I GZ 254/23

Naczelny Sąd Administracyjny2023-09-13
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo celnepostępowanie sądowoadministracyjnebraki formalneodrzucenie skargiodpisy pismuczestnik postępowaniazażalenienależności celne

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odrzucające skargę z powodu braku odpisu skargi dla uczestnika postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę spółki W. Sp. z o.o. z powodu nieuzupełnienia braków formalnych, tj. braku odpisu skargi dla uczestnika postępowania. Spółka złożyła zażalenie, zarzucając błędną wykładnię przepisów i nadmierny formalizm. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że sąd pierwszej instancji prawidłowo wezwał do uzupełnienia braku formalnego, ponieważ do skargi powinien być dołączony odpis dla organu oraz dla uczestnika postępowania. Ponieważ brak ten nie został uzupełniony w terminie, NSA oddalił zażalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie W. Sp. z o.o. w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, które odrzuciło skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu w przedmiocie zaksięgowania należności celnych. Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę, ponieważ pełnomocnik strony skarżącej nie uzupełnił w wyznaczonym terminie braków formalnych, w tym nie złożył wymaganego odpisu skargi dla uczestnika postępowania. Spółka w zażaleniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, twierdząc, że brak odpisu skargi dla organu nie uniemożliwia nadania sprawie biegu, zwłaszcza gdy organ zapoznał się z treścią skargi i wniósł odpowiedź, a w sprawie występuje tylko jeden uczestnik. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, wskazując, że zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a. do pisma strony należy dołączyć jego odpisy dla stron i uczestników postępowania. W tej sprawie, oprócz organu, występował również inny uczestnik postępowania (D. Sp. z o.o.), co wymagało złożenia dwóch odpisów skargi. Ponieważ spółka nie dołączyła odpisu skargi dla uczestnika postępowania, a brak ten nie został uzupełniony w terminie, sąd pierwszej instancji prawidłowo odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, brak odpisu skargi dla uczestnika postępowania, gdy w sprawie występuje inny uczestnik niż organ, stanowi brak formalny uniemożliwiający nadanie skardze prawidłowego biegu.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji prawidłowo wezwał do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez złożenie jej odpisu dla uczestnika postępowania, ponieważ zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a. do pisma strony należy dołączyć jego odpisy dla stron i uczestników postępowania. W tej sprawie występował inny uczestnik postępowania niż organ, co wymagało złożenia dwóch odpisów skargi. Brak uzupełnienia tego braku w terminie skutkował odrzuceniem skargi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

p.p.s.a. art. 49 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przewodniczący wzywa stronę o uzupełnienie lub poprawienie pisma w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, chyba że ustawa stanowi inaczej.

p.p.s.a. art. 47 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych.

p.p.s.a. art. 58 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi.

p.p.s.a. art. 58 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 220 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku nieuiszczenia wpisu od skargi, sąd wzywa do jego uiszczenia w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi.

Konstytucja RP art. 32 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Równość wobec prawa.

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy przez właściwy, niezależny i bezstronny sąd.

Konstytucja RP art. 77 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sądu.

Konstytucja RP art. 78 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do zaskarżenia orzeczeń wydanych w pierwszej instancji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obowiązek dołączenia odpisu skargi dla każdego uczestnika postępowania. Prawidłowe wezwanie do uzupełnienia braków formalnych przez sąd pierwszej instancji.

Odrzucone argumenty

Brak odpisu skargi dla organu nie uniemożliwia nadania sprawie biegu, gdy organ zapoznał się z treścią skargi i wniósł odpowiedź, a w sprawie występuje tylko jeden uczestnik. Naruszenie konstytucyjnych praw do sądu i równości wobec prawa przez nadmierny formalizm.

Godne uwagi sformułowania

brak odpisu skargi dla uczestnika postępowania nieuzupełnienie w terminie braków formalnych nadmierny formalizm procesowy

Skład orzekający

Dariusz Dudra

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących braków formalnych skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności wymogu dołączania odpisów skargi dla wszystkich uczestników postępowania."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej i może nie mieć zastosowania w sprawach, gdzie nie występują dodatkowi uczestnicy postępowania poza organem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej kwestii proceduralnej związanej z brakami formalnymi skargi, co jest typowe dla postępowań sądowoadministracyjnych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GZ 254/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-09-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dariusz Dudra /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych
Hasła tematyczne
Celne prawo
Sygn. powiązane
III SA/Wr 93/23 - Postanowienie WSA we Wrocławiu z 2023-05-10
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 49 § 1 p.p.s.a., art. 47 § 1 p.p.s.a. i art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Dariusz Dudra po rozpoznaniu w dniu 13 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia W. Sp. z o.o. w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 maja 2023 r., sygn. akt III SA/Wr 93/23 w sprawie ze skargi W. Sp. z o.o. w P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zaksięgowania należności celnych postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 10 maja 2023 r., sygn. akt III SA/Wr 93/23, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) odrzucił skargę W. Sp. z o.o. w P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 2 stycznia 2023 r. w przedmiocie zaksięgowania należności celnych.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III z 29 marca 2023 r. wezwano pełnomocnika strony skarżącej do złożenia jednego odpisu skargi w celu doręczenia go uczestnikowi postępowania, złożenia dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie osób udzielających pełnomocnictwa do reprezentowania strony skarżącej w terminie 7 dniu pod rygorem odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. oraz wezwano do uiszczenia uzupełniającego wpisu od skargi, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Przesyłka została doręczona 20 kwietnia 2023 r. W dniu 2 maja 2023 r. (nadane w placówce pocztowej 27 kwietnia 2023 r.) do Sądu I instancji wpłynęło pismo pełnomocnika strony skarżącej z załączonym potwierdzeniem uiszczenia uzupełnionego wpisu oraz z odpisem pełnomocnictwa i informacją z Rejestru Przedsiębiorców z Krajowego Rejestru Sądowego. Do przesłanego pisma pełnomocnik strony skarżącej nie dołączył wymaganego odpisu skargi. W związku z nieuzupełnieniem w terminie braków formalnych Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. odrzucił skargę.
Zażalenie na to postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj.:art. 49 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 47 § 1 p.p.s.a. i art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że brak odpisu skargi dla organu jest brakiem istotnym, uniemożliwiającym nadanie sprawie biegu skutkującym odrzuceniem skargi, podczas gdy brak odpisu skargi dla organu nie uniemożliwia nadania sprawie biegu, w sytuacji gdy oprócz organu występuje jeden uczestnik postępowania, a do skargi załączono jeden odpis skargi, a skarga została wniesiona za pośrednictwem organu, który zapoznał się z jej treścią i nadesłał odpowiedź na skargę, co miało wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało odrzuceniem skargi i bezzasadnym zamknięciem skarżącej drogi sądowej;
Ponadto, zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. art. 32 ust. 1 Konstytucji RP poprzez jego niezastosowanie i naruszenie konstytucyjnej równości wszystkich wobec prawa poprzez nadmierny formalizm procesowy, a także art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 i art. 78 Konstytucji RP poprzez ich niezastosowanie, podczas gdy przepisy te gwarantują każdemu prawo do rozpoznania jego sprawy przez niezawisły sąd i bezzasadne zamknięcie skarżącej drogi sądowej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Zgodnie natomiast z art. 47 § 1 p.p.s.a. do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Z kolei w myśl art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej.
Z art. 47 § 1 p.p.s.a. wynika, że każde pismo strony powinno zawierać odpisy, a w wypadku wymienienia w piśmie załączników – także odpisy załączników. Jest to konieczne do doręczenia ich stronom i uczestnikom. Liczba odpisów jest uzależniona od liczby osób uczestniczących w postępowaniu. W niniejszej sprawie stronami postępowania jest wnosząca skargę W. Sp. z o.o. oraz Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu, natomiast uczestnikiem postępowania jest D. Sp. z o.o. we W., co wynika z zarządzenia rejestrującego Przewodniczącego Wydziału III WSA we Wrocławiu z dnia 29 marca 2023 r. Zatem do skargi powinny zostać załączone dwa odpisy skargi – jeden dla organu, a drugi dla uczestnika postępowania.
Wbrew twierdzeniom skarżącej spółki, z treści uchwały NSA z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13, nie wynika, że "brak odpisu skargi dla organu nie uniemożliwia nadania sprawie biegu, w sytuacji gdy oprócz organu występuje jeden uczestnik postępowania, a do skargi załączono jeden odpis skargi, a skarga została wniesiona za pośrednictwem organu, który zapoznał się z jej treścią i nadesłał odpowiedź na skargę". W uchwale stwierdzono jedynie, że "W związku ze specyfiką postępowania sądowoadministracyjnego, tj. wnoszeniem skargi za pośrednictwem organu, należy wyraźnie podkreślić, że w przypadku, gdy organ zapoznał się z treścią skargi, nadesłał odpowiedź na skargę, a w sprawie nie występują, poza organem i skarżącym, inni uczestnicy postępowania, to wówczas brak odpisu skargi dla organu nie stanowi przeszkody do nadania skardze dalszego biegu (por. postanowienie NSA z dnia 15 czerwca 2005 r., sygn. akt FSK 2583/04, publ. ONSAiWSA 2006, nr 2, poz. 42 oraz wyrok NSA z dnia 22 września 2005 r., sygn. akt II GSK 117/05, Lex nr 195035). W tej kwestii zgodne stanowisko prezentowane jest także w piśmiennictwie prawniczym (por. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Wyd. CH. Beck. Warszawa 2011, str.258 i 259; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek. Lex/el 2013).
W tym miejscu podkreślić należy, że po pierwsze, powyższa teza stanowi wyjątek od treści podjętej uchwały, zgodnie z którą: 1) Niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 p.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd. 2) Złożenie przez skarżącego wymaganych odpisów skargi po upływie wyznaczonego terminu, o którym mowa w art. 49 § 1 p.p.s.a, ale przed odrzuceniem skargi, oznacza, że skarga nie może otrzymać prawidłowego biegu i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Po drugie natomiast – stan faktyczny niniejszej sprawy istotnie różni się od tego, o którym mowa jest w zacytowanym fragmencie uchwały, dotyczącym sytuacji, gdy w sprawie – poza organem – nie występuje inny uczestnik postępowania, a do skargi nie dołączono odpisu skargi. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca.
Jak wynika z akt sprawy, na prezentacie WSA we Wrocławiu, umieszczonej na złożonej skardze, znajduje się adnotacja pracownika przyjmującego w biurze podawczym przesyłkę, o treści: "1 x skarga + 2 x odpis odp. na sk. + 1 teczka akt adm." oraz podpis urzędnika (k. 12 akt sądowych). Z adnotacji tej wynika, że organ przekazał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę, odpowiedź na skargę oraz akta sprawy. Jednocześnie DIAS we Wrocławiu w odpowiedzi na skargę wskazał, że skarga została wniesiona w dwóch egzemplarzach. Strona wnosząca zażalenie nie kwestionowała faktu, że do skargi załączyła jeden odpis skargi. Brakowało zatem jednego odpisu skargi dla uczestnika postępowania.
W tej sytuacji, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo wezwał pełnomocnika skarżącej spółki do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez złożenie jej odpisu dla uczestnika postępowania, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Sąd nie dysponował bowiem odpisem skargi celem doręczenia go uczestnikowi postępowania. Jeden egzemplarz odpisu skargi, który został złożony przez spółkę wraz ze skargą, nie został bowiem sądowi przez organ przekazany, przy czym – co jeszcze raz należy wyraźnie podkreślić – to obowiązkiem strony (wynikającym z at. 47 § 1 p.p.s.a.) jest dołączenie odpowiedniej liczby odpisów pisma – w tej sprawie dla organu i uczestnika postępowania. Skoro organ odpis skargi zatrzymał, to zabrakło odpisu dla uczestnika postępowania. Wezwanie do uzupełnienia braku formalnego doręczono stronie 20 kwietnia 2023 r. (z.p.o. – k. 25 akt sądowych), zatem termin do złożenia odpisu dla uczestnika postępowania upłynął z dniem 27 kwietnia 2023 r. Skoro brak formalny nie został uzupełniony w wyznaczonym terminie, zasadnie Sąd I instancji odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI