I GZ 314/22

I GZ 314/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2022-09-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Henryk Wach /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Minister Administracji i Cyfryzacji
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 61 § 3 § 5, art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 23 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Gminy Miasto Kraśnik od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 5193/21 w przedmiocie oddalenie wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Gminy Miasto Kraśnik na decyzję Ministra Cyfryzacji z dnia 3 września 2021 r. nr 30/BBF/2021 w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu udzielonej dotacji postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 14 kwietnia 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 5193/21 oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Centrum Projektów Polska Cyfrowa z 29 czerwca 2018 r. nr CPPC-WP.411.29.4.2017 w sprawie ze skargi Gminy Miasto Kraśnik na decyzję Ministra Cyfryzacji z dnia 3 września 2021 r. nr 30/BBF/2021 w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu udzielonej dotacji.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że Gmina Miasto Kraśnik zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję Ministra Cyfryzacji z 3 września 2021 r., (nr BBF.ZKN.943.4.2021), utrzymującą w mocy decyzję Centrum Projektów Polska Cyfrowa z 9 stycznia 2020 r., (nr CPPC-WP.411.3.2.2019) odmawiającą umorzenia należności z tytułu udzielonej dotacji w wysokości 32.258,17 zł wraz z odsetkami. Wraz ze skargą Gmina złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji wydanej przez Centrum Projektów Polska Cyfrowa z 29 czerwca 2018 r. (nr CPPC-WP.411.29.4.2017) nakazującej zwrot wskazanej wyżej dotacji tj. kwoty 32,258,17 zł z odsetkami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł na podstawie art. 61 § 3 § 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej: p.p.s.a.).
Sąd I instancji podkreślił, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Ministra Cyfryzacji z 3 września 2021 r. utrzymująca w mocy decyzję CPPC z 9 stycznia 2020 r. odmawiającą umorzenia należności z tytułu udzielonej dotacji, natomiast wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczy określenia kwoty dotacji przypadającej do zwrotu z decyzji CPPC z 29 czerwca 2018 r. nr CPPC-WP.411.29.4.2017. Decyzja ta, następnie decyzją Ministra Inwestycji i Rozwoju z 4 grudnia 2018 r. nr DPT-VI.025.4.2018 została zmieniona w części dotyczącej odsetek. Decyzje stały się przedmiotem skargi do Sądu (sygn. akt: V SA/Wa 213/19), który oddalił skargę (obecnie w trakcie trwania postępowania kasacyjnego przed NSA). Dlatego też Sąd wskazał, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji CPPC z 29 czerwca 2018 r. mógł być rozpoznawany jedynie w trakcie tamtego postępowania.
Podkreślając, że sąd administracyjny może orzekać o wstrzymaniu nie tylko tych aktów, które zostały zaskarżone, ale również tych, które zostały wydane we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy (art. 61 § 3 p.p.s.a. in fine) Sąd uznał, że decyzja wydana przez CPPC z 29 czerwca 2018 r. nie została wydana w granicach tej samej sprawy, w której toczy się niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne, tzn. postępowanie ze skargi na decyzję Ministra Cyfryzacji odmawiającej umorzenia zapłaty kwoty dotacji.
W konsekwencji Sąd I instancji uznał, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym odmowy umorzenia należności z tytułu udzielonej dotacji nie jest możliwe wnioskowanie o wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego dotyczącego określenia wysokości dotacji przypadającej do zwrotu (decyzji wymiarowej).
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca domagając się jego uchylenia w całości oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku strony skarżącej w przedmiocie wykonania decyzji wydanej przez Centrum Projektów Polska Cyfrowa z 29 czerwca 2018 r. nakazującej zwrot dotacji tj. kwoty 32.258,71.zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych za okresy i od kwot wskazanych w w/w decyzji, następnie zmienionej decyzją Ministra Inwestycji i Rozwoju z 4 grudnia 2018 w części dotyczącej odsetek.
W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że nie sposób zgodzić się z twierdzeniem sądu I Instancji, że realiach niniejszej sprawy brak jest tożsamości przedmiotowej sprawy o umorzenie oraz sprawy o uchylenie decyzji nakazującej zwrot określonej kwoty. Obydwie decyzje tj. decyzja nakazująca zwrot oraz decyzja odmawiająca umorzenia dotyczą de facto tego samego tj. konieczności zwrotu przez Gminę Miasto Kraśnik kwoty w wysokości 32.258,71 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. W ocenie strony skarżącej pozostają one w ewidentnym związku przedmiotowym, a nie jak twierdzi sąd I instancji w związku jedynie chronologicznym, gdyż zarówno jedno jak i drugie postępowanie są ze sobą ściśle powiązane i mają na siebie wzajemny wpływ. Przyjmując nawet założenie, że w przypadku złożenia wniosku o umorzenie należności, występuje inna podstawa materialna wniosku to i tak jego kauza jest tożsama ze sprawą dotyczącą decyzji wymiarowej. Wszak nie byłoby możliwe złożenie wniosku o umorzenie w przypadku gdyby nie istniał obowiązek zapłaty określonej kwoty przez skarżącego, zaś samo umorzenie zaległości mogłoby skutkować umorzeniem postępowania pierwotnego z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji została powołana do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłaby dla strony wywołać taka decyzja, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem legalności. Odnosi się ona do sytuacji szczególnego i wyjątkowego zagrożenia, która wymaga zastosowania specjalnego rodzaju tymczasowej ochrony strony postępowania.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
W cytowanym przepisie mowa jest nie tylko o możliwości wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, ale także aktów wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy. Oznacza to, że przedmiotem ochrony tymczasowej może być nie tylko zaskarżony akt, lecz także inne akty wydane wcześniej, z tym jednak warunkiem, że muszą one mieścić się "w granicach tej samej sprawy".
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi do Sądu I instancji jest decyzja Ministra Cyfryzacji z 3 września 2021 r., (nr BBF.ZKN.943.4.2021), utrzymującą w mocy decyzję Centrum Projektów Polska Cyfrowa z 9 stycznia 2020 r., (nr CPPC-WP.411.3.2.2019) odmawiającą umorzenia należności z tytułu udzielonej dotacji w wysokości 32.258,17 zł wraz z odsetkami. Tymczasem zawarty w skardze wniosek o ochronę tymczasową dotyczy wstrzymania wykonania decyzji Centrum Projektów Polska Cyfrowa z 29 czerwca 2018 r. nr CPPC-WP.411.29.4.2017 w przedmiocie określenia kwoty dotacji przypadającej do zwrotu. Kluczową kwestią jest zatem odpowiedź na pytanie, jak należy rozumieć sformułowanie odnoszące się do wszystkich postępowań "w granicach tej samej sprawy", a w szczególności czy w granicach sprawy objętej przedmiotem zaskarżenia, mieści się decyzja Centrum Projektów Polska Cyfrowa z 29 czerwca 2018 r.
Należy wskazać, że w art. 134 § 1 p.p.s.a. ustawodawca posłużył się zwrotem "w granicach danej sprawy", a w art. 135 p.p.s.a. nakazał stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych lub podjętych "w granicach sprawy, której dotyczy skarga", jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak jest podstaw do uznania, iż sens znaczeniowy w/w sformułowań miałby różnić się od znaczenia zwrotu zawartego w art. 61 § 3 p.p.s.a. – "w granicach tej samej sprawy".
Podkreślić należy, że zwrot "w granicach tej samej sprawy" dotyczy sprawy w ujęciu materialnym. Jak wskazuje się w doktrynie (por. B. Adamiak, glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 1998 r. sygn. akt I SA/Gd 654/96, OSP 1999, z. 1, s. 51) na "sprawę administracyjną" w znaczeniu materialnym składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe, a zatem przy ustalaniu tożsamości sprawy należy badać te właśnie elementy. Tożsamość elementów podmiotowych to tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, a tożsamość przedmiotowa to tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej. Należy zatem odnieść zakres udzielenia ochrony tymczasowej przez sąd do zakresu orzekania przez ten sąd (art. 135 p.p.s.a.).
Przechodząc od rozważań ogólnych na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, że powyższe rozumienie "sprawy administracyjnej" nie umożliwia w niniejszej sprawie – dotyczącej odmowy umorzenia należności z tytułu udzielonej dotacji – wstrzymania wykonania decyzji Centrum Projektów Polska Cyfrowa z 29 czerwca 2018 r., nakazującej zwrot wskazanej wyżej dotacji w związku ze stwierdzeniem pobrania jej w nadmiernej wysokości. Między obydwoma wymienionymi sprawami nie zachodzi bowiem tożsamość przedmiotowa i właśnie ze względu na odrębność zakresu przedmiotowego nie można uznać, że tworzą one tę samą sprawę w znaczeniu materialnym. Czym innym jest bowiem postępowanie dotyczące przesądzenia, że dotacja została pobrana w nadmiernej wysokości i z tego powodu powstaje obowiązek jej zwrotu, a czym innym postępowanie dotyczące kwestii samego już tylko umorzenia należności z tytułu udzielonej dotacji na wniosek strony, gdzie fakt uznania pobrania przez stronę dotacji w nadmiernej wysokości nie może być już weryfikowany, a ocenie podlegają jedynie przesłanki związane z ewentualnym umorzeniem tej należności.
Wskazując na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.