I GZ 308/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-10-11
NSAAdministracyjneŚredniansa
postępowanie administracyjnesądownictwo administracyjnewyłączenie sędziegoreferendarz sądowyzażaleniep.p.s.a.prawo pomocysystemy wsparcia bezpośredniego

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie spółki na postanowienie WSA o odmowie wyłączenia referendarza sądowego, uznając brak podstaw prawnych do uwzględnienia wniosku.

Spółka złożyła zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które oddaliło jej wniosek o wyłączenie referendarza sądowego. Sprawa dotyczyła płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarżąca nie wykazała żadnych okoliczności uzasadniających wyłączenie referendarza zgodnie z przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a oświadczenie referendarza o braku podstaw do wyłączenia było wiarygodne. W konsekwencji, NSA oddalił zażalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie spółki A Sp. z o.o. w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 lipca 2024 r., które oddaliło wniosek o wyłączenie referendarza sądowego. Wniosek ten dotyczył sprawy ze skargi spółki na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w przedmiocie uchylenia decyzji i umorzenia postępowania w sprawie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, po wznowieniu postępowania. Sąd I instancji uznał, że wnioskodawca nie przedstawił żadnych okoliczności uzasadniających wyłączenie referendarza. Spółka nie zgodziła się z tym rozstrzygnięciem i wniosła zażalenie, domagając się zmiany postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, że zgodnie z przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), wyłączenie referendarza sądowego następuje z określonych przyczyn, a wnioskodawca jest obowiązany je uprawdopodobnić. NSA stwierdził, że Sąd I instancji prawidłowo ocenił, iż w sprawie nie zaszły okoliczności uzasadniające uwzględnienie wniosku. Referendarz sądowy złożył oświadczenie o braku podstaw do wyłączenia, a spółka nie przedstawiła żadnych argumentów podważających jego prawdziwość. Sąd podkreślił, że subiektywne przekonanie strony o stronniczości nie jest wystarczającą podstawą do wyłączenia, a przyczyny muszą wynikać z przepisów prawa. Wobec braku skutecznego wykazania przesłanek wyłączenia, NSA oddalił zażalenie jako niezasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, nie istnieją podstawy prawne do wyłączenia referendarza sądowego, jeśli strona nie przedstawiła i nie uprawdopodobniła przyczyn wyłączenia przewidzianych ustawą, a referendarz złożył oświadczenie o braku podstaw do wyłączenia.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że wnioskodawca musi wskazać i uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia przewidziane w Prawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Subiektywne przekonanie strony o stronniczości nie jest wystarczające, a oświadczenie referendarza o braku wątpliwości co do jego bezstronności jest wiarygodne, chyba że strona udowodni inaczej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania w przedmiocie zażalenia.

p.p.s.a. art. 197 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania w przedmiocie zażalenia.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 24 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepisy dotyczące wyłączenia sędziego stosuje się odpowiednio do wyłączenia referendarza sądowego.

p.p.s.a. art. 18 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zawiera zamknięty katalog przesłanek do wyłączenia referendarza sądowego z urzędu.

p.p.s.a. art. 19

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje wyłączenie referendarza sądowego na wniosek strony.

p.p.s.a. art. 20

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wnoszący o wyłączenie obowiązany jest wskazać i uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia.

p.p.s.a. art. 22 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Postanowienie w przedmiocie wyłączenia referendarza sądowego poprzedza złożenie wyjaśnień przez tego referendarza.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wskazania i uprawdopodobnienia przez stronę przyczyn wyłączenia referendarza sądowego zgodnie z przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Oświadczenie referendarza o braku podstaw do wyłączenia było wiarygodne, a strona nie udowodniła okoliczności podważających jego prawdziwość.

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżącej oparte na subiektywnym przekonaniu o stronniczości referendarza, bez wskazania konkretnych przesłanek ustawowych.

Godne uwagi sformułowania

O wyłączeniu sądowego nie może decydować subiektywne przekonanie strony o jego stronniczości i niesprawiedliwości. Przyczyny wyłączenia, które powinny zostać uprawdopodobnione we wniosku o wyłączenie referendarza sądowego, to wyłącznie przyczyny, które wynikają z art. 18 i 19 p.p.s.a.

Skład orzekający

Małgorzata Grzelak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia referendarza sądowego w postępowaniu administracyjnosądowym oraz wymogów stawianych wnioskom o wyłączenie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury wyłączenia referendarza w kontekście prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z wyłączeniem organu orzekającego, co jest istotne dla prawników procesowych, ale nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych rozstrzygnięć.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GZ 308/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-10-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-09-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Grzelak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Skarżony organ
Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Grzelak po rozpoznaniu w dniu 11 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A Sp. z o.o. w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 lipca 2024 r.; sygn. akt VIII SPP/Wa 80/24 w zakresie oddalenia wniosku o wyłączenie referendarza sądowego w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. w B. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia [...] lutego 2024 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i umorzenia postępowania w sprawie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, po wznowieniu postępowania postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 29 lipca 2024 r. (dalej: WSA, Sąd I instancji) oddalił wniosek A Sp. z o.o. w B. (dalej jako: strona, skarżący) o wyłączenie referendarza sądowego od rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy, w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia [...] lutego 2024 r. w przedmiocie uchylenia decyzji i umorzenia postępowania w sprawie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, po wznowieniu postępowania.
W uzasadnieniu WSA ocenił, że wnioskodawca nie przedstawił żadnych okoliczności, które mogłyby stanowić przesłankę uzasadniającą wyłączenie referendarza.
Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący. W wywiedzionym zażaleniu wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez jego uchylenie i rozpoznanie wniosku strony i orzeczenie zgodnie z żądaniem.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 24 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2023.1634, dalej: p.p.s.a.) przepisy dotyczące wyłączenia sędziego stosuje się odpowiednio do wyłączenia protokolanta, referendarza sądowego oraz prokuratora. Art. 18 § 1 p.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek, dla których wyłączenie referendarza sądowego powinno nastąpić z urzędu, zaś wyłączenie dokonywane na wniosek strony uregulowane jest w art. 19 p.p.s.a. stosownie zaś do art. 20 p.p.s.a. wnoszący o wyłączenie obowiązany jest wskazać i uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Postanowienie w przedmiocie wyłączenia referendarza sądowego, zgodnie z art. 22 § 2 p.p.s.a., poprzedza złożenie wyjaśnień przez tego referendarza sądowego, którego wniosek dotyczy. Podkreślenia wymaga, że o wyłączeniu sądowego nie może decydować subiektywne przekonanie strony o jego stronniczości i niesprawiedliwości. Przyczyny wyłączenia, które powinny zostać uprawdopodobnione we wniosku o wyłączenie referendarza sądowego, to wyłącznie przyczyny, które wynikają z art. 18 i 19 p.p.s.a. Oznacza to, że przyczyną wyłączenia nie jest jakakolwiek okoliczność, która zdaniem strony wyłącza referendarza sądowego od rozpoznania jego sprawy, ale okoliczność przewidziana ustawą Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji trafnie ocenił, że w sprawie nie zachodzą okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o wyłączenie referendarza sądowego. Z akt sprawy wynika, że referendarz sądowy, którego wyłączenia domagał się skarżący, złożył oświadczenie, że w sprawie nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 p.p.s.a., ani inne tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności (art. 19 p.p.s.a.).
Wobec niewskazania w zażaleniu jakichkolwiek okoliczności i argumentów, które podważyłyby prawdziwość oświadczenia referendarza sądowego – stwierdzić należy, że postanowienie Sądu I instancji oddalające wniosek o wyłączenie referendarza sądowego było zgodne z prawem.
Podkreślić należy, że w świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, autorytet moralny sędziego czy referendarza sądowego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które podważałyby wiarygodność takiego oświadczenia (por. postanowienia NSA: z 12 marca 2012 r., sygn. akt I FZ 147/12, z 9 października 2013 r., sygn. akt II OZ 851/13 oraz z 24 września 2014 r., sygn. akt I OZ 754/14). Tym samym Sąd I instancji prawidłowo uznał, że wniosek skarżącej o wyłączenie referendarza sądowego nie zasługiwał na uwzględnienie.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI