I GZ 228/25

I GZ 228/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-06-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Piotr Pietrasz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Koszty sądowe
Skarżony organ
Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 84, art. 220 par. 1 -3, art. 231
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2021 poz 535
par. 1 pkt 4
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu  przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia G. P. W. A. - C. C. Sp. z o.o. w M.-C. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału V Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2024 r., sygn. akt V SA/Wa 1608/24 w zakresie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi G. P. W. A. - C. C. Sp. z o.o. w M.-C. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 1 marca 2024 r. nr 5/CE/D/GROiW/2024/ARiMR w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Przewodniczący Wydziału V Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarządzeniem z 21 listopada 2024 r., sygn. akt V SA/Wa 1608/24, wezwał G. P. W. A.-C. C. sp. z o.o. w M.-C. (dalej: spółka) do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 1 marca 2024 r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w kwocie 36 318 zł, pod rygorem odrzucenia skargi.
Podstawę prawną ustalenia wpisu sądowego stanowił § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r., poz. 535 ze zm. dalej: rozporządzenie). W wezwaniu powołano się także na treść art. 220 § 1 i 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.).
Zażalenie na powyższe zarządzenia wywiodła spółka. Wniosła o jego uchylenia w całości lub o wydłużenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego z 7 do 30 dni czyli do 16 stycznia 2025 r.
W uzasadnieniu wskazano, że doręczenie pełnomocnikowi spółki zarządzenia w dniu 17 grudnia 2024 r. w tzw. okresie przedświątecznym spowodowało utrudnioną komunikację oraz uniemożliwiło wygospodarowanie znacznej kwoty tytułem wpisu od skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W myśl art. 230 § 1 p.p.s.a. wpis pobiera się od pism wszczynających postępowanie w danej instancji. Pismami inicjującymi postępowanie są w rozumieniu art. 220 § 2 p.p.s.a. skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania. Zgodnie z art. 231 p.p.s.a. wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne w pozostałych sprawach pobiera się wpis stały. Należy zatem przyjąć, że dotyczy on wpisu od obu rodzajów skarg. W każdym więc przypadku, gdy przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne zarówno wpis od skargi na akt organu administracji jak i wpis od skargi kasacyjnej od orzeczenia sądu administracyjnego I instancji będzie miał charakter stosunkowy.
W sprawie skarżący wniósł skargę na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 1 marca 2024 r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. Z załączonych do akt administracyjnych decyzji wynika, że organ I instancji określił spółce kwotę nienależnie pobranych środków finansowych w wysokości 3.631.748,32 zł wraz z odsetkami. Organ II instancji zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Nie była to więc decyzja kreująca obowiązek o charakterze ogólnym lecz zobowiązująca stronę do konkretnego zachowania tj. zwrotu nienależnie pobranego dofinansowania w sprecyzowanej wysokości. Wobec tego była to sprawa o konkretną należność pieniężną w rozumieniu powołanego wyżej art. 231 p.p.s.a. Tymczasem w sprawach, w których przedmiot zaskarżonej decyzji stanowi ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu dopłat do produkcji rolnej – pobiera się wpis stosunkowy (por. post. NSA z dnia 6 maja 2010 r. sygn. akt II GZ 84/10, post. NSA z dnia 8 lipca 2010 r. sygn. akt II GSK 745/10, post. NSA z dnia 23 czerwca 2010 r. sygn. akt II GZ 128/10, post. NSA z dnia 21 czerwca 2011 r. sygn. akt II GZ 317/11, post. NSA z dnia 28 marca 2017 r. sygn. akt II GZ 220/17, wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2017 r. sygn. akt II GSK 365/17). Zważywszy bowiem na art. 216 i art. 231 p.p.s.a. treść rozstrzygnięcia zawartego w decyzji ustalającej kwotę nienależnie pobranych środków finansowych dotyczy należności pieniężnych, zatem przedmiotem zaskarżenia jest decyzja określająca (ustalająca) tę należność (pobrane środki publiczne) i jej wysokość (środki finansowe). Zatem skarga na decyzję w tym przedmiocie objęta jest wpisem stosunkowym, gdyż przedmiotem zaskarżenia w rozumieniu art. 215 § 1, art. 216 i art. 231 p.p.s.a. jest należność pieniężna.
Ponadto, Naczelny Sad Administracyjny wskazuje, że na obowiązek uiszczenia wpisu od skargi, nie miał wpływu złożony przez spółkę wniosek o przedłużenie terminu do uiszczenia tej opłaty. Przewidziana w art. 84 p.p.s.a. możliwość przedłużania terminów odnosi się bowiem wyłącznie do terminów sądowych, tj. wyznaczonych przez Sąd lub przewodniczącego dla dokonania określonej czynności procesowej. Przedłużeniu nie podlegają natomiast terminy ustawowe, czyli takie, które są wyraźnie wskazane w ustawie wyznaczającej ich początek oraz długość. W określonej sytuacji ich bieg rozpoczyna się automatycznie, co oznacza, że bieg terminów ustawowych nie może ulec ani przedłużeniu ani skróceniu, tak jak ma to miejsce w przypadku terminów sądowych. Taki charakter ma właśnie termin do uiszczenia wpisu sądowego, o którym mowa w art. 220 § 1 p.p.s.a.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.