I GZ 275/24

I GZ 275/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-09-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bogdan Fischer /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ
Minister Funduszy i Polityki Regionalnej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 61
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogdan Fischer po rozpoznaniu w dniu 12 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. sp. z o.o. z siedzibą w N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 maja 2024 r., sygn. akt V SA/Wa 2711/23 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. sp. z o.o. z siedzibą w N. na decyzję Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia [...] września 2023 r. znak [...] w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 9 maja 2024 r. odmówił wstrzymał wykonania zaskarżonej przez M. sp. z o.o. z siedzibą w N. decyzji Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia [...] września 2023 r. znak [...]. Sąd I instancji wskazał, że skarżąca nie uprawdopodobniła ani tym bardziej nie dowiodła, że wykonanie zaskarżonej decyzji będzie wiązało się z rzeczywistym niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Strona skarżąca nie wykazała bowiem, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki zawarte w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a., a zatem podstawy umożliwiające zastosowanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Na powyższe postanowienie WSA w Warszawie zażalenie złożyła skarżąca, zaskarżając je w całości, wnosząc o jego zmianę i wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji. Podkreśliła, że w jej ocenie uprawdopodobniła zaistnienie przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W ocenie skarżącej, Sąd I instancji dokonał niepełnej analizy dokumentów załączonych do wniosku i skupił się na wysokości przychodu, pomijając stratę. W ocenie skarżącej, Sąd powinien wykorzystać ogólnie dostępne przeglądarki dokumentów finansowych udostępnione przez ministerstwo finansów. Zaniechanie Sądu I instancji świadczy o uchybieniach proceduralnych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Przepis art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634), dalej "p.p.s.a." daje Sądowi możliwość wstrzymania wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu bądź czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być naprawiona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Przesłanka w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody jest utożsamiana z zagrożeniem dla już istniejącej, aktualnej sytuacji gospodarczej (ekonomicznej) strony postępowania administracyjnego. Trudne do odwrócenia skutki powstają zwykle tam, gdzie po wykonaniu decyzji jest niemożliwy powrót do pierwotnego stanu sprawy. W obu sytuacjach chodzi o wyjątkowe zagrożenie odpowiadające szczególnej kategorii ochrony tymczasowej strony postępowania. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z § 1 tego przepisu, w myśl, którego wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.
Należy zaznaczyć, że wykonanie decyzji dotyczącej należności pieniężnej nie łączy się w każdym wypadku z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub z trudnymi do odwrócenia skutkami, lecz zależy to od okoliczności sprawy, takich jak wysokość kwoty, której dotyczy decyzja, czy wielkość obrotów wnioskującego przedsiębiorcy. Obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, spoczywa na wnioskodawcy. Podkreślić należy, że do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy.
Przenosząc powyższe uwagi natury ogólnej na grunt tej sprawy stwierdzić należy, że skarżąca nie wykazała, aby zaistniały ustawowe przesłanki wstrzymania zaskarżonej decyzji. We wniosku jak również w zażaleniu nie wskazano na fakty, które mogłyby uprawdopodobnić zaistnienie przesłanek potrzebnych do wstrzymania wykonania decyzji, a więc trudnych do odwrócenia skutków lub wyrządzenia znacznej szkody. W szczególności wskazać należy, że samo stwierdzenie skarżącej, że wyegzekwowanie kwoty wynikającej z zaskarżonej decyzji spowoduje wyrządzenie znacznej szkody i całkowicie uniemożliwi regulowanie bieżących zobowiązań jest niewystarczające. Powołując w uzasadnieniu wniosku określone okoliczności, skarżąca powinna chociażby uprawdopodobnić ich wystąpienie, wykraczając w ten sposób poza gołosłowne i ogólnikowe twierdzenia.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, ocena dokonana przez Sąd I instancji jest prawidłowa. Zaskarżona decyzja dotyczy zwrotu kwoty dofinansowania, jednakże podkreślić należy, że aby zbadać, czy rzeczywiście egzekucja kwoty należności może wyrządzić skarżącej znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki, konieczne jest odniesienie tej kwoty należności do sytuacji materialnej skarżącej. Bez porównania tych dwu wartości (wysokości kwoty podlegającej zwrotowi i majątku, jakim dysponuje skarżąca) nie jest możliwe zweryfikowanie twierdzenia, że w jej przypadku zwrot dotacji będzie miał realny wpływ na bieżące jej funkcjonowanie. Dla pełnego obrazu sytuacji majątkowej skarżącej, umożliwiającej ocenę w kontekście zasadności przyznania ochrony tymczasowej, niezbędne byłoby np. udzielenie informacji dotyczących posiadanego majątku ruchomego i nieruchomego, stanu oszczędności, czy środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych. Wskazać należy, że do wniosku zawartego w skardze nie załączono zaś żadnych dokumentów dających obraz zdolności płatniczej skarżącej. Skarżąca nie wykazała, jaki jest jej stan majątkowy, jakimi środkami finansowymi dysponuje obecnie. Nie przedłożyła również w istocie żadnych dokumentów, które pozwoliłyby na zobrazowanie jej aktualnej kondycji finansowej i potwierdziłyby uzasadnioną obawę, że w wyniku wykonania zwrotu udzielonej dotacji dojdzie do utraty płynności finansowej prowadzonej przez nią działalności, co narazi ją w efekcie na znaczną szkodę lub nieodwracalne skutki w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Skoro bowiem skarżąca twierdził, że w jej przypadku dojdzie do wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, to powinna dokładnie opisać między innymi specyfikę rynku na którym działa, odnosząc to do rozmiarów swojej działalności, kondycji finansowej czy też liczby kontrahentów. We wniosku skarżącej powinny znaleźć się konkretne dane, poparte, na ile to możliwe, stosownymi dokumentami, których analiza pozwalałaby uznać, że skarżąca w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji grozi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Tym samym nie jest wiadomym, jak wykonanie zaskarżonej decyzji wpłynie na sytuację ekonomiczną skarżącej, zatem nie można było rozstrzygnąć, czy przedstawiona we wniosku sytuacja skarżącej uprawdopodabnia powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lipca 2015 r., sygn. akt. II GZ 331/15). Skoro skarżąca takich dokumentów nie przedstawiła, to nie była możliwa ocena wskazanych przez nią okoliczności w kontekście spełnienia przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wbrew stanowisku skarżącej, przedstawienie bilansu na dzień 30 września 2023 r., rachunku zysku i strat, czy też umowa kredytu nie przedstawiają pełnej sytuacji finansowej o której była mowa wyżej.
Odnosząc się do samego stwierdzenia zawartego w zażaleniu, że Sąd I instancji powinien z urzędu przeanalizować sytuacje ekonomiczną skarżącej w oparciu o przeglądarkę dokumentów finansowych udostępnioną przez ministerstwo finansów, Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia że sąd ten nie mógł za skarżącą poszukiwać argumentów na ich poparcie, ani tym bardziej dokumentów, których do akt sądowych tej sprawy nie złożono. Przedstawienie dokumentów oraz uzasadnienie wniosku są obowiązkiem skarżącego, czyli podmiotu który wnosi o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd natomiast jest zobowiązany do analizy wniosku oraz dokumentów zawartych w aktach sądowych.
W związku z powyższy, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego bez określonych wyżej dokumentów, nie jest możliwe określenie, jaki jest aktualny stan majątkowy skarżącej. Nieprzedstawienie pełnego i rzeczywistego obrazu sytuacji finansowej wnioskodawcy skutkuje uznaniem, że strona nie uprawdopodobniła okoliczności wystąpienia przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia