I GZ 268/15

Naczelny Sąd Administracyjny2015-05-22
NSApodatkoweŚredniansa
prawo pomocykoszty postępowaniasytuacja majątkowapodatek akcyzowysądy administracyjnezażalenieNSAWSA

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odmawiające przyznania prawa pomocy w całkowitym zakresie, uznając, że skarżący nie wykazał swojej trudnej sytuacji majątkowej.

Skarżący M. J. G. złożył zażalenie na postanowienie WSA w B., które odmówiło mu przyznania prawa pomocy w całkowitym zakresie w sprawie dotyczącej podatku akcyzowego. WSA uznał, że pomimo posiadania na utrzymaniu rodziny, skarżący osiągnął wysokie przychody i dysponował środkami na koncie, co pozwalało mu na pokrycie kosztów postępowania. NSA oddalił zażalenie, podzielając stanowisko WSA i podkreślając, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, wymagającą udowodnienia niemożności poniesienia jakichkolwiek kosztów.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie M. J. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B., które odmówiło przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Sprawa dotyczyła wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. w przedmiocie podatku akcyzowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. odmówił przyznania prawa pomocy, wskazując, że analiza dokumentów finansowych skarżącego, obejmujących wysokie przychody z działalności gospodarczej (ponad 8,8 mln zł netto) oraz znaczące obroty na koncie bankowym (ponad 375 tys. zł wpłat), nie potwierdzała niemożności poniesienia kosztów postępowania. Mimo że skarżący miał na utrzymaniu żonę i troje dzieci oraz otrzymywał zasiłki rodzinne, sąd uznał, że jego sytuacja majątkowa pozwalała na pokrycie kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi w wysokości 100 zł. Skarżący złożył zażalenie, argumentując, że ponosi wysokie podatki i opłaty celne, a jego sytuacja rodzinna (bezrobotna żona, troje dzieci) jest trudna. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił jednak zażalenie. Sąd podkreślił, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, a jego przyznanie wymaga wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść *żadnych* kosztów postępowania. NSA uznał, że WSA prawidłowo ocenił sytuację majątkową skarżącego, a przedstawione przez niego dowody nie potwierdziły zasadności wniosku. Sąd zaznaczył, że skarżący może złożyć nowy wniosek o przyznanie prawa pomocy, jeśli jego sytuacja majątkowa lub rodzinna ulegnie zmianie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.

Uzasadnienie

Skarżący wykazał wysokie przychody i obroty na koncie bankowym, co pozwalało mu na pokrycie kosztów postępowania, pomimo posiadania rodziny na utrzymaniu. Prawo pomocy wymaga udowodnienia niemożności poniesienia *jakichkolwiek* kosztów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 246 § § 1 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 199

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Skarżący argumentował, że ponosi wysokie podatki i opłaty celne oraz ma na utrzymaniu rodzinę, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy.

Godne uwagi sformułowania

korzystanie z tej instytucji powinno mieć miejsce jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca rzeczywiście nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, iż jej sytuacja majątkowa jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie

Skład orzekający

Małgorzata Korycińska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście osób prowadzących działalność gospodarczą."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnej sytuacji faktycznej i nie stanowi przełomu w orzecznictwie, ale utrwala standardy oceny wniosków o prawo pomocy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej kwestii proceduralnej (prawo pomocy), ale pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów w kontekście przedsiębiorcy, co może być interesujące dla prawników procesowych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GZ 268/15 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2015-05-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-04-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Korycińska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
I SA/Bk 13/15 - Postanowienie WSA w Białymstoku z 2015-08-06
I GZ 13/15 - Postanowienie NSA z 2015-01-27
I SA/Lu 762/14 - Postanowienie WSA w Lublinie z 2015-07-30
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 199, art. 246 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Korycińska po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. J. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia 1 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SA/Bk 13/15 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M. J. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
I
Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zaskarżonym postanowieniem odmówił M. J. G. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Sąd I instancji stwierdził, że analiza okoliczności przedstawionych we wniosku oraz w sprzeciwie nie daje podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Sąd wskazał, że z przedłożonych dokumentów dotyczących prowadzonej działalności wynika, że w 2014 r. skarżący osiągnął dochód w kwocie 24.377,59 zł, przy uzyskanym przychodzie netto ze sprzedaży na poziomie 8.856.286,75 zł. Analiza wyciągu z rachunku bankowego firmy skarżącego wskazuje z kolei, że w 2014 r. wpłaty na konto ogółem wynosiły 375.668,07 zł, a wypłaty 345.106,16 zł. Skarżący ma na utrzymaniu żonę i trójkę dzieci. W 2014 r. uzyskał z MOPS zasiłki rodzinne na dzieci wraz z dodatkami. W świetle dokumentów znajdujących się w aktach nie oznacza to jednak, że wykazane wydatki związane z utrzymaniem rodziny pozbawiają skarżącego możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Przychody uzyskiwane przez skarżącego oraz znajdujące się w jego dyspozycji fundusze zgromadzone na koncie bankowym, pozwalają poczynić oszczędności z przeznaczeniem na pokrycie wynagrodzenia ustanowionego we własnym zakresie pełnomocnika oraz na pokrycie kosztów sądowych, które na tym etapie postępowania sprowadzają się do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł.
Mając na względzie, że skarżący nie wykazał, że zachodzą wobec niego ustawowe przesłanki do przyznania prawa pomocy, WSA na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) odmówił przyznania prawa pomocy.
II
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, wnosząc o ponowne rozpatrzenie wniosku i zmianę postanowienia. Wskazał, że posiada małe dochody i płaci bardzo duże podatki i opłaty celne w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Ma na utrzymaniu bezrobotną żonę i troje dzieci, na które otrzymuje zasiłek z MOPS-u w wysokości 457 zł na miesiąc.
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 199 p.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątek od tej reguły stanowi instytucja prawa pomocy. W związku z tym, że w przypadku przyznania prawa pomocy koszty postępowania sądowego pokrywane są z budżetu państwa, korzystanie z tej instytucji powinno mieć miejsce jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca rzeczywiście nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a przez to nie może zrealizować przysługującego mu prawa do sądu.
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Należy podkreślić, że strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, iż jej sytuacja majątkowa jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie i przyznanie pomocy z budżetu państwa.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że strona nie wykazała istnienia przesłanki pozwalającej na przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W swoich rozważaniach ujął wszystkie informacje przedstawione przez skarżącego na wezwanie Sądu i prawidłowo uznał, że na dzień złożenia wniosku skarżący dysponował środkami, które uniemożliwiały uznanie za zasadne stanowiska, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast wskazane we wniosku informacje o osiągniętej stracie i braku jakiegokolwiek dochodu nie zostały poparte żadnymi dowodami i są niewiarygodne w świetle później przedstawionych dokumentów.
W zażaleniu strona ograniczyła się do ogólnych twierdzeń, niepowiązanych z konkretnymi argumentami Sądu I instancji, że musi ponosić duże podatki i opłaty celne związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. W tej sytuacji należy uznać, że skarżący nie zdołał w sposób skuteczny podważyć stanowiska WSA odnośnie zasadności odmowy przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Odpowiadając na argument skarżącego, że jego sytuacja może się pogorszyć, w związku z kwestionowaniem kolejnych zapłaconych przez niego zobowiązań podatkowych wskazać należy, że skarżący może wystąpić z nowym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w określonym zakresie, w szczególności gdy jego sytuacja majątkowa, czy też rodzinna, ulegnie zmianie.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI