I GZ 26/05

Naczelny Sąd Administracyjny2005-02-09
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo celnepostępowanie celneprawo pomocywpis sądowysądy administracyjneprzedsiębiorcazażalenie

NSA oddalił zażalenie przedsiębiorcy na odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego, uznając, że nie wykazał on swojej niemożności uiszczenia opłaty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił przedsiębiorcy prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego, wskazując na jego wcześniejsze zyski i możliwość uzyskania wsparcia od rodziny. Przedsiębiorca odwołał się, argumentując, że liczne sprawy sądowe i wysokie wpisy przekraczają jego możliwości finansowe oraz naruszają prawo do sądu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, stwierdzając, że skarżący nie wykazał swojej niemożności uiszczenia wpisu, zwłaszcza w kontekście wcześniejszych opłat i wsparcia rodzinnego.

Przedmiotem sprawy było zażalenie I. H. na postanowienie WSA w Poznaniu odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego. Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżący, będący przedsiębiorcą z przeszłością w osiąganiu znacznych zysków i mogący liczyć na pomoc rodziny, nie spełnia przesłanek do zwolnienia z opłaty. Skarżący argumentował, że wielość prowadzonych spraw i konieczność uiszczania kolejnych wpisów (ponad 20.000 zł) przekracza jego możliwości finansowe i narusza prawo do sądu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów bez uszczerbku dla utrzymania. NSA uznał, że skarżący nie wykazał tej okoliczności. Sąd nie podzielił argumentu o niemożności uiszczenia wpisu w sytuacji, gdy skarżący, mimo obecnych trudności, wcześniej opłacił znaczną kwotę wpisów i może liczyć na wsparcie rodziny. Ciężar udowodnienia przesłanek prawa pomocy spoczywa na stronie wnioskującej, a jego brak skutkuje oddaleniem wniosku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli nie wykaże w sposób udokumentowany, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ciężar udowodnienia przesłanek do przyznania prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. W sytuacji, gdy skarżący prowadził działalność gospodarczą z zyskiem, może liczyć na wsparcie rodziny i opłacił już znaczną kwotę wpisów, nie wykazał on swojej niemożności uiszczenia kolejnego wpisu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

PPSA art. 246 § § 1 pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Pomocnicze

PPSA art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie zażalenia.

PPSA art. 197 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Postanowienie sądu pierwszej instancji o odmowie przyznania prawa pomocy może być zaskarżone zażaleniem.

EKPC art. 6 § ust. 1

Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności

Prawo do rzetelnego procesu sądowego, w tym prawo dostępu do sądu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący prowadził działalność gospodarczą z zyskiem i może liczyć na wsparcie finansowe rodziny. Skarżący nie udowodnił, że konkretny wpis sądowy przekracza jego możliwości finansowe, zwłaszcza w kontekście wcześniejszych opłat.

Odrzucone argumenty

Wielokrotne postępowania sądowe i wysokie wpisy przekraczają możliwości finansowe skarżącego. Odmowa przyznania prawa pomocy narusza prawo dostępu do sądu (art. 6 ust. 1 EKPC).

Godne uwagi sformułowania

Ciężar udowodnienia okoliczności, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi spoczywa na stronie, która żąda przyznania prawa pomocy. Nie sposób bowiem uznać za błędny pogląd, iż strona skarżąca prowadząc działalność gospodarczą i to z dobrym skutkiem nie była zobligowana do zabezpieczenia środków na ewentualne sprawy sądowe.

Skład orzekający

Małgorzata Korycińska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyznania prawa pomocy przedsiębiorcy, który nie wykazał swojej trudnej sytuacji finansowej i może liczyć na wsparcie rodziny lub wcześniejsze zyski."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnych przesłanek przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym i ciężaru dowodu spoczywającego na wnioskodawcy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej kwestii proceduralnej związanej z prawem pomocy, ale pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów i ciężar dowodu dla przedsiębiorców.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GZ 26/05 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2005-02-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-02-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Korycińska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne
Celne postępowanie
Celne prawo
Sygn. powiązane
III SA/Po 585/04 - Postanowienie WSA w Poznaniu z 2005-04-20
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Korycińska po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia I. H. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 1 grudnia 2004 r. sygn. akt III SA/Po 585/04 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi I. H. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu z dnia 21 lipca 2004 r. sygn. akt [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia: - oddalić zażalenie - U Z A S A D N I E N I E Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu. W motywach postanowienia Sąd podał, iż skarżący był przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą w znacznych rozmiarach i osiągającą w przeszłości (rok 2001 i 2002) znaczne zyski, a nadto, iż jakkolwiek w obecnej chwili nie osiąga dochodów to może liczyć na pomoc finansową rodziny (rodziców i brata), co sprawia, iż nie zachodzą przesłanki do zwolnienia go od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi. W zażaleniu strona skarżąca domagała się uchylenia postanowienia, podnosząc przede wszystkim to, że przed sądem I instancji toczy się wiele postępowań z jej skarg, w których uiszczono już wpisy na łączną kwotę ponad 20.000 zł i nie jest w stanie wygospodarować więcej środków na "opłacenie kolejnych skarg". Odmowa udzielenia prawa pomocy, zdaniem wnoszącego zażalenie, narusza art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, poprzez ograniczenie prawa dostępu do sądu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W rozpoznawanej sprawie skarżący domagał się zwolnienia od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi, gdyż po pierwsze kolejny wpis przekracza jego możliwości finansowe, po wtóre nie posiada jakichkolwiek dochodów. Ta druga okoliczność była przedmiotem analizy sądu I instancji, a wnioski wypływające z tej analizy Naczelny Sąd Administracyjny w pełni akceptuje. Nie sposób bowiem uznać za błędny pogląd, iż strona skarżąca prowadząc działalność gospodarczą i to z dobrym skutkiem nie była zobligowana do zabezpieczenia środków na ewentualne sprawy sądowe. Nie budzi również wątpliwości NSA to, że skarżący mając wsparcie finansowe w rodzicach i bracie nie jest osobą, która nie może uiścić wpisu od skargi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Ustalenia sądu I instancji są zatem w tym zakresie prawidłowe i zgodne z przytoczonym w zaskarżonym postanowieniu orzecznictwem, które Naczelny Sąd Administracyjny w pełni aprobuje. Natomiast ten argument zażalenia, który dotyczy wielości zawisłych przed sądem spraw sądowych i wiążącej się z tym konieczności uiszczenia kolejnych wpisów od skarg, co zdaniem pełnomocnika strony skarżącej przekracza jej możliwości finansowe, nie został w żaden sposób wykazany. W szczególności skarżący nie udowodnił, iż ten właśnie sądowy wpis, jest wpisem, którego nie jest w stanie uiścić, zwłaszcza w sytuacji, gdy będąc w takiej samej kondycji finansowej, jak sam przyznaje, opłacił już wpisy od skarg na kwotę przekraczającą 20.000 zł. Ciężar udowodnienia okoliczności, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi spoczywa na stronie, która żąda przyznania prawa pomocy. Nieudowodnienie ich musi prowadzić do odmowy udzielenia prawa pomocy, a w konsekwencji oddalenia zażalenia na postanowienie w tym przedmiocie w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Uzasadnienie
P O S T A N O W I E N I E
Dnia 9 lutego 2005 r.
Naczelny Sąd Administracyjny
w składzie:
Sędzia NSA Małgorzata Korycińska
po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2005 r.
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej
zażalenia I. H.
od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu
z dnia 1 grudnia 2004 r. sygn. akt III SA/Po 585/04
o odmowie przyznania prawa pomocy
w sprawie ze skargi I. H.
na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu
z dnia 21 lipca 2004 r. sygn. [...]
w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania
postanawia:
- oddalić zażalenie -
U Z A S A D N I E N I E
Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu.
W motywach postanowienia Sąd podał, iż skarżący był przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą w znacznych rozmiarach i osiągającą w przeszłości (rok 2001 i 2002) znaczne zyski, a nadto, iż jakkolwiek w obecnej chwili nie osiąga dochodów to może liczyć na pomoc finansową rodziny (rodziców i brata), co sprawia, iż nie zachodzą przesłanki do zwolnienia go od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi.
W zażaleniu strona skarżąca domagała się uchylenia postanowienia, podnosząc przede wszystkim to, że przed sądem I instancji toczy się wiele postępowań z jej skarg, w których uiszczono już wpisy na łączną kwotę ponad 20.000 zł i nie jest w stanie wygospodarować więcej środków na "opłacenie kolejnych skarg". Odmowa udzielenia prawa pomocy, zdaniem wnoszącego zażalenie, narusza art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, poprzez ograniczenie prawa dostępu do sądu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W rozpoznawanej sprawie skarżący domagał się zwolnienia od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi, gdyż po pierwsze kolejny wpis przekracza jego możliwości finansowe, po wtóre nie posiada jakichkolwiek dochodów.
Ta druga okoliczność była przedmiotem analizy sądu I instancji, a wnioski wypływające z tej analizy Naczelny Sąd Administracyjny w pełni akceptuje.
Nie sposób bowiem uznać za błędny pogląd, iż strona skarżąca prowadząc działalność gospodarczą i to z dobrym skutkiem nie była zobligowana do zabezpieczenia środków na ewentualne sprawy sądowe. Nie budzi również wątpliwości NSA to, że skarżący mając wsparcie finansowe w rodzicach i bracie nie jest osobą, która nie może uiścić wpisu od skargi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Ustalenia sądu I instancji są zatem w tym zakresie prawidłowe i zgodne z przytoczonym w zaskarżonym postanowieniu orzecznictwem, które Naczelny Sąd Administracyjny w pełni aprobuje.
Natomiast ten argument zażalenia, który dotyczy wielości zawisłych przed sądem spraw sądowych i wiążącej się z tym konieczności uiszczenia kolejnych wpisów od skarg, co zdaniem pełnomocnika strony skarżącej przekracza jej możliwości finansowe, nie został w żaden sposób wykazany.
W szczególności skarżący nie udowodnił, iż ten właśnie sądowy wpis, jest wpisem, którego nie jest w stanie uiścić, zwłaszcza w sytuacji, gdy będąc w takiej samej kondycji finansowej, jak sam przyznaje, opłacił już wpisy od skarg na kwotę przekraczającą 20.000 zł.
Ciężar udowodnienia okoliczności, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi spoczywa na stronie, która żąda przyznania prawa pomocy.
Nieudowodnienie ich musi prowadzić do odmowy udzielenia prawa pomocy, a w konsekwencji oddalenia zażalenia na postanowienie w tym przedmiocie w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI