I GZ 234/24

I GZ 234/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-08-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Beata Sobocha-Holc /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
I SA/Gl 126/24 - Postanowienie WSA w Gliwicach z 2024-04-08
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w...
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 74a § 1-12
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 39 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2023 poz 285
art. 155, art.158
Ustawa z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (t.j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Beata Sobocha-Holc po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia G. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 kwietnia 2024 r., sygn. akt I SA/Gl 126/24 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi G. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 20 listopada 2023 r., nr SKO.K/41.3/2021/2023/21207/KS w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 8 kwietnia 2024 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 126/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej zwany także "WSA" lub "Sądem I instancji") odrzucił skargę G. S. (dalej zwanego "skarżącym") na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach (dalej zwanego także "SKO") z 20 listopada 2023 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji podał, że z akt administracyjnych załączonych do niniejszej sprawy wynika, że odpis zaskarżonego postanowienia został skierowany do skarżącego drogą elektroniczną i uznany za doręczony w trybie art. 74a p.p.s.a. 5 grudnia 2023 r. Trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi, zdaniem WSA, upływał 4 stycznia 2024 r. Tymczasem skarżący wniósł drogą elektroniczną skargę na postanowienie SKO 5 stycznia 2024 r. (Urzędowe Poświadczenie Przedłożenia, k. 7 akt sądowych). Oznacza to, w ocenie Sądu I instancji, że ustawowy termin do wniesienia skargi nie został zachowany. Mając powyższe na względzie Sąd I instancji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej zwanej "p.p.s.a."), odrzucił skargę.
Skarżący nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem wniósł zażalenie na postanowienie WSA z 8 kwietnia 2024 r. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 74a § 1-12 p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie i w konsekwencji uznanie, że odpis ww. postanowienia SKO został doręczony 5 grudnia 2023 r., a termin złożenia skargi na to postanowienie upływał 4 stycznia 2024 r., podczas gdy dla doręczeń pism przez organ zastosowanie powinny znaleźć przepisy ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego ("k.p.a.") jak i ustawy z 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (tekst jedn. DZ. U. z 2024 r., poz. 1045; dalej zwanej "u.d.e."), zgodnie z którymi termin złożenia skargi upływał 5 stycznia 2024 r. Jako dowód załączył Urzędowe Poświadczenie Doręczenia (UPD – k. 91 akt sądowych).
W związku z podniesionym zarzutem skarżący wniósł o: uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest w istocie data w jakiej nastąpiło doręczenie postanowienia SKO z 20 listopada 2023 r., albowiem od tej daty biegł skarżącemu termin do wniesienia skargi na ww. postanowienie do Sądu I instancji.
W pierwszej kolejności zaznaczyć jednak należy, że Sąd I instancji odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 p.p.s.a., a w uzasadnieniu uznał, że odpis postanowienia z 20 listopada 2023 r. został doręczony skarżącemu w trybie art. 74a p.p.s.a. (przepis dodany 31 maja 2019 r.).
Przepis art. 74a p.p.s.a. normuje kwestie tworzenia i doręczania e-pism przez sąd. W przedmiotowej sprawie zaś to organ, a nie Sąd doręczył skarżącemu postanowienie SKO z 20 listopada 2023 r. na wskazany przez skarżącego adres elektroniczny za pośrednictwem wykorzystywanego przez organ systemu teleinformatycznego, tj. platformy ePUAP.
Oczywistym jest zatem, co słusznie wskazał skarżący w zażaleniu, że termin doręczenia skarżącemu postanowienia z 20 listopada 2023 r. powinien być liczony w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, nie zaś – jak wskazywał Sąd – w oparciu o przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Nie można się jednak zgodzić ze skarżącym, że termin ten powinien być liczony w oparciu o przepisy art. 39 § 1 k.p.a. (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 572), zgodnie z którym organ administracji publicznej doręcza pisma na adres do doręczeń elektronicznych, o którym mowa w art. 2 pkt 1 u.d.e.
Zauważyć bowiem należy, że zgodnie z art.158 u.d.e. w okresie od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy (tj, od 5 października 2021 r.) do dnia poprzedzającego dzień zaistnienia obowiązku jej stosowania, o którym mowa w art. 155, do doręczania przez podmioty publiczne w rozumieniu ustawy zmienianej w art. 105 do podmiotów niebędących podmiotami publicznymi w rozumieniu tej ustawy, dokonywanego w systemie teleinformatycznym organu administracji publicznej, stosuje się art. 39, art. 391, art. 40 § 4 oraz art. 46 § 4 – 9 ustawy zmienianej w art. 61 w brzmieniu dotychczasowym oraz art. 144a i art. 152a ustawy zmienianej w art. 84 w brzmieniu dotychczasowym. Powyższy przepis przejściowy stosuje się zarówno do podmiotów publicznych w rozumieniu ustawy z 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne korespondencji podmiotom niebędącym podmiotami publicznymi udostępniających elektroniczną skrzynkę podawczą w ePUAP, jak i w systemie innym niż ePUAP.
Natomiast w oparciu o art. 155 u.d.e. oraz zgodnie z Komunikatem Ministra Cyfryzacji z 12 lipca 2024 r. zmieniającym komunikat w sprawie określenia terminu wdrożenia rozwiązań technicznych niezbędnych do doręczania korespondencji z wykorzystaniem publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego lub publicznej usługi hybrydowej oraz udostępnienia w systemie teleinformatycznym punktu dostępu do usług rejestrowanego doręczenia elektronicznego w ruchu transgranicznym (Dz. U. z 2024 r., poz. 1078) termin wdrożenia (a więc w konsekwencji termin stosowania przepisów przejściowych art. 158 u.d.e.) został określony na 1 stycznia 2025 r.
Z uwagi natomiast na to, że nadal obowiązuje art. 158 u.d.e. do wyliczenia terminu w przedmiotowej sprawie w rozumieniu ustawy z 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne korespondencji podmiotom niebędącym podmiotami publicznymi w rozumieniu tej ustawy zastosowanie powinny mieć przepisy art. 39, art. 391, art. 40 § 4 oraz art. 46 § 4 – 9 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego ale w brzmieniu z przed 5 października 2021 r., tj. Dz. U. z 2021 r., poz 735) (por. M. Wilbrandt-Gotowicz [w:] K. Czaplicki, A. Gryszczyńska, M. Świerczyński, K. Świtała, K. Wojsyk, M. Wilbrandt-Gotowicz, Doręczenia elektroniczne. Komentarz, LEX/el. 2024, art. 158).
Zgodnie z art. 46 § 4 k.p.a. w celu doręczenia pisma w formie dokumentu elektronicznego organ administracji publicznej przesyła na adres elektroniczny adresata zawiadomienie zawierające: 1) wskazanie, że adresat może odebrać pismo w formie dokumentu elektronicznego; 2) wskazanie adresu elektronicznego, z którego adresat może pobrać pismo i pod którym powinien dokonać potwierdzenia doręczenia pisma; 3)
pouczenie dotyczące sposobu odbioru pisma, a w szczególności sposobu identyfikacji pod wskazanym adresem elektronicznym w systemie teleinformatycznym organu administracji publicznej, oraz informację o wymogu podpisania urzędowego poświadczenia odbioru w określony sposób. W przypadku nieodebrania pisma w formie dokumentu elektronicznego w sposób, o którym mowa w § 4 pkt 3, organ administracji publicznej po upływie 7 dni, licząc od dnia wysłania zawiadomienia, przesyła powtórne zawiadomienie o możliwości odebrania tego pisma (art. 46 § 5 k.p.a.). Natomiast w przypadku nieodebrania pisma doręczenie uważa się za dokonane po upływie 14 dni, licząc od dnia przesłania pierwszego zawiadomienia (art. 46 § 5 k.p.a.).
Z kolei zgodnie z przepisem art. 57 § 1 k.p.a. określający sposób liczenia terminów w oparciu o k.p.a. zakłada, że jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Jeżeli zaś koniec terminu do wykonania czynności przypada na dzień uznany ustawowo za wolny od pracy lub na sobotę, termin upływa następnego dnia, który nie jest dniem wolnym od pracy ani sobotą (art. 57 § 4 k.p.a.).
W stanie faktycznym przedmiotowej sprawy nie ulega wątpliwości, że organ doręczył skarżącemu postanowienie z 20 listopada 2023 r. drogą elektroniczną. Z UPD przedłożonego przez skarżącego, a także UPD zawartego w aktach administracyjnych sprawy (k. 7 akt administracyjnych), wynika, że postanowienie SKO z 20 listopada 2024 r. zostało doręczone w drodze "fikcji doręczenia". Na wydruku widnieje informacja, że poświadczenie zostało utworzone 21 listopada 2023 r., zatem data utworzenia pierwszego UPD to 21 listopada 2023 r., zaś powtórne UPD zostało utworzone 29 listopada 2023 r. W związku z tym, że dokument nie został odebrany przez adresata w okresie 14 dni od wysłania pierwszego UPD, jako termin doręczenia został wskazany 5 grudnia 2023 r., a jako data uznania doręczenia został wskazany 6 grudnia 2023 r. W informacji uzupełniającej ww. dokumentów czytamy, że "dokument nieodebrany przez adresata w okresie 14 dni od wysłania pierwszego UPD zgodnie z art. 46 § 6 k.p.a. w zw. z art. 158 ust. 1 u.d.e. uznaje się za doręczony."
Skoro zatem pierwsze zawiadomienie zostało utworzone 21 listopada 2023 r., a skarżący miał na odbiór pisma 14 dni, to ostatni dzień, w którym mógł pismo odebrać przypada na 5 grudnia 2023 r. Zatem dniem, z którym dokument został uznany za doręczony był 6 grudnia 2024 r. Skoro zaś postanowienie zostało uznane za doręczone skarżącemu 6 grudnia 2023 r., to dniem od którego Sąd I instancji powinien liczyć 30-dniowy termin do wniesienia skargi jest 7 grudnia 2023 r. W konsekwencji termin na wniesienie skargi zgodnie z powyższym upływał 6 stycznia 2024 r. (sobota). Zatem ostatnim dniem, w którym skarżący mógł wnieść skargę był 8 stycznia 2024 r.
Sąd I instancji dokonując ponownej analizy spełnienia przez skarżącego przesłanek wynikających z art. 53 § 1 oraz 54 § 1 p.p.s.a. weźmie pod uwagę wskazane powyżej przepisy k.p.a. w związku z art. 158 u.d.e.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny z przedstawionych wyżej przyczyn, działając na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie.
Sąd nie orzekł o kosztach postępowania zażaleniowego, bowiem nie przewiduje tego art. 209 w zw. z art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Zwrot kosztów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym przysługuje tylko w przypadkach wskazanych w art. 203 i art. 204 P.p.s.a., te zaś przepisy nie dotyczą zażaleń.