliczności nie pozwoliły na przywrócenie terminu do wniesienia skargi.
Należy wyjaśnić, że stosownie do art. 39 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodek postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572; dalej: k.p.a.), organ administracji publicznej doręcza pisma na adres do doręczeń elektronicznych, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, chyba że doręczenie następuje na konto w systemie teleinformatycznym organu albo w siedzibie organu. Zgodnie z § 2 powołanego przepisu w przypadku braku możliwości doręczenia w sposób, o którym mowa w § 1, organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem: 1) przez operatora wyznaczonego z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 u.d.e., albo 2) przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy.
Stosownie do art. 394 k.p.a. w przypadku doręczenia w sposób, o którym mowa w art. 39 § 1 k.p.a., do ustalenia dnia doręczenia korespondencji stosuje się przepis art. 42 u.d.e.
Zgodnie z art. 42 ust. 1 ww. ustawy w przypadku doręczania korespondencji przy wykorzystaniu publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego korespondencja jest doręczona we wskazanej w dowodzie otrzymania chwili:
1) odebrania korespondencji - w przypadku, o którym mowa w art. 41 ust. 1 pkt 1;
2) wpłynięcia korespondencji - w przypadku, o którym mowa w art. 41 ust. 1 pkt 2.
Zgodnie z art.158 u.d.e. w okresie od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. od 5 października 2021 r.) do dnia poprzedzającego dzień zaistnienia obowiązku jej stosowania, o którym mowa w art. 155, do doręczania przez podmioty publiczne w rozumieniu ustawy zmienianej w art. 105 do podmiotów niebędących podmiotami publicznymi w rozumieniu tej ustawy, dokonywanego w systemie teleinformatycznym organu administracji publicznej, stosuje się art. 39, art. 391, art. 40 § 4 oraz art. 46 § 4 – 9 ustawy zmienianej w art. 61 w brzmieniu dotychczasowym oraz art. 144a i art. 152a ustawy zmienianej w art. 84 w brzmieniu dotychczasowym. Powyższy przepis przejściowy stosuje się zarówno do podmiotów publicznych w rozumieniu ustawy z 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne korespondencji podmiotom niebędącym podmiotami publicznymi udostępniających elektroniczną skrzynkę podawczą w ePUAP, jak i w systemie innym niż ePUAP.
Natomiast w oparciu o art. 155 u.d.e. oraz zgodnie z Komunikatem Ministra Cyfryzacji z dnia 12 lipca 2024 r. zmieniającym komunikat w sprawie określenia terminu wdrożenia rozwiązań technicznych niezbędnych do doręczania korespondencji z wykorzystaniem publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego lub publicznej usługi hybrydowej oraz udostępnienia w systemie teleinformatycznym punktu dostępu do usług rejestrowanego doręczenia elektronicznego w ruchu transgranicznym (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1078) termin wdrożenia (a więc w konsekwencji termin stosowania przepisów przejściowych art. 158 u.d.e.) został przedłużony do 31 grudnia 2025 r.
Z uwagi natomiast na to, że nadal obowiązuje art. 158 u.d.e. do wyliczenia terminu w przedmiotowej sprawie w rozumieniu ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne korespondencji podmiotom niebędącym podmiotami publicznymi w rozumieniu tej ustawy zastosowanie powinny mieć przepisy art. 39, art. 391, art. 40 § 4 oraz art. 46 § 4 – 9 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, ale w brzmieniu z przed 5 października 2021 r., tj. Dz. U. z 2021 r., poz 735) (por. M. Wilbrandt-Gotowicz [w:] K. Czaplicki, A. Gryszczyńska, M. Świerczyński, K. Świtała, K. Wojsyk, M. Wilbrandt-Gotowicz, Doręczenia elektroniczne. Komentarz, LEX/el. 2024, art. 158).
Zgodnie z art. 46 § 4 k.p.a. w celu doręczenia pisma w formie dokumentu elektronicznego organ administracji publicznej przesyła na adres elektroniczny adresata zawiadomienie zawierające: 1) wskazanie, że adresat może odebrać pismo w formie dokumentu elektronicznego; 2) wskazanie adresu elektronicznego, z którego adresat może pobrać pismo i pod którym powinien dokonać potwierdzenia doręczenia pisma; 3) pouczenie dotyczące sposobu odbioru pisma, a w szczególności sposobu identyfikacji pod wskazanym adresem elektronicznym w systemie teleinformatycznym organu administracji publicznej, oraz informację o wymogu podpisania urzędowego poświadczenia odbioru w określony sposób. W przypadku nieodebrania pisma w formie dokumentu elektronicznego w sposób, o którym mowa w § 4 pkt 3, organ administracji publicznej po upływie 7 dni, licząc od dnia wysłania zawiadomienia, przesyła powtórne zawiadomienie o możliwości odebrania tego pisma (art. 46 § 5 k.p.a.). Natomiast w przypadku nieodebrania pisma doręczenie uważa się za dokonane po upływie 14 dni, licząc od dnia przesłania pierwszego zawiadomienia (art. 46 § 5 k.p.a.). Z kolei zgodnie z przepisem art. 57 § 1 k.p.a. określający sposób liczenia terminów w oparciu o k.p.a. zakłada, że jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Jeżeli zaś koniec terminu do wykonania czynności przypada na dzień uznany ustawowo za wolny od pracy lub na sobotę, termin upływa następnego dnia, który nie jest dniem wolnym od pracy ani sobotą (art. 57 § 4 k.p.a.).
Jak wynika z informacji PARP z dnia 25 marca 2025 r. nr DIP.ADM.550.17.85.2024.SW(5), zaskarżone rozstrzygnięcie wraz z pouczeniem o sposobie i terminie jego zaskarżenia poprzez wniesienie skargi bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wraz kompletną dokumentacją w terminie 14 dni od dnia otrzymania tego pisma, zgodnie z art. 14lzf ust. 2 i 3 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 324 ze zm.), zostało przesłane skarżącej na adres e-PUAP Prezesa skarżącej.
PARP przy piśmie z dnia 15 maja 2025 r. przekazała potwierdzenie odbioru przez skarżącą zaskarżonej informacji z dnia 25 marca 2025 r. tj. UPD. Z UPD wynika, że datą utworzenia pierwszego UPD był dzień 25 marca 2025 r., zaś powtórne UPD zostało utworzone 8 kwietnia 2025 r. W informacji uzupełniającej ww. dokumentu wskazano, że "dokument nieodebrany przez adresata w okresie 14 dni od wysłania pierwszego UPD zgodnie z art. 46 § 6 k.p.a. w zw. z art. 158 ust. 1 u.d.e., uznaje się za doręczony."
Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że skoro pierwsze zawiadomienie zostało utworzone 25 marca 2025 r., a skarżąca miała na odbiór pisma organu 14 dni, to ostatni dzień w którym mogła odebrać pismo przypada na dzień 8 kwietnia 2025 r. Skoro zaskarżona informacja została uznana za doręczona skarżącej 8 kwietnia 2025 r., to dniem w którym Sąd I instancji powinien liczyć 14-dniowy termin do wniesienia skargi był dzień 9 kwietnia 2025 r. W konsekwencji termin na wniesienie skargi upływał 23 kwietnia 2025 r.
W ocenie sądu kasacyjnego, WSA błędnie uznał, że zaskarżona informacja PARP o wyniku ponownej oceny wniosku została odebrana przez Prezesa skarżącej w dniu 26 marca 2025 r., jednakże powyższe nie mogło doprowadzić do uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Skarga na informację PARP wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia została wniesiona dopiero 29 kwietnia 2025 r. (data nadania w placówce pocztowej – koperta k.16).
Zdaniem NSA, Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że zaskarżona rozstrzygnięcie wraz z pouczeniem o sposobie i terminie jego zaskarżenia, poprzez wniesienie skargi bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wraz kompletną dokumentacją w terminie 14 dni od dnia otrzymania tego pisma, zgodnie z art. 14lzf ust. 2 i 3 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 324 ze zm.), zostało prawidłowo przesłane na adres e-PUAP Prezesa skarżącej.
Powtórzyć należy, że brak winy warunkujący uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu oznacza, że do niedochowania terminu doszło pomimo dołożenia przez stronę szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. W przedmiotowej jednak sprawie taka sytuacja nie zachodzi, bowiem powołane przez skarżącą okoliczności nie stanowią przesłanki warunkującej przywrócenie terminu. Jak wynika z akt sprawy, skarżącej prawidłowo doręczono zaskarżone rozstrzygnięcie. Skarżąca została również prawidłowo przez organ pouczona o terminie i sposobie wniesienia skargi.
Podkreślić należy, że skoro skarżąca wiedziała, że termin na wniesienie skargi do Sądu na informację o ponownej negatywnej ocenie wniosku wynosi 14 dni, powinna podjąć czynności gwarantujące właściwe prowadzenie jej spraw. Błędne przekonanie skarżącej o upływie terminu do wniesienia skargi dopiero w dniu 6 maja 2025 r. nie stanowi o braku jej winy w uchybieniu terminu. Skarżąca nie wykazała więc, że w okresie przewidzianym na wniesienie skargi zaszły przeszkody, które uniemożliwiłby jej podjęcie czynności procesowych w terminie.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI