I GZ 228/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-08-07
NSAAdministracyjneŚredniansa
wyłączenie referendarzaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymibezstronnośćzażaleniesąd administracyjnypostępowanie dowodoweskarżącyorgan administracji

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie spółki na postanowienie WSA o odmowie wyłączenia referendarza sądowego, uznając brak podstaw do jego wyłączenia.

Spółka złożyła zażalenie na postanowienie WSA w Warszawie, które oddaliło jej wniosek o wyłączenie referendarza sądowego. Spółka zarzucała referendarzowi brak bezstronności w sprawie dotyczącej ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że strona skarżąca nie wykazała żadnych okoliczności uzasadniających wyłączenie referendarza zgodnie z przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z czym oddalił zażalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie spółki G. [...] Sp. z o.o. w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2024 r., sygn. akt VIII SPP/Wa 33/24. Postanowienie WSA dotyczyło oddalenia wniosku spółki o wyłączenie referendarza sądowego od rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Spółka domagała się wyłączenia referendarza z powodu rzekomego braku bezstronności. Sąd pierwszej instancji uznał, że strona skarżąca nie wskazała żadnych okoliczności uzasadniających wyłączenie referendarza, a sam referendarz oświadczył, że nie zachodzą przesłanki do jego wyłączenia. Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 18, 19, 20, 22 § 1), podkreślił, że strona wnosząca o wyłączenie jest obowiązana wskazać i uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia, które muszą wynikać z przepisów prawa, a nie z subiektywnego przekonania strony. Sąd uznał, że WSA trafnie ocenił brak podstaw do uwzględnienia wniosku o wyłączenie referendarza i oddalił zażalenie spółki.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, wyłączenie referendarza sądowego wymaga wskazania i uprawdopodobnienia przyczyn przewidzianych ustawą, a nie subiektywnego przekonania strony o jego stronniczości.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że przyczyny wyłączenia referendarza muszą wynikać z przepisów art. 18 i 19 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Strona wnosząca o wyłączenie jest obowiązana do ich uprawdopodobnienia, a subiektywne odczucie stronniczości nie jest wystarczającą podstawą.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 18 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 19

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 20

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 22 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 24 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wskazania przez stronę skarżącą konkretnych okoliczności uzasadniających wyłączenie referendarza sądowego zgodnie z przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Subiektywne przekonanie strony o stronniczości referendarza nie stanowi podstawy do jego wyłączenia.

Godne uwagi sformułowania

O wyłączeniu referendarza sądowego nie może decydować subiektywne przekonanie strony o jego stronniczości i niesprawiedliwości. Przyczyny wyłączenia, które powinny zostać uprawdopodobnione we wniosku o wyłączenie referendarza sądowego, to wyłącznie przyczyny, które wynikają z art. 18 i 19 p.p.s.a.

Skład orzekający

Joanna Wegner

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosków o wyłączenie sędziego lub referendarza sądowego w postępowaniu administracyjnosądowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury wyłączenia referendarza sądowego w sądach administracyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z wyłączeniem referendarza sądowego, co jest istotne dla prawników procesowych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GZ 228/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-08-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Wegner /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Wyłączenie sędziego
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 18, art. 19, art. 20, art. 22 § 1;
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia G. [...] Spółka z o.o. w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2024 r., sygn. akt VIII SPP/Wa 33/24 w zakresie oddalenia wniosku o wyłączenie referendarza sądowego w sprawie ze skargi G. [...] Spółka z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia 5 grudnia 2023 r., nr ONW/17/23 w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 12 kwietnia 2024 r., sygn. akt VIII SPP/Wa 33/24, oddalił wniosek G. [...] Sp. z o.o. w B. o wyłączenie referendarza sądowego E. P. od rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi tej spółki na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z 28 września 2023 r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu płatności bezpośrednich.
W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji stwierdził, że strona skarżąca nie wskazała żadnych okoliczności, które mogłyby stanowić przesłankę uzasadniającą wyłączenie referendarza. Spółka nie odwołała się również do konkretnych okoliczności faktycznych, które mogłyby mieć wpływ na ocenę sposobu prowadzenia postępowania przez wyznaczonego referendarza sądowego.
Następie Sąd wskazał także, że z treści oświadczenia złożonego przez referendarza sądowego w dniu 2 kwietnia 2024 r. wynika, że nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 18 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a." lub inne, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła strona skarżąca, wnosząc o jego uchylenie oraz o orzeczenie o wyłączeniu od orzekania w sprawie, zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 24 § 1 p.p.s.a. przepisy dotyczące wyłączenia sędziego stosuje się odpowiednio do wyłączenia protokolanta, referendarza sądowego oraz prokuratora. Artykuł 18 § 1 p.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek, dla których wyłączenie referendarza sądowego powinno nastąpić z urzędu, zaś wyłączenie dokonywane na wniosek strony uregulowane jest w art. 19 p.p.s.a. Stosownie zaś do art. 20 p.p.s.a. wnoszący o wyłączenie obowiązany jest wskazać i uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Postanowienie w przedmiocie wyłączenia referendarza sądowego, zgodnie z art. 22 § 2 p.p.s.a., poprzedza złożenie wyjaśnień przez tego referendarza sądowego, którego wniosek dotyczy. Podkreślenia wymaga, że o wyłączeniu referendarza sądowego nie może decydować subiektywne przekonanie strony o jego stronniczości i niesprawiedliwości. Przyczyny wyłączenia, które powinny zostać uprawdopodobnione we wniosku o wyłączenie referendarza sądowego, to wyłącznie przyczyny, które wynikają z art. 18 i 19 p.p.s.a. Oznacza to, że przyczyną wyłączenia nie jest jakakolwiek okoliczność, która zdaniem strony wyłącza referendarza sądowego od rozpoznania jego sprawy, ale okoliczność przewidziana ustaw.
Sąd pierwszej instancji trafnie ocenił, że w sprawie nie zachodzą okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o wyłączenie referendarza sądowego. Skarżąca spółka nie wskazała w zażaleniu jakichkolwiek okoliczności i argumentów, które podważyłyby prawidłowość tego stanowiska.
Podkreślić należy, że w świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, autorytet moralny sędziego czy referendarza sądowego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które podważałyby wiarygodność takiego oświadczenia (por. postanowienia NSA: z 12 marca 2012 r., I FZ 147/12, z 9 października 2013 r., II OZ 851/13 oraz z 24 września 2014 r., I OZ 754/14, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że wniosek skarżącej o wyłączenie referendarza sądowego nie zasługiwał na uwzględnienie.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI