I GZ 25/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-02-14
NSAAdministracyjneWysokansa
prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiPESELbrak formalnyodrzucenie skargizażalenieprzedsiębiorca rolnywsparcie finansoweARiMRidentyfikacja strony

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA o odrzuceniu skargi z powodu nieuzupełnienia numeru PESEL, podkreślając obowiązek jego podania przez osoby fizyczne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę K.J. na decyzję Prezesa ARiMR dotyczącą wsparcia finansowego, ponieważ skarżący nie uzupełnił braków formalnych skargi, polegających na niepodaniu numeru PESEL. Skarżący w zażaleniu argumentował, że jako przedsiębiorca rolny powinien być identyfikowany numerem weterynaryjnym, a wezwanie do uzupełnienia braków było wadliwe. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, powołując się na uchwałę NSA, która podkreśla bezwzględny obowiązek podania numeru PESEL przez osoby fizyczne wnoszące skargę, niezależnie od innych posiadanych identyfikatorów.

Sprawa dotyczyła zażalenia K.J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odrzuciło jego skargę na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w sprawie wsparcia finansowego. Powodem odrzucenia skargi było nieuzupełnienie przez skarżącego braków formalnych, a konkretnie niepodanie numeru PESEL, mimo wezwania sądu. Skarżący podnosił, że jako przedsiębiorca rolny, identyfikowany numerem weterynaryjnym, nie miał obowiązku podawania PESEL-u, a wezwanie sądu było wadliwe. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd odwołał się do uchwały NSA (II GPS 3/22), która jednoznacznie stwierdza, że brak numeru PESEL w skardze osoby fizycznej jest brakiem formalnym podlegającym uzupełnieniu, bez względu na inne posiadane identyfikatory czy możliwość ich ustalenia z akt administracyjnych. NSA podkreślił, że przepis art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a. dotyczy wszystkich osób fizycznych wnoszących skargę. Sąd uznał również, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych, mimo pewnych nieścisłości w jego redakcji, spełniło wymogi proceduralne i zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi skarżącego, który podjął dalsze kroki procesowe w odpowiedzi na to samo wezwanie. W konsekwencji, odrzucenie skargi przez WSA zostało uznane za prawidłowe.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, numer PESEL jest bezwzględnie wymaganym elementem skargi osoby fizycznej, a jego brak stanowi brak formalny podlegający uzupełnieniu.

Uzasadnienie

NSA powołał się na uchwałę II GPS 3/22, która stwierdza, że brak PESEL jest brakiem formalnym podlegającym uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., bez względu na to, czy numer ten znajduje się w aktach administracyjnych. Przepis art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a. nie przewiduje wyjątków.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 46 § § 2 pkt 1 lit. b

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymóg podania numeru PESEL przez osobę fizyczną wnoszącą skargę jako pierwszym piśmie w sprawie.

p.p.s.a. art. 49 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Tryb uzupełniania braków formalnych pisma.

p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do odrzucenia skargi w przypadku nieuzupełnienia braków formalnych.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 46 § § 2 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość podania innego numeru identyfikacyjnego nadanego na podstawie odrębnych przepisów, jeśli nie występuje PESEL.

u.p.p.z. art. 20 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego

Przepis dotyczący numeru weterynaryjnego.

p.p.s.a. art. 269 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasada mocy wiążącej uchwał NSA.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obowiązek podania numeru PESEL przez osobę fizyczną wnoszącą skargę jest bezwzględny i nie podlega wyjątkom. Brak PESEL stanowi brak formalny, który skutkuje odrzuceniem skargi, jeśli nie zostanie uzupełniony. Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych, nawet z drobnymi nieścisłościami, jest skuteczne, jeśli strona mogła się do niego zastosować.

Odrzucone argumenty

Skarżący jako przedsiębiorca rolny powinien być identyfikowany numerem weterynaryjnym, a nie PESEL. Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych było wadliwe i nie wywołało skutków prawnych.

Godne uwagi sformułowania

niezachowanie, określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., bez względu na to czy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd ustawodawca nie przewidział żadnych wyjątków od obowiązku strony określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a.

Skład orzekający

Dariusz Dudra

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie bezwzględnego obowiązku podania numeru PESEL przez osoby fizyczne wnoszące skargi do sądów administracyjnych, nawet jeśli posiadają inne identyfikatory."

Ograniczenia: Dotyczy głównie spraw, gdzie skarżącym jest osoba fizyczna i pojawia się kwestia identyfikacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje rygorystyczne podejście sądów do wymogów formalnych, co może być zaskakujące dla osób prowadzących działalność gospodarczą i nieprzyzwyczajonych do specyfiki postępowań sądowych.

Czy numer PESEL jest ważniejszy niż numer weterynaryjny w sądzie?

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GZ 25/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-02-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dariusz Dudra /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 46 § 2 pkt 1 lit. b, art. 49 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Dariusz Dudra po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia K.J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 czerwca 2024 r., sygn. akt V SA/Wa 233/24 w zakresie odrzucenia skargi i zwrotu wpisu sądowego w sprawie ze skargi K.J. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 27 listopada 2023 r., nr 133/CE/D/PG/2023/ARiMR w przedmiocie wsparcia finansowego z tytułu niepodejmowania produkcji w gospodarstwie na skutek zastosowania przepisów weterynaryjnych postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 12 czerwca 2024 r., sygn. akt V SA/Wa 233/24, odrzucił skargę K. J. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 27 listopada 2023 r. w przedmiocie wsparcia finansowego z tytułu niepodejmowania produkcji w gospodarstwie na skutek zastosowania przepisów weterynaryjnych. Orzekł też o zwrocie wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł
Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy:
Zarządzeniem z 29 stycznia 2024 r. skarżący został wezwany do usunięcia braku formalnego skargi poprzez wskazanie numeru PESEL – w terminie 7 dni – pod rygorem jej odrzucenia. Przesyłka zawierająca wezwanie została skutecznie doręczona pełnomocnikowi strony skarżącej 5 marca 2024 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru – k. 30 akt sądowych).
W związku z nieuzupełnieniem braku formalnego w terminie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.)
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie. Zarzucił naruszenie:
1. art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b i c p.p.s.a. w zw. z art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego i art. 49 § 1 p.p.s.a. przez niezasadne odrzucenie skargi K. J. na ww. decyzję Prezesa ARiMR z dnia 27 listopada 2023 r. powodu nieuzupełnienia na wezwanie sądu I instancji w wyznaczonym terminie 7 dni braku formalnego skargi polegającego na niepodaniu w skardze numeru PESEL skarżącego, który to brak – w ocenie sądu I instancji – uniemożliwia nadanie skardze prawidłowego biegu, podczas gdy skarga nie zawiera braku formalnego wskazanego przez sąd, zatem wezwanie do jej uzupełnienia było bezprzedmiotowe, gdyż skarżący w tej sprawie nie występuje tylko jako osoba fizyczna, posiadająca numer PESEL, lecz występuje jako przedsiębiorca rolny, tj. producent rolny prowadzący gospodarstwo drobiarskie, które w dacie wydania zaskarżonej decyzji posiadało numer weterynaryjny: PL [...] nadany przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w Ż. decyzją nr 262 z dnia 10 sierpnia 2023 r. w sprawie rejestracji zakładu drobiu zlokalizowanego w miejscowości P. nr działki [...] ujawniony we właściwym rejestrze i to ten numer – podany na stronie 2 skargi – identyfikuje należycie i wystarczająco skarżącego stosownie do wymagań określnych w art. 46 § 2 pkt 1 lit. c p.p.s.a jako numer w innym właściwym rejestrze lub ewidencji nadany skarżącemu na podstawie art. 20 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego, co powinno prowadzić do wniosku, że skoro skarżący skorzystał z alternatywnej możliwości podania w skardze innego numeru, o których mowa w art. 46 § 2 pkt 1 lit. c p.p.s.a., a zarazem numeru "właściwszego" z uwagi na przedmiot sprawy – wsparcie finansowe z tytułu niepodejmowania produkcji w gospodarstwie na skutek zastosowania przepisów weterynaryjnych – brak formalny w postaci podania numeru PESEL w istocie nie wystąpił, bowiem osoba skarżącego została jednoznacznie zidentyfikowana i zindywidualizowana, także mając na względzie przedmiot sprawy, a zatem nie wystąpił brak uniemożliwiający nadanie skardze dalszego biegu;
2. art. 49 § 1 p.p.s.a. przez błędne wezwanie skarżącego do uzupełnienia rzekomego braku formalnego skargi (pismo sądu z dnia 20 lutego 2024 r.), które nie jest "wezwaniem przewodniczącego", lecz jest to wezwanie "sekretariatu sądu" i nie załączono do niego zarządzenia przewodniczącego, zatem wezwanie zostało zredagowane nieprecyzyjnie i tym samym wprowadza adresata w błąd, ponieważ jako stronę wzywającą wskazano cyt. "Sekretariat Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego’’ oraz nie wskazano zarządzenia przewodniczącego, w oparciu o które wezwanie to zostało sporządzone, co tym bardziej oznacza, że wezwanie wprowadzające adresata w błąd nie mogło żadną miarą zostać w całości prawidłowo wykonane, ponieważ jest to samodzielne wezwanie sekretariatu sądu (dokonane w wykonaniu nie wiadomo jakiej czynności sądu), a nie wezwanie przewodniczącego, zatem jest wadliwe i narusza treść art. 49 § 1 p.p.s.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a jako błędnie zredagowane w tej części, pismo sekretariatu sądu z dnia 20 lutego 2024 r. nie wywołało skutku prawnego w postaci prawidłowego oraz skutecznego wezwania skarżącego do uzupełnienia braku formalnego skargi polegającego na wskazaniu numeru PESEL skarżącego w terminie 7 dni, mimo że skarżący zidentyfikował się w sprawie na podstawie innego numeru stosownie do możliwości wynikających z art. 46 § 2 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., pismo strony – w przypadku gdy jest pierwszym pismem w sprawie – powinno zawierać numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku.
Zgodnie z tezą wyrażoną w uchwale NSA z dnia 3 lipca 2023 r., sygn. II GPS 3/22 – "niezachowanie, określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., bez względu na to czy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd". Ponadto stwierdzono, że "ustawodawca nie przewidział żadnych wyjątków od obowiązku strony określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a. W szczególności nie zastrzegł, że podanie numeru PESEL w pierwszym piśmie jest wymagane, tylko wtedy, gdy tego numeru nie można ustalić na podstawie akt administracyjnych".
Z art. 269 § 1 p.p.s.a. wynika zasada mocy wiążącej stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego. Jeżeli dany skład orzekający sądu administracyjnego nie podziela stanowiska wyrażonego w uchwale zobowiązany jest przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie znalazł podstaw do przedstawienia powstałego zagadnienia do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Odnosząc powyższe tezy do przedmiotowej sprawy, stwierdzić należy, że obowiązkiem skarżącego było podanie numeru PESEL w skardze, ewentualnie uzupełnienie tego braku w wyznaczonym terminie. Skutkiem niedochowania powyższych obowiązków musi być odrzucenie skargi, jako obarczonej brakiem formalnym.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zasługuje na aprobatę twierdzenie skarżącego, że skoro jest producentem rolnym, to nie obowiązuje go wymóg z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a. Przepis ten dotyczy bowiem wszystkich osób fizycznych wnoszących skargę do sądu. Skarżący K. J. jako osoba fizyczna był zatem zobligowany podać numer PESEL – czy to w skardze, czy na wezwanie sądu. Dodatkowo stwierdzić należy, że brak jest podstaw prawnych do uznania innego numeru identyfikacyjnego za wystarczający, a tym bardziej – jak to określił skarżący – "właściwszy". W tej sytuacji Sąd I instancji prawidłowo uznał, że skarga nie może otrzymać prawidłowego biegu i skierował do skarżącego wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi.
Wbrew twierdzeniom strony skarżącej, wezwanie do uzupełnienia braku formalnego spełnia wymogi z art. 49 § 1 p.p.s.a. Wprawdzie nie wskazano w nim, kto wydał zarządzenie z 29 stycznia 2024 r., w wykonaniu którego sekretariat doręczył wezwanie. Należało wskazać, że chodzi o zarządzenie Przewodniczącego Wydziału V WSA w Warszawie (zob. k. 1 akt sądowych). Nie ma to jednak żadnego wpływu na prawidłowość wezwania i możliwość jego wykonania. Co istotne, pełnomocnik strony skarżącej – w odpowiedzi na to samo wezwanie, którym zwrócono się także o wskazanie, czy skarżący wnosi o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym – poinformował, że wnosi o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Nie można zatem twierdzić, że brak wskazania, kto wydał zarządzenie o wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych skargi w jednym przypadku uniemożliwiał zastosowanie się do wezwania, a w drugim nie.
W ocenie NSA, skarżący został prawidłowo wezwany do usunięcia braku formalnego skargi, a odrzucenie skargi było skutkiem niewykonania tego wezwania w zakresie podania jego numeru PESEL. Jednocześnie wyraźnie skarżący pouczony został, że nieusunięcie braków formalnych skargi w terminie spowoduje jej odrzucenie. Taka sekwencja działań Sądu I instancji jest zgodna z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
W związku z powyższym, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI