I GZ 298/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odrzucające wniosek o wyłączenie referendarza sądowego, uznając brak podstaw do jego wyłączenia.
Spółka złożyła wniosek o wyłączenie referendarza sądowego WSA, argumentując to ogólnym niezadowoleniem z przebiegu postępowania. WSA oddalił ten wniosek, uznając brak obiektywnych podstaw do wątpliwości co do bezstronności referendarza. NSA rozpatrzył zażalenie spółki, które również oddalił, potwierdzając, że subiektywne przekonanie strony o stronniczości nie jest wystarczającą przesłanką do wyłączenia referendarza, a strona musi uprawdopodobnić przyczyny wskazane w ustawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił wniosek spółki A. Sp. z o.o. o wyłączenie starszego referendarza sądowego, uznając, że ogólne niezadowolenie strony z przebiegu postępowania nie stanowi obiektywnej przesłanki do wyłączenia referendarza. Sąd podkreślił, że samo przeświadczenie strony o wadliwym lub nieobiektywnym prowadzeniu sprawy przez referendarza nie jest wystarczające do jego wyłączenia zgodnie z art. 19 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrzył zażalenie spółki na to postanowienie. NSA zważył, że zgodnie z art. 24 § 1 p.p.s.a. przepisy dotyczące wyłączenia sędziego stosuje się odpowiednio do wyłączenia referendarza. Stosownie do art. 20 p.p.s.a., wnoszący o wyłączenie obowiązany jest wskazać i uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. NSA podkreślił, że o wyłączeniu referendarza nie może decydować subiektywne przekonanie strony, a jedynie okoliczności przewidziane ustawą. W tej sprawie referendarz złożył oświadczenie o braku okoliczności uzasadniających jego wyłączenie. NSA uznał, że spółka nie wykazała żadnych okoliczności podważających prawdziwość tego oświadczenia, a tym samym postanowienie WSA było zgodne z prawem. Wobec tego, NSA oddalił zażalenie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, subiektywne przekonanie strony nie jest wystarczającą przesłanką do wyłączenia referendarza sądowego. Konieczne jest uprawdopodobnienie przyczyn wyłączenia wskazanych w ustawie.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że o wyłączeniu referendarza decydują wyłącznie okoliczności przewidziane w art. 18 i 19 p.p.s.a., a nie subiektywne odczucia strony. Strona musi wykazać konkretne przesłanki ustawowe, a nie tylko wyrazić ogólne niezadowolenie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (8)
Główne
p.p.s.a. art. 18 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zamknięty katalog przesłanek do wyłączenia referendarza z urzędu.
p.p.s.a. art. 19
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przesłanki do wyłączenia referendarza na wniosek strony, wymagające uprawdopodobnienia przyczyn mogących wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 20
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek wskazania i uprawdopodobnienia przyczyn wyłączenia przez stronę.
p.p.s.a. art. 22 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Postanowienie o wyłączeniu referendarza poprzedza złożenie wyjaśnień przez tego referendarza.
p.p.s.a. art. 24 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepisy dotyczące wyłączenia sędziego stosuje się odpowiednio do wyłączenia referendarza sądowego.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądemi administracyjnymi
p.p.s.a. art. 197 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądemi administracyjnymi
p.p.s.a. art. 197 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądemi administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Subiektywne przekonanie strony o wadliwym prowadzeniu sprawy nie jest podstawą do wyłączenia referendarza. Strona musi uprawdopodobnić konkretne przesłanki ustawowe do wyłączenia referendarza. Referendarz złożył oświadczenie o braku podstaw do wyłączenia, a strona nie podważyła jego wiarygodności.
Odrzucone argumenty
Ogólne niezadowolenie skarżącej z rozstrzygnięcia sprawy jako podstawa do wyłączenia referendarza.
Godne uwagi sformułowania
Samo przeświadczenie Spółki o prowadzeniu przez referendarza sądowego postępowania w sposób wadliwy i nieobiektywny nie stanowi wystarczającej przesłanki uzasadniającej jego wyłączenie. O wyłączeniu referendarza sądowego nie może decydować subiektywne przekonanie strony o jego stronniczości i niesprawiedliwości. Przyczyny wyłączenia, które powinny zostać uprawdopodobnione we wniosku o wyłączenie referendarza sądowego, to wyłącznie przyczyny, które wynikają z art. 18 i 19 p.p.s.a.
Skład orzekający
Joanna Salachna
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosków o wyłączenie referendarza sądowego i sędziego w postępowaniu sądowoadministracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku obiektywnych przesłanek do wyłączenia, opierając się na subiektywnym odczuciu strony.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z wyłączeniem referendarza, co jest istotne dla praktyków prawa, ale nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych interpretacji.
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI GZ 298/22 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2022-10-05 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-08-04 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Joanna Salachna /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6550 Hasła tematyczne Środki unijne Wyłączenie sędziego Sygn. powiązane I GZ 299/22 - Postanowienie NSA z 2022-10-05 I GZ 297/22 - Postanowienie NSA z 2022-10-05 III SA/Lu 374/21 - Postanowienie WSA w Lublinie z 2021-08-11 I GZ 174/23 - Postanowienie NSA z 2023-07-05 Skarżony organ Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Treść wyniku Oddalono zażalenie Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 329 art. 18, art. 19 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Salachna po rozpoznaniu w dniu 5 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. Sp. z o.o. w L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 17 listopada 2021 r. sygn. akt III SA/Lu 374/21 w zakresie oddalenia wniosku o wyłączenie referendarza sądowego w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w L. na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Elizówce z dnia 28 kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności ekologicznej postanawia: oddalić zażalenie. Uzasadnienie Postanowieniem z 17 listopada 2021 r., sygn. akt III SA/Lu 374/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie (dalej: WSA lub Sąd I instancji) oddalił wniosek A. Sp. z o.o. w L. o wyłączenie starszego referendarza sądowego WSA w Lublinie Anny Puton-Mazurkiewicz w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w L. (dalej: skarżąca lub Spółka) na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Elizówce z 28 kwietnia 2021 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania płatności ekologicznej. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, Sąd I instancji wskazał, że treść wniosku prezentuje ogólne niezadowolenie skarżącej z rozstrzygnięcia sprawy i nie jest to okoliczność, która może obiektywnie wywołać wątpliwość co do bezstronności referendarza w sprawie. Samo przeświadczenie Spółki o prowadzeniu przez referendarza sądowego postępowania w sposób wadliwy i nieobiektywny nie stanowi wystarczającej przesłanki uzasadniającej, w myśl art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), jego wyłączenie. Oceny tej nie może zmienić subiektywne przekonanie strony co do wadliwego, niewłaściwego orzekania. W ocenie Sądu I instancji, w sprawie nie było podstaw do wyłączenia wskazanego we wniosku starszego referendarza sądowego - Anny Puton-Mazurkiewicz, zarówno z mocy samej ustawy (art. 18 p.p.s.a), jak również z powodu innych okoliczności mogących wywołać uzasadnione wątpliwości, co do jego bezstronności (art. 19 p.p.s.a.). Zażalenie na to postanowienie złożyła Spółka, wnosząc o jego uchylenie w całości, gdyż jego treść jest niezgodna ze stanem faktycznym i prawnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 24 § 1 p.p.s.a. przepisy dotyczące wyłączenia sędziego stosuje się odpowiednio do wyłączenia protokolanta, referendarza sądowego oraz prokuratora. Art. 18 § 1 p.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek, dla których wyłączenie referendarza sądowego powinno nastąpić z urzędu, zaś wyłączenie dokonywane na wniosek strony uregulowane jest w art. 19 p.p.s.a. Stosownie zaś do art. 20 p.p.s.a. wnoszący o wyłączenie obowiązany jest wskazać i uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Postanowienie w przedmiocie wyłączenia referendarza sądowego, zgodnie z art. 22 § 2 p.p.s.a., poprzedza złożenie wyjaśnień przez tego referendarza sądowego, którego wniosek dotyczy. Podkreślenia wymaga, że o wyłączeniu referendarza sądowego nie może decydować subiektywne przekonanie strony o jego stronniczości i niesprawiedliwości. Przyczyny wyłączenia, które powinny zostać uprawdopodobnione we wniosku o wyłączenie referendarza sądowego, to wyłącznie przyczyny, które wynikają z art. 18 i 19 p.p.s.a. Oznacza to, że przyczyną wyłączenia nie jest jakakolwiek okoliczność, która zdaniem strony wyłącza referendarza sądowego od rozpoznania jego sprawy, ale okoliczność przewidziana ustawą Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji trafnie ocenił, że w sprawie nie zachodzą okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o wyłączenie referendarza sądowego. Z akt sprawy wynika, że referendarz sądowy, którego wyłączenia domagała się Spółka, złożył w dniu 22 września 2021 r. oświadczenie, że w tej sprawie nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 p.p.s.a. ani inne tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności (art. 19 p.p.s.a.). Wobec niewskazania w zażaleniu na zaskarżone postanowienie jakichkolwiek okoliczności i argumentów, które podważyłyby prawdziwość oświadczenia referendarza sądowego – stwierdzić należy, że postanowienie Sądu I instancji oddalające wniosek o wyłączenie referendarza sądowego było zgodne z prawem. Podkreślić należy, że w świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, autorytet moralny sędziego czy referendarza sądowego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które podważałyby wiarygodność takiego oświadczenia (por. postanowienia NSA: z 12 marca 2012 r., I FZ 147/12, z 9 października 2013 r., II OZ 851/13 oraz z 24 września 2014 r., I OZ 754/14). We wniosku o wyłączenie referendarza sądowego nie wskazano jednak takich okoliczności i argumentów, które podważałyby prawdziwość złożonego w tej sprawie oświadczenia. Tym samym, Sąd I instancji prawidłowo uznał, że wniosek skarżącej o wyłączenie referendarza sądowego nie zasługiwał na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie przepisu art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI