I GZ 30/19

Naczelny Sąd Administracyjny2019-02-13
NSAAdministracyjneŚredniansa
wstrzymanie wykonaniapostępowanie egzekucyjneakt odmownywykonalnośćzażaleniesądy administracyjneochrona tymczasowa

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odmawiające wstrzymania wykonania postanowienia o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego, uznając, że akty odmowne co do zasady nie podlegają wykonaniu.

Skarżący wniósł zażalenie na postanowienie WSA, które odmówiło wstrzymania wykonania postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego. NSA oddalił zażalenie, podkreślając, że akty odmowne, takie jak postanowienie o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego, co do zasady nie podlegają wykonaniu i nie nakładają na stronę obowiązków. W związku z tym, wstrzymanie ich wykonania na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie jest możliwe.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie skarżącego Ł. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, które odmówiło wstrzymania wykonania postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach. Postanowienie organu nadzoru dotyczyło odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. Sąd I instancji uznał, że zaskarżone postanowienie, jako rozstrzygnięcie odmowne, nie jest dla skarżącego źródłem obowiązku, nie nakłada na niego żadnych powinności, nie może być wykonane w trybie przymusowym i nie wywołuje skutków w sferze interesu prawnego strony. W konsekwencji, wniosek o wstrzymanie jego wykonania nie mógł zostać uwzględniony. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił to stanowisko, wskazując, że instytucja wstrzymania wykonania aktu administracyjnego jest wyjątkiem od zasady, a kluczowa jest ocena, czy akt nadaje się do wykonania. Akty odmowne co do zasady nie posiadają cechy wykonalności, ponieważ nie nakładają na adresata obowiązków. Negatywne ustosunkowanie się organu do wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego nie tworzy nowej sytuacji prawnej skarżącego w zakresie jego obowiązków. Dlatego też NSA orzekł o oddaleniu zażalenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienie o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego, jako akt odmowny, co do zasady nie podlega wykonaniu i nie można wstrzymać jego wykonania.

Uzasadnienie

Akty odmowne nie nakładają na stronę obowiązków, nie mogą być wykonane w trybie przymusowym i nie wywołują skutków w sferze interesu prawnego strony, dlatego nie kwalifikują się do wykonania w rozumieniu przepisów o wstrzymaniu wykonania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 61 § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Kluczowa jest ocena, czy akt lub czynność nadaje się do wykonania i wymaga wykonania.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 61 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu.

p.p.s.a. art. 62 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Akt odmowny, jakim jest postanowienie o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego, co do zasady nie podlega wykonaniu. Wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest możliwe tylko wtedy, gdy akt ten nadaje się do wykonania i wymaga wykonania.

Odrzucone argumenty

Zażalenie skarżącego domagające się wstrzymania wykonania postanowienia o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Godne uwagi sformułowania

Zaskarżone postanowienie nie podlega zatem wykonaniu, co spowodowało, że wniosek o wstrzymanie jego wykonalności nie mógł zostać uwzględniony. Najważniejszą kwestią jest zatem ocena czy akt lub czynność, którego wstrzymania żąda strona, nadaje się do wykonania i wymaga wykonania. Zasadą jest, że z przymiotu wykonalności nie korzystają wszelkie akty administracyjne odmowne.

Skład orzekający

Barbara Mleczko-Jabłońska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wstrzymania wykonania aktów administracyjnych, w szczególności w kontekście aktów odmownych w postępowaniu egzekucyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego, ale zasada wykonalności aktów odmownych ma szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w postępowaniu egzekucyjnym – możliwości wstrzymania wykonania postanowienia. Choć nie zawiera nietypowych faktów, stanowi cenne przypomnienie o zasadach wykonalności aktów administracyjnych dla praktyków.

Czy można wstrzymać wykonanie postanowienia o odmowie umorzenia egzekucji? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GZ 30/19 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2019-02-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-01-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Barbara Mleczko-Jabłońska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
I SA/Gl 1161/18 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2019-05-29
I GSK 970/20 - Wyrok NSA z 2024-04-05
I SA/Gl 1160/18 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2019-05-29
I GSK 969/20 - Wyrok NSA z 2024-04-05
I GZ 29/19 - Postanowienie NSA z 2019-02-13
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 61 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Barbara Mleczko-Jabłońska po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Ł. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 listopada 2018 r., sygn. akt I SA/Gl 1161/18 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi Ł. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 14 listopada 2018 r., sygn. akt I SA/Gl 1161/18, odmówił Ł. Z. wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] sierpnia 2018 r. w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy:
W skardze na ww. postanowienie skarżący wniósł o wstrzymanie jego wykonania. Postanowieniem z dnia [...] października 2018 r. organ nadzoru odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia.
Zdaniem WSA, zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie – jako rozstrzygnięcie odmowne – nie jest dla skarżącego źródłem obowiązku, gdyż nie nakłada na niego żadnych powinności określonego zachowania. Jest to wyłącznie rozstrzygnięcie proceduralne niewywierające skutku w sferze wykonalności. Nie obliguje strony do działania, nie może być wykonane w trybie przymusowym (w postępowaniu egzekucyjnym) i co więcej – samo zostało wydane w toku takiego postępowania. Nie powoduje również powstania skutków w sferze interesu prawnego strony, nie nakłada na nią nowych praw bądź obowiązków podlegających wykonaniu. Zaskarżone postanowienie nie podlega zatem wykonaniu, co spowodowało, że wniosek o wstrzymanie jego wykonalności nie mógł zostać uwzględniony.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie i wstrzymanie wykonania decyzji, ewentualnie uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w art. 62 § 1 p.p.s.a., jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Najważniejszą kwestią jest zatem ocena czy akt lub czynność, którego wstrzymania żąda strona, nadaje się do wykonania i wymaga wykonania. Przez wykonanie aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie przymusu państwowego (egzekucji) do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Zatem nie każdy zaskarżony akt administracyjny kwalifikuje się do wykonania i nie każdy wymaga wykonania. Zasadą jest, że z przymiotu wykonalności nie korzystają wszelkie akty administracyjne odmowne. Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy bowiem aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (zob. T. Woś, H. Knysiak -Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz", Warszawa 2005, str. 206).
W rozpoznawanej sprawie do Sądu I instancji zaskarżone zostało postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 2 sierpnia 2018 r. utrzymujące w mocy postanowienie o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Z postanowienia tego nie wynika nałożenie na skarżącego żadnych obowiązków podlegających wykonaniu w sposób dobrowolny, czy też przymusowy. Zaskarżony akt jest rozstrzygnięciem odmownym, które to rozstrzygnięcia co do zasady nie mają cechy wykonalności. Negatywne ustosunkowanie się właściwego organu do starań strony o umorzenie postępowania egzekucyjnego nie wykreowało więc nowej sytuacji skarżącego w sferze jego obowiązków.
Tym samym wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie jest możliwe, a wniosek w tym przedmiocie powinien zostać oddalony, jak zgodnie z prawem orzekł Sąd kontrolowanym postanowieniem.
Z wymienionych powodów oraz na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI