I GZ 259/25

I GZ 259/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-07-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-06-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Piotr Pietrasz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Sygn. powiązane
I SA/Łd 242/25 - Postanowienie WSA w Łodzi z 2025-09-17
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 44
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 86 par. 1, art. 87 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 27 maja 2025 r., sygn. akt I SA/Łd 242/25 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 22 października 2024 r., nr KO.4131.46.2024 w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty z tytułu przyznania świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy i środków na opłacanie składek na ubezpieczenie społeczne postanawia: 1. sprostować oczywistą omyłkę w rubrum postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 27 maja 2025 r., sygn. akt I SA/Łd 242/25 w ten sposób, że datę "27 maja 2024 r." zastąpić datą "27 maja 2025 r."; 2. oddalić zażalenie. NSA/post.1 – postanowienie "ogólne"
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 27 maja 2025 r., sygn. akt I SA/Łd 242/25 po rozpoznaniu wniosku A. W. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 22 października 2024 r., nr KO.4131.46.2024 w przedmiocie określenia kwoty i nakazania obowiązku zwrotu świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy i środków na opłacenie składek na ubezpieczenia społeczne pracowników należnych od pracodawcy, odmówił przywrócenia terminu
W zaskarżonym postanowieniu Sąd I instancji wskazał, że A. W., reprezentowany przez adw. P.F. wraz ze skargą złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącego wskazał, że zaskarżona decyzja nigdy nie została mu skutecznie doręczona a uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez jego winy. Pełnomocnik wyjaśnił, że o wydaniu decyzji dowiedział z informacji, którą otrzymał mailem od swojego mocodawcy, który w dniu 25 marca 2025 r. przesłał mu skierowane do niego i wydane już w postępowaniu egzekucyjnym upomnienie z dnia 20 marca 2025 r., wzywające skarżącego do uregulowania należności wynikających z decyzji organu I instancji z dnia 16 lipca 2024 r. Pełnomocnik oświadczył, że jeszcze tego samego dnia, tzn. 1 kwietnia 2025 r., złożył w P. P. S.A. reklamację doręczenia mu przesyłki zawierającej zaskarżoną decyzję SKO w Łodzi z 22 października 2024 r. oraz skargę na tę decyzję, skierowaną do WSA w Łodzi.
Uzasadniając przyczynę uchybienia terminu pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że z treści złożonej przez niego reklamacji wynika, że P. P. S.A. świadcząc usługi doręczenia przedmiotowej przesyłki "dokonała uchybień leżących całkowicie po stronie operatora, co w efekcie doprowadziło, iż pełnomocnik nie był świadom, iż taka korespondencja jest w ogóle do nie skierowana".
Zdaniem Sądu I instancji, argumentacja pełnomocnika podniesiona we wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi nie zasługiwała na uwzględnienie. Przede wszystkim okoliczność niedoręczenia skarżącemu decyzji nie mieści się w przesłance braku winy w uchybieniu terminu. Z uwagi na wynikającą z art. 86 i 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) konstrukcję prawną instytucji przywrócenia terminu, uchybienie terminu jest związane integralnie z datą początkową biegu terminu, ten zaś - z doręczeniem decyzji. Jeśli w opinii pełnomocnika nie doręczono mu przedmiotowej decyzji, to termin do wniesienia skargi do sądu nie zaczyna biegu i nie powstaje w ogóle problem winy w jego uchybieniu. Argumentacja skarżącego odwołująca się do niedoręczenia decyzji jako okoliczności braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania jest zatem wewnętrznie sprzeczna. Instytucja przywrócenia terminu została zaś przewidziana tylko do takich sytuacji, w których już doszło do uchybienia terminu.
Ponadto Sąd I instancji wskazał, że w orzecznictwie sądowym jako przykład okoliczności faktycznej, która może uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu wskazuje się obalenie domniemania doręczenia adresatowi pisma (por. postanowienie NSA z dnia 4 września 2001 r.. II SA/Po 2646/00). W ocenie Sądu wyjaśnienia pełnomocnika, że zaskarżona decyzji nigdy nie została mu doręczona, zostały oparte na jego własnych oświadczeniach i pismach (w tym treści pisma pełnomocnika, stanowiącego reklamację przedmiotowej przesyłki), ale nie znajdują żadnego potwierdzenia w okolicznościach faktycznych i w aktach sprawy. Z akt administracyjnych sprawy wynika bowiem, że skierowana do pełnomocnika skarżącego przesyłka zawierająca zaskarżoną decyzję została doręczona w trybie art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj.: Dz.U. z 2024 r. poz. 572, dalej: k.p.a.). Sąd podkreślił, że w aktach administracyjnych znajduje się zwrócona przesyłka zawierająca zaskarżoną SKO w Łodzi z dnia 22 października 2024 r. wraz ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru, zawierającym informację, że po dwukrotnym awizowaniu przesyłka została zwrócona nadawcy z uwagi na niepodjęcie przesyłki w terminie. Z akt administracyjnych wynika więc, że przyjęto fikcję doręczenia postanowienia na podstawie art. 44 k.p.a. Analogiczne wnioski płyną z informacji zawartych w elektronicznym systemie śledzenia przesyłek P.P. Zdaniem Sądu osoba, która twierdzi, że doręczenia dokonano w innej dacie, tudzież w ogóle go nie dokonano - powinna tę okoliczność udowodnić. Tymczasem w warunkach niniejszej sprawy, twierdzenia strony nie znajdują potwierdzenia w żadnych innych okolicznościach o charakterze zobiektywizowanym.
Zażalenie na powyższe postanowienie Sądu I instancji wniósł A. W.. Wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do wniesienia skargi od decyzji SKO w Łodzi z dnia 22 października 2024 r., względnie uchylenie zaskarżonego postanowienia WSA w Łodzi i przekazanie sprawy do ponownego jej rozpoznania przez WSA w Łodzi.
Pełnomocnik skarżącego podniósł, że o próbie doręczenia przesyłki nie wiedział, a zatem termin do złożenia środka odwoławczego otworzył się jedynie na skutek przyjętej przez Sąd fikcji prawnej doręczenia. W dalszej konsekwencji termin do złożenia środka odwoławczego przekroczony został bez winy pełnomocnika oraz skarżącego. Nadmienić również należy, że pomimo złożenia przez pełnomocnika skarżącego reklamacji do P. P. S.A. na dzień wydania zaskarżonego postanowienia nie było jeszcze odpowiedzi na reklamację od operatora publicznego. Pełnomocnik stanowisko takie otrzymał dopiero 3 dni później. Pełnomocnik skarżącego wskazał, że w dniu 30 maja 2025 r. P. P. S.A. w odpowiedzi na reklamacje nie rozpoznała jej odmownie, lecz wskazała bez podania konkretnej przyczyny, iż odniesienie się do sygnalizowanych zastrzeżeń jest utrudnione. W ocenie skarżącego lektura treści niniejszego pisma P. P. S.A. pozwala również na przyjęcie tezy, iż w istocie, z uwagi na brak uwierzytelnienia czynności związanych z awizacją przedmiotowej przesyłki - P. P. w istocie nie przeprowadziła postępowania reklamacyjnego, a jedynie poprzestała na wskazaniu, iż w jej ocenie brak jest podstaw do uwzględnienia reklamacji - bez wyraźnego wskazania w oparciu o jaki proces decyzyjny i w oparciu o jakie czynności wykonane w toku postępowania reklamacyjnego tak ustaliła.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu.
W piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.) należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Jak wskazuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego instytucja przywrócenia terminu ma zastosowanie w tych wszystkich sytuacjach, gdy strona nie dokonała w terminie czynności. Wówczas, nie kwestionując faktu upływu terminu, strona uprawdopodobnia brak zawinienia w nieterminowym dokonaniu czynności (zob. np. postanowienie NSA z 28 grudnia 2018 r., sygn. akt II GZ 452/18). Z powołanego przepisu wynika ponadto, że równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie, co jest podstawowym warunkiem umożliwiającym rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, a wniesione zażalenie należy uznać za nieuzasadnione.
We wstępie Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że skarżący nie przedstawił okoliczności wskazujących na wadliwość doręczenia decyzji w trybie art. 44 k.p.a., a więc za pomocą instytucji fikcji doręczenia. W aktach administracyjnych znajduje się zwrócona przesyłka zawierająca zaskarżoną decyzję z 22 października 2024 r. Zaskarżona decyzja została wysłana przesyłką poleconą na adres pełnomocnika skarżącego, przesyłkę awizowano po raz pierwszy w dniu 12 listopada 2024 r., a powtórnie awizowano w dniu 20 listopada 2024 r. Przesyłka została zwrócona nadawcy w dniu 27 listopada 2024 r. Czynności podjęte przez doręczyciela przy próbie dostarczenia przesyłki zostały odnotowane na kopercie i zwrotnym potwierdzeniu odbioru, a każda adnotacja tam się znajdująca została opatrzona wymaganym podpisem osoby doręczającej oraz pieczęcią urzędową poczty. Analogiczne wnioski płyną z informacji zawartych w elektronicznym systemie śledzenia przesyłek Poczty Polskiej.
Za trafną bowiem należy uznać ocenę dokonaną przez Sąd I instancji, że skarżący nie sprostał obowiązkowi uprawdopodobnienia przesłanki braku winy, o którym mowa w art. 87 § 2 p.p.s.a. Jako przykład okoliczności faktycznej, która może uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu wskazuje się obalenie domniemania doręczenia adresatowi pisma (por. postanowienie NSA z dnia 4 września 2001 r.. II SA/Po 2646/00). Wyjaśnienia pełnomocnika, że zaskarżona decyzji nigdy nie została mu doręczona, nie znajdują potwierdzenia w okolicznościach faktycznych i w aktach sprawy. Twierdzenie to nie zostało jakkolwiek uprawdopodobnione – nawet w zażaleniu. Pełnomocnik skarżącego nie przedstawił argumentów i dokumentów mogących podważyć skuteczność doręczenia w trybie art. 44 k.p.a.
Również załączona do zażalenia odpowiedź na reklamację Poczty Polskiej z dnia 15 maja 2025 r. nie podważyła skuteczności doręczenia zastępczego. Poczta Polska rozpatrując reklamację skarżącego w trybie dla skarg i wniosków poinformowała, że przedmiotowa przesyłka została wydana do doręczenia w dniu 12 listopada 2024 r. i tego dnia przesyłka została rozliczona jako awizowana. W dniu 20 listopada 2024 r. przesyłkę ponownie awizowano. Dnia 27 listopada 2024 r. przesyłkę zwrócono z placówki do nadawcy z adnotacją "nie podjęto w terminie". Zatem z pisma tego nie wynika aby nastąpiły jakiekolwiek nieprawidłowości w awizowaniu przedmiotowej przesyłki. Wbrew twierdzeniom wnoszącego zażalenie Poczta Polska nie naruszyła warunków związanych z wystawieniem dokumentów awizacji.
Ponadto odpowiadając na zarzut skarżącego o niewłaściwym uznaniu, że doszło do prawidłowego doręczenia korespondencji, trzeba przede wszystkim podnieść, że instytucja przywrócenia terminu uregulowana w art. 86 i art. 87 p.p.s.a. ma zastosowanie, gdy strona nie neguje uchybienia terminowi i wskazuje przyczyny usprawiedliwiające to uchybienie. Wniosku o przywrócenie terminu nie można bowiem opierać na twierdzeniu, że termin ten został zachowany, gdyż istotą tej instytucji jest właśnie twierdzenie przeciwne, że termin ten nie został zachowany bez winy strony (np. postanowienie NSA z dnia 14 stycznia 2020 r., sygn. akt II FZ 893/19). W świetle tego niezasadne jest kwestionowanie prawidłowości doręczenia decyzji – a zatem czynności, której następstwem jest rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia skargi na tą decyzję - a jednocześnie wnioskowanie o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Skoro skarżący wnosi o przywrócenie terminu, to nie może kwestionować jednocześnie tego, że rozpoczął on swój bieg.
Stąd też zaskarżone postanowienie Sądu I instancji odmawiające skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia skargi do Sądu wraz z zaprezentowaną w nim argumentacją należy uznać za prawidłowe, zgodne z art. 86 § 1 i art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a.
Stosownie do treści art. 156 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., NSA może z urzędu sprostować wyrok (tutaj: postanowienie) Sądu I instancji, w którym stwierdził niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki w rozumieniu art. 156 § 1 p.p.s.a. Dostrzegając zaistniałą omyłkę w zaskarżonym postanowieniu, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 156 § 1 i 3 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wskazując prawidłową datę w rubrum zaskarżonego postanowienia - 27 maja 2025 r.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a.