I GZ 234/25

I GZ 234/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-06-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Salachna /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
I SA/Bk 137/25 - Wyrok WSA w Białymstoku z 2025-09-24
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Salachna po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia B. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 24 kwietnia 2025 r. sygn. akt I SA/Bk 137/25 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w sprawie ze skargi B. T. na decyzję Dyrektora Podlaskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łomży z dnia 21 lutego 2025 r. nr 9010-2025-000048 w przedmiocie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku (dalej: WSA lub Sąd I instancji) postanowieniem z 24 kwietnia 2025 r., sygn. akt I SA/Bk 137/25 odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w sprawie ze skargi B. T. (dalej: skarżący) na decyzję Dyrektora Podlaskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łomży z 21 lutego 2025 r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zawarty w treści skargi wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji nie zawiera żadnego uzasadnienia, a ocena przesłanek wstrzymania wykonania decyzji zależy od argumentacji przedstawionej przez autora wniosku, co oznacza, że konieczne jest spójne uzasadnienie, poparte faktami oraz odnoszącymi się do nich dowodami, które przekonają Sąd o konieczności wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Rozpoznawany wniosek powyższych wymogów nie spełnia, co uniemożliwiało jego merytoryczną ocenę.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, uwzględnienie zażalenia i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i decyzji jej poprzedzającej. Alternatywnie wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Białymstoku.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisu postępowania mającego wpływ na wynik sprawy tj. art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, w skutek błędnego przyjęcia, iż na gruncie niniejszej sprawy nie występują w stosunku do skarżącego przesłanki uzasadniające wstrzymanie jej wykonania, podczas gdy zwrot płatności rolno - środowiskowo - klimatycznych w wysokości ustalonej decyzją Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Białymstoku, może spowodować zarówno niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody w gospodarstwie rolnym prowadzonym przez skarżącego, jak też trudne oraz kosztowne do odwrócenia skutki godzące w sytuację majątkową oraz osobistą B. T.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Z art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Warunkiem udzielenia ochrony tymczasowej jest uprawdopodobnienie przez stronę wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Stwierdzić przy tym należy, że za wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Trudnymi do odwrócenia skutkami są zaś takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.
Jak słusznie zauważył Sąd I instancji, w sprawach w których rozstrzygane są kwestie wstrzymania wykonania decyzji ciężar dowodzenia okoliczności wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. zdecydowanie przesuwa się na stronę wnioskującą, gdyż tylko ona posiada w tym zakresie stosowną wiedzę. Na wnioskodawcy ciąży obowiązek uprawdopodobnienia, że jego wniosek zasługuje na uwzględnienie. W judykaturze dominuje stanowisko – akceptowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w rozpatrywanej sprawie – kładące nacisk na obowiązek wykazania przez stronę okoliczności uzasadniających przyznanie tymczasowej ochrony sądowej (por. np. postanowienia NSA z dnia: 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338/07; 10 maja 2011 r., sygn. akt II FZ 106/11; 9 września 2011 r., sygn. akt II FSK 1501/11; 28 września 2011 r., sygn. akt I FZ 219/11; dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Dlatego też, aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie strona musi go poprzeć stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Konieczne jest zatem wykazanie we wniosku szczegółowych przyczyn uzasadniających możliwość wystąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania aktu musi w sposób przekonujący przedstawiać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA oceniając wniosek skarżącego w świetle przywołanych przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. prawidłowo uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie, bowiem braki wniosku, tak w zakresie zawartej w nim argumentacji, jak i brak przedłożonych dowodów na jego poparcie, nie dawały podstaw do zastosowania w stosunku do skarżącego instytucji ochrony tymczasowej.
W realiach niniejszej sprawy skarżący w zażaleniu umotywował swój wniosek. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie wykazał on jednak należycie okoliczności uzasadniających skorzystanie z ochrony tymczasowej jaką stanowi środek w postaci wstrzymania wykonania wnioskowanej decyzji. Skarżący nie przedłożył też żadnych dokumentów obrazujących jego sytuację finansową na dzień złożenia wniosku lub zażalenia.
W tym miejscu wypada podkreślić, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pociąga za sobą dolegliwość finansową, rodząc określony skutek w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie oznacza to jednak, że zawsze w takiej sytuacji należy zastosować wyjątkowe rozwiązanie prawne jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Okoliczności takie jak zwrot nienależnie pobranych płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych nie mogą same w sobie być postrzegane jako wywołujące niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący powinien bowiem w taki sposób przedstawić swoją całościową sytuację (w treści wniosku lub przy pomocy dokumentów źródłowych) aby Sąd mógł na tej podstawie w pełni ocenić ją pod kątem tego, czy rzeczywiście wykonanie decyzji zagraża interesom ekonomicznym wnioskodawcy w sposób prawnie relewantny. Należność z tytułu zwrotu nienależnie pobranych płatności jest znaczna, lecz brak podstaw aby uznać, że wyrządzi ona skarżącemu znaczną szkodę lub doprowadzi do nieodwracalnych skutków. Ponadto w aktach sprawy brak jest dokumentów na podstawie których można by było ocenić sytuację majątkową skarżącego na dzień złożenia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Ze wskazanych okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny nie był w stanie, tak jak i Sąd I instancji, ocenić że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków względem skarżącego.
Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a.