I GZ 251/22

Naczelny Sąd Administracyjny2022-07-29
NSAAdministracyjneŚredniansa
dotacja oświatowapostępowanie sądowoadministracyjneumorzenie postępowaniakoszty sądowezażalenieautokontrola organuNSA

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA o umorzeniu postępowania w sprawie zaniżonej dotacji oświatowej, uznając, że wypłata brakującej kwoty nastąpiła po nadaniu skargi, ale przed jej otrzymaniem przez organ, co nie stanowi autokontroli uzasadniającej zwrot kosztów.

Spółka zaskarżyła czynność Zarządu Powiatu Żagańskiego dotyczącą zaniżonej dotacji oświatowej. WSA umorzył postępowanie, uznając sprawę za bezprzedmiotową, gdyż organ wypłacił brakującą kwotę po nadaniu skargi, ale przed jej otrzymaniem. Spółka wniosła zażalenie, domagając się zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, argumentując, że nastąpiła autokontrola organu. NSA oddalił zażalenie, stwierdzając, że wypłata nastąpiła przed otrzymaniem skargi, co wyklucza zastosowanie art. 54 § 3 p.p.s.a. i tym samym art. 201 § 1 p.p.s.a. w zakresie zwrotu kosztów.

Sprawa dotyczyła skargi spółki A na czynność Zarządu Powiatu Żagańskiego w przedmiocie wypłaty zaniżonej kwoty dotacji oświatowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim postanowieniem z dnia 31 maja 2022 r. umorzył postępowanie sądowoadministracyjne, uznając je za bezprzedmiotowe. Sąd I instancji ustalił, że spółka wniosła skargę w dniu 30 marca 2022 r., a organ dokonał wypłaty skorygowanej kwoty dotacji za luty 2022 r. w dniu 31 marca 2022 r. Skarga wpłynęła do organu 4 kwietnia 2022 r. Sąd uznał, że wypłata nastąpiła po nadaniu skargi, ale przed jej otrzymaniem przez organ, co wykluczało uznanie tego za autokontrolę w rozumieniu art. 54 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). W konsekwencji, sąd umorzył postępowanie i nie zasądził kosztów. Spółka wniosła zażalenie, domagając się zmiany postanowienia i zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego, argumentując naruszenie art. 54 § 3 w zw. z art. 201 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Sąd podkreślił, że zwrot kosztów na podstawie art. 201 § 1 p.p.s.a. przysługuje w razie uwzględnienia skargi przez organ w trybie autokontroli (art. 54 § 3 p.p.s.a.). NSA potwierdził stanowisko WSA, że wypłata spornej kwoty nastąpiła przed otrzymaniem skargi przez organ, co nie stanowiło autokontroli w rozumieniu przepisów. W związku z tym, nie było podstaw do zasądzenia kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, wypłata kwestionowanej kwoty dotacji po nadaniu skargi, lecz przed jej otrzymaniem przez organ, nie stanowi autokontroli w rozumieniu art. 54 § 3 p.p.s.a.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowe jest faktyczne otrzymanie skargi przez organ. Skoro wypłata nastąpiła przed tym momentem, nie można mówić o uwzględnieniu skargi w trybie autokontroli, a tym samym nie ma podstaw do zasądzenia kosztów na podstawie art. 201 § 1 p.p.s.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_zażalenie

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 54 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Instytucja autokontroli organu, w ramach której organ może uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania.

p.p.s.a. art. 201 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 p.p.s.a.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. a

Rozporządzenie z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 2 § pkt 2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wypłata spornej kwoty dotacji nastąpiła po nadaniu skargi, ale przed jej otrzymaniem przez organ, co nie stanowi autokontroli w rozumieniu art. 54 § 3 p.p.s.a.

Odrzucone argumenty

Organ dokonał autokontroli w rozumieniu art. 54 § 3 p.p.s.a. poprzez wypłatę skorygowanej kwoty dotacji po dacie skierowania skargi. Zasadny był wniosek o zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Godne uwagi sformułowania

czynność polegająca na wypłacie spornej (brakującej) kwoty dotacji nastąpiła po nadaniu skargi w placówce pocztowej (wniesieniu skargi), jednak przed jej otrzymaniem przez organ. Nie można zatem uznać, że nastąpiła autokontrola organu w rozumieniu art. 54 § 3p.p.s.a.

Skład orzekający

Piotr Piszczek

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia autokontroli organu w kontekście zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, zwłaszcza gdy wypłata następuje po nadaniu skargi, ale przed jej otrzymaniem."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie kluczowa jest chronologia zdarzeń (nadanie skargi vs. otrzymanie skargi przez organ) w kontekście wypłaty świadczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego z punktu widzenia praktyki prawniczej zagadnienia zwrotu kosztów postępowania, a konkretnie interpretacji pojęcia autokontroli organu. Choć fakty nie są skomplikowane, rozstrzygnięcie ma znaczenie dla ustalania odpowiedzialności za koszty.

Kiedy zwrot kosztów postępowania jest należny? NSA wyjaśnia kluczową rolę daty otrzymania skargi przez organ.

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GZ 251/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2022-07-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Piotr Piszczek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Umorzenie postępowania
Koszty sądowe
Sygn. powiązane
II SA/Go 214/22 - Postanowienie WSA w Gorzowie Wlkp. z 2022-05-31
Skarżony organ
Zarząd Powiatu
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 54 § 3, art. 201 § 1, art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2015 poz 1800
§ 14 ust. 1 pkt 1 lit. a), § 2 pkt 2
Rozporządzenie z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Piotr Piszczek po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 31 maja 2022 r., sygn. akt II SA/Go 214/22 w zakresie umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie ze skargi A na czynność Zarządu Powiatu Żagańskiego w przedmiocie wypłaty zaniżonej kwoty dotacji oświatowej postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim postanowieniem 31 maja 2022 r. sygn. akt II SA/Go 214/22 umorzył postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie ze skargi A na czynność Zarządu Powiatu Żagańskiego w przedmiocie wypłaty zaniżonej kwoty dotacji oświatowej.
Sąd I instancji wskazał, że pismem z 25 marca 2022 r. spółka wniosła skargę.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, ewentualnie o umorzenie postępowania oraz odstąpienie od obciążania kosztami. Organ wyjaśnił, że spółka w piśmie z 4 marca 2022 r. podniosła nieprawidłowości w sposobie naliczenia spornej dotacji. Wobec oddelegowania osoby odpowiedzialnej za realizację przez Powiat Żagański zadań związanych z dotacjami do innego wydziału polecenia wypłaty skorygowanych środków za miesiąc luty 2022 r. dokonano dopiero w dniu 30 marca 2022 r., natomiast przelewu dokonano 31 marca 2022 r. Organ zaznaczył, że wpływ skargi odnotowano 4 kwietnia 2022 r., zatem już po wykonaniu zobowiązania do dokonania korekty dotacji.
Spółka w piśmie procesowym z 11 maja 2022 r. ustosunkowała się do udzielonej przez organ odpowiedzi, wnosząc o umorzenie postępowania oraz o zasądzenie od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kwoty 1.800 zł tytułem zastępstwa procesowego. Skarżąca potwierdziła, że w dniu 31 marca 2022 r. uzyskała kwotę dotacji za miesiąc luty 2021 r. w prawidłowej wysokości. Jednocześnie w jej ocenie czynność organu, polegająca na wypłacie skorygowanej kwoty dotacji dokonana została po dacie skierowania skargi, stanowi więc autokontrolę w rozumieniu art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U.2022.329 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.).
Umarzając postępowanie Sąd wskazał, że z akt administracyjnych oraz akt postępowania sądowego wynika, że 28 lutego 2022 r. Powiat Żagański wypłacił na rzecz spółki dotację za miesiąc luty 2022 r. w kwocie 10.877,71 zł. Następnie pismem z 4 marca 2022 r. spółka zwróciła się do Zarządu Powiatu Żagańskiego o wyjaśnienie naliczenia tej kwoty dotacji za miesiąc luty 2022 r. 30 marca 2022 r. spółka nadała za pośrednictwem Poczty Polskiej skargę na czynność Zarządu Powiatu Żagańskiego w przedmiocie wypłaty zaniżonej kwoty dotacji (stempel pocztowy umieszczony na kopercie). Wypłata spornej (brakującej) kwoty dotacji za miesiąc luty 2021 r. nastąpiła natomiast 31 marca 2022 r. Z prezentaty znajdującej się na skardze wynika, że wpłynęła ona do organu 4 kwietnia 2022 r.
Organ wypłacił kwestionowaną kwotę dotacji za luty 2022 r. po skutecznym wniesieniu skargi przez spółkę – w rozumieniu art. 53 § 1 w zw. z art. 54 § 1 i art. 83 § 3 p.p.s.a., jednak przed jej otrzymaniem. Sąd zauważył, że strony nie zakwestionowały takiej sekwencji zdarzeń. Bezsporna jest również data wpływu skargi do organu, tj. 4 kwietnia 2022 r., co wynika z prezentaty organu znajdującej się na tej skardze, a więc już po wypłacie skorygowanej kwoty dotacji. Nie można zatem uznać, że nastąpiła autokontrola organu w rozumieniu art. 54 § 3p.p.s.a., bowiem z okoliczności sprawy wynika, iż czynność polegająca na wypłacie spornej (brakującej) kwoty dotacji nastąpiła po nadaniu skargi w placówce pocztowej (wniesieniu skargi), jednak przed jej otrzymaniem przez organ.
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że w sprawie wystąpiła bezprzedmiotowość prowadzenia dalszego postępowania, obejmującego kontrolę czynności wypłaty zaniżonej kwoty dotacji, wobec dokonania korekty i wypłacenia przez organ kwestionowanej sumy pieniężnej.
Spółka wniosła zażalenie na powyższe postanowienie domagając się jego zmiany poprzez zasądzenie kosztów sądowych w kwocie 1800 oraz zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:
a) przepisów postępowania, tj. art. 54 § 3 w zw. z art. 201 § 1 p.p.s.a. poprzez ich niezastosowanie mimo iż w sprawie zaistniały przesłanki do uznania, że organ swoim działaniem dokonał autokontroli w rozumieniu przepisów p.p.s.a., w związku z czym przy złożonym przez stronę wniosku o umorzenie postępowania zasadny był wniosek pełnomocnika skarżącej o zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych;
b) przepisów prawa materialnego, tj. § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.2015.1800), poprzez jego niezastosowanie w konsekwencji czego nie zostały zasądzone od organu na rzecz skarżącej koszty zastępstwa procesowego;
Argumentację na poparcie powyższego zarzutu autor zażalenia przedstawił w jego uzasadnieniu.
W odpowiedzi na zażalenie organ wniósł o jego oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Obowiązek zasądzenia zwrotu kosztów postępowania jest wyjątkiem od tej zasady. Oznacza to, że uwzględniając ogólne zasady wykładni, przepisy dotyczące tej kwestii muszą być wykładane ściśle, a nie w sposób rozszerzający. Zgodnie z art. 200 p.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Z uwzględnieniem skargi przez sąd ustawodawca zrównał uwzględnienie jej przez organ w trybie autokontroli z art. 54 § 3 p.p.s.a., co wynika z art. 201 p.p.s.a. Stosownie, bowiem do art. 201 § 1 p.p.s.a., zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 p.p.s.a. Norma z art. 54 § 3 p.p.s.a. dotyczy instytucji autokontroli organu, w ramach, której organ może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Kiedy przedmiotem zaskarżenia jest decyzja, uwzględniając skargę w całości, organ uchyla zaskarżoną decyzję i wydaje nową decyzję.
W tej sprawie Sąd postanowieniem z 31 maja 2022 r. umorzył postępowanie sądowoadministracyjne z uwagi na bezprzedmiotowość prowadzenia dalszego postępowania, obejmującego kontrolę czynności wypłaty zaniżonej kwoty dotacji, wobec dokonania korekty i wypłacenia przez organ kwestionowanej sumy pieniężnej. Słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji, że nie można uznać, że nastąpiła autokontrola organu w rozumieniu art. 54 § 3p.p.s.a., bowiem z okoliczności sprawy wynika, iż czynność polegająca na wypłacie spornej (brakującej) kwoty dotacji nastąpiła po nadaniu skargi w placówce pocztowej (wniesieniu skargi), jednak przed jej otrzymaniem przez organ.
Zasadnie również wskazał Sąd pierwszej instancji, że w sprawie nie było podstaw do uwzględnienia wniosku pełnomocnika strony skarżącej o zasądzenie kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącej na podstawie art. 201 § 1 p.p.s.a., w tym kwoty 1800 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego. W ocenie Sądu, mając na uwadze okoliczności sprawy, powyższy prz epis nie znajduje zastosowania, ponieważ zapłaty dochodzonej kwoty dokonano przed otrzymaniem przez organ skargi, a nie na skutek wniesienia skargi i jej uwzględnienia w trybie określonym w art. 54 § 3 p.p.s.a.
Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI