I GZ 290/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny odrzucił zażalenie skarżącego na postanowienie WSA o odrzuceniu skargi kasacyjnej, ponieważ po ogłoszeniu upadłości skarżący utracił zdolność sądową.
Skarżący P. M. wniósł zażalenie na postanowienie WSA w Warszawie, które odrzuciło jego skargę kasacyjną. WSA odrzucił skargę kasacyjną, ponieważ skarżący ogłosił upadłość, co skutkowało utratą zdolności sądowej. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zażalenie skarżącego również podlega odrzuceniu, ponieważ skarżący nie posiada już legitymacji strony w postępowaniu.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie P. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 kwietnia 2025 r., sygn. akt VIII SA/Wa 363/22, w którym WSA odrzucił skargę kasacyjną skarżącego. Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę kasacyjną, ponieważ skarżący P. M. ogłosił upadłość, co zgodnie z prawem upadłościowym skutkuje utratą zdolności do czynności prawnych i koniecznością prowadzenia postępowań przez syndyka masy upadłości. WSA zawiesił postępowanie i podjął je z udziałem syndyka. Pomimo wezwań do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, wpis nie został uiszczony, co stanowiło podstawę do odrzucenia skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, stwierdził, że skarżący po ogłoszeniu upadłości utracił zdolność sądową i tym samym legitymację do działania w postępowaniu. Zgodnie z art. 144 § 1 i 2 Prawa upadłościowego, po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka lub przeciwko niemu. Brak zdolności sądowej jest przeszkodą do skutecznego zaskarżenia. W związku z tym, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o odrzuceniu zażalenia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, po ogłoszeniu upadłości osoba fizyczna traci zdolność do czynności prawnych, a postępowania sądowe powinny być prowadzone przez syndyka masy upadłości.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 144 Prawa upadłościowego, po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe mogą być prowadzone tylko przez syndyka lub przeciwko niemu. Brak zdolności sądowej jest przeszkodą do skutecznego prowadzenia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (7)
Główne
P.u. art. 144 § ust. 1
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
Po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu.
P.u. art. 144 § ust. 2
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
Postępowania, o których mowa w ust. 1, syndyk prowadzi na rzecz upadłego, lecz w imieniu własnym.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 183 § § 2 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Nieuwzględnienie utraty przez stronę zdolności sądowej ma doniosłe znaczenie dla postępowania, gdyż zakończenie go merytorycznie w takim przypadku będzie skutkowało nieważnością postępowania.
p.p.s.a. art. 144 § § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu. Syndyk prowadzi postępowania na rzecz upadłego, lecz w imieniu własnym.
p.p.s.a. art. 180
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 178
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 197 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżący po ogłoszeniu upadłości utracił zdolność sądową i legitymację procesową.
Godne uwagi sformułowania
Nieuwzględnienie utraty przez stronę zdolności sądowej ma doniosłe znaczenie dla postępowania, gdyż zakończenie go merytorycznie w takim przypadku będzie skutkowało nieważnością postępowania posiadanie zdolności sądowej przez podmioty występujące przed sądem administracyjnym jest niezbędnym warunkiem przeprowadzenia skutecznego i ważnego postępowania Z chwilą ogłoszenia upadłości dłużnika, którym jest Skarżący, jako osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej, stracił on zdolność do czynności prawnej, zaś od tego momentu sprawy sądowoadministracyjne prowadzić powinien na rzecz Strony wyznaczony przez sąd syndyk w imieniu własnym
Skład orzekający
Joanna Wegner
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa upadłościowego w kontekście zdolności sądowej w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji ogłoszenia upadłości osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia procesowego – wpływu ogłoszenia upadłości na zdolność sądową strony w postępowaniu administracyjnym, co jest istotne dla praktyków.
“Upadłość pozbawia zdolności sądowej? NSA wyjaśnia.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI GZ 290/25 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2025-08-13 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-07-22 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Joanna Wegner /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6550 Hasła tematyczne Odrzucenie skargi kasacyjnej Sygn. powiązane VIII SA/Wa 363/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-10-27 Skarżony organ Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Treść wyniku Odrzucono zażalenie Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 183 § 2 pkt 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2024 poz 794 art. 144 § ust. 1 i 2. Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia P. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 kwietnia 2025 r., sygn. akt VIII SA/Wa 363/22 w zakresie odrzucenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi P. M., L. R. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia 22 lutego 2022 r., nr PB/05/22 w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu płatności bezpośrednich postanawia: odrzucić zażalenie. Uzasadnienie Postanowieniem z 7 kwietnia 2025 r., sygn. akt VIII SA/Wa 363/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną P. M. od wyroku od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 października 2022., sygn. akt VIII SA/Wa 363/22 w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia 22 lutego 2022 r., w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytuły płatności bezpośrednich. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że postanowieniem z 6 lutego 2024 r. Sąd Rejonowy w R. V Wydział Gospodarczy, wydanym w sprawie sygn. akt [...], ogłosił upadłość skarżącego. Następnie postanowieniem z 22 kwietnia 2024 r. Sąd zawiesił postępowanie sądowe w przedmiotowej sprawie i podjął je z udziałem syndyka masy upadłości P. M. – K. K. (dalej: Syndyk).Skarżący wniósł zażalenie na postanowienie Sądu pierwszej instancji, zaskarżając je w całości oraz wnosząc o jego uchylenie. Postanowieniem z 15 stycznia 2024 r., sygn. akt VIII SPP/Wa 191/23, referendarz sądowy odmówił skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W związku z wniesieniem przez skarżącego sprzeciwu postanowieniem z 3 lipca 2024 r. Sąd utrzymał w mocy ww. postanowienie referendarza z 15 stycznia 2024 r. W związku z prawomocnym zakończeniem postępowania o przyznanie prawa pomocy, zarządzeniem z 12 sierpnia 2024 r. Syndyk został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu zarządzenia pod rygorem odrzucenia skargi. Wpis nie został uiszczony. Następnie pismem z 3 września 2024 r. skarżący złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z 17 września 2024 r., sygn. akt VIII SPP/Wa 127/24, referendarz sądowy umorzył postępowanie w przedmiocie prawa pomocy. W związku z prawomocnym zakończeniem postępowania o przyznanie prawa pomocy zarządzeniem z 3 lutego 2025 r. Syndyk został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu zarządzenia pod rygorem odrzucenia skargi. Wpis nie został uiszczony. P. M. wniósł zażalenie na postanowienie Sądu pierwszej instancji, wnosząc o jego uchylenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlega odrzuceniu. Obowiązek badania, czy dany podmiot powołujący się na status strony w tym postępowaniu ma zdolność sądową, obciąża sąd na każdym etapie sprawy. Nieuwzględnienie utraty przez stronę zdolności sądowej ma doniosłe znaczenie dla postępowania, gdyż zakończenie go merytorycznie w takim przypadku będzie skutkowało nieważnością postępowania - art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 10 stycznia 2019 r., sygn. akt I FZ 384/18). Innymi słowy posiadanie zdolności sądowej przez podmioty występujące przed sądem administracyjnym jest niezbędnym warunkiem przeprowadzenia skutecznego i ważnego postępowania. Brak tego przymiotu ocenić trzeba w kategorii przeszkody do skutecznego zaskarżenia nadającego się do tego orzeczenia. Jak wynika z akt sprawy, postanowieniem z 6 lutego 2024 r. Sąd Rejonowy w R. V Wydział Gospodarczy, wydanym w sprawie sygn. akt [...], ogłosił upadłość skarżącego. Postanowieniem z 22 kwietnia 2024 r. Sąd zawiesił postępowanie sądowe w przedmiotowej sprawie i podjął je z udziałem syndyka masy upadłości P. M. – K. K.. Stosownie do treści art. 144 § ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2023 r. Prawo upadłościowe (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 794 ze zm.) po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu. Zgodnie zaś z ust. 2, postępowania, o których mowa w ust. 1, syndyk prowadzi na rzecz upadłego, lecz w imieniu własnym. Z chwilą ogłoszenia upadłości dłużnika, którym jest Skarżący, jako osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej, stracił on zdolność do czynności prawnej, zaś od tego momentu sprawy sądowoadministracyjne prowadzić powinien na rzecz Strony wyznaczony przez sąd syndyk w imieniu własnym (art. 144 ust. 2 P.u.). W związku z powyższym wnoszący zażalenie nie posiada legitymacji strony w postępowaniu przed sądem administracyjnym w tej sprawie. Tym samym złożone zażalenie na postanowienie Sądu pierwszej instancji podlega odrzuceniu. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 180 w związku z art. 178 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI