I GZ 226/20

I GZ 226/20 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2020-09-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-07-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Henryk Wach /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
V SA/Wa 193/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-03-11
I GSK 1351/21 - Wyrok NSA z 2025-03-25
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 3 § 1, § 2 pkt 3 i 3, art. 61 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 23 września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej po rozpoznaniu zażalenia A. S.p.A. Spółka Akcyjna Oddział w Polsce na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 kwietnia 2020 r. sygn. akt V SA/Wa 193/20 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania czynności w sprawie ze skargi A. S.p.A. Spółka Akcyjna Oddział w Polsce na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 6 kwietnia 2020 r., sygn. akt V SA/We 193/19 odmówił wstrzymania wykonania czynności w sprawie ze skargi A. S.p.A. Spółka Akcyjna Oddział w Polsce na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z [...] listopada 2019 r. w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że wniosek strony nie jest wystarczający do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Brak wyczerpującego uzasadnienia wniosku uniemożliwia bowiem jego merytoryczną ocenę (por. postanowienia NSA z dnia 30 listopada 2004 r. sygn. GZ 120/04 i z dnia 18 maja 2004 r. sygn. FZ 65/04). Przepis art. 61 § 3 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2019 r. poz. 2325, dalej: p.p.s.a) został bowiem tak skonstruowany, że ciężar wykazania, iż okoliczności w nim wskazane istotnie zaistniały, spoczywa na osobie wnioskującej o ochronę tymczasową. Tego, w niniejszej sprawie, skarżąca nie uczyniła.
W ocenie Sądu I instancji wyjaśnienia w sprawie wymaga również to, że sądy administracyjne są właściwe w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonych do nich orzeczeń organów administracji, natomiast wniosek o wstrzymanie czynności egzekucyjnych nie ma podstawy prawnej w przepisach normujących postępowanie przed tymi sądami. Sąd administracyjny nie jest ani organem egzekucyjnym, ani organem nadzoru i przez to nie jest właściwy do wydania orzeczeń merytorycznych, które mogą zostać wydane tylko w toku postępowania administracyjnego, w tym wypadku postępowania egzekucyjnego w administracji. Sądy administracyjne nie mają bowiem kompetencji do zastępowania administracji publicznej, a jedynie sprawują kontrolę jej działalności stosownie do art. 3 p.p.s.a. (v. postanowienie NSA z 21 kwietnia 2016 r. sygn. akt II GZ 363/16). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej czynności.
Skarżąca Spółka wniosła zażalenie na powyższe postanowienie domagając się jego zmiany, poprzez uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej czynności, ewentualnie jego uchylenia w całości oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
1. art. 3 § 1, § 2 pkt 3 i 4 p.p.s.a. w zw. z art. 184, art. 45 ust. 1 i art. 8 ust. 2 Konstytucji RP, poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie, polegające na nieprawidłowym przyjęciu, iż sąd administracyjny nie posiada kompetencji do wstrzymania czynności w ramach egzekucji w administracji na czas rozpatrywania skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, w konsekwencji czego Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił wstrzymania wykonania czynności w egzekucyjnym w administracji, podczas gdy uprawnienie do wstrzymania czynności egzekucyjnych przez sąd administracyjny wynikają z przepisów p.p.s.a. i stanowią realizację konstytucyjnych zasad kontroli administracji publicznej przez sądy administracyjne oraz prawa do sadu
2. art. 61 § 3 p.p.s.a., poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie, polegają na nieprawidłowym uznaniu, iż w niniejszej spawie nie występują okoliczności uzasadniające wstrzymanie dalszego dokonywania czynności przez organ I Instancji w ramach postępowania na czas rozpatrzenia skargi z dnia 2 stycznia 2020 roku, oraz że Skarżąca nie wykazała, iż uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonywania czynności w ramach przedmiotowej egzekucji w administracji groziłoby nieodwracalnymi skutkami, w tym wyrządzeniem szkody, wobec czego Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił wstrzymania wykonania czynności, podczas gdy konieczność wstrzymania wykonania czynności w niniejszej sprawie wynika z przyczyn obiektywnych jak niedopuszczalność wszczęcia i prowadzenia egzekucji względem Astaldi, konieczności umorzenia postępowania z urzędu, zakaz z mocy prawa egzekwowania wierzytelności objętych procedurą "concordato preventivo", którego przestrzeganie warunkuje dopuszczalność i pomyślność przedmiotowej procedury restrukturyzacyjnej;
3. art. 59 § 1 pkt 4 i 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r. poz. 1314 ze zm.; dalej: u.p.e.a.) w zw. z art. 161 ust. 1 oraz art. 168 ust. 1 włoskiej ustawy upadłościowej Regio Decreto 16 marzo 1942, n. 267 (dalej jako "Włoska Ustawa Upadłościowa") w zw. z art. 7 ust. 2 w zw. z art. 19 ust. 1, art. 20 ust. 1 oraz art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 7 i Załącznika A Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2015/848 z dnia 20 maja 2015 r. w sprawie postępowania upadłościowego (Dz. U. UE nr L 141/19 z 05.06.2015 r., dalej jako "Rozporządzenie UE"), poprzez ich niezastosowanie, w wyniku czego - w toku rozpatrywania wniosku Skarżącej o wstrzymanie wykonywania czynności w ramach przedmiotowej egzekucji w administracji - Wojewódzki Sąd Administracyjny całkowicie pominął fakt, iż Postępowanie jest niedopuszczalne z uwagi na osobę Skarżącej i podlega umorzeniu z urzędu.
W uzasadnieniu zażalenia podano argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.
Naczelny Sąd Administracyjny w pełni aprobuje stanowisko WSA, że przedmiotem wstrzymania mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w tym akcie. Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania i w związku z tym nie każdy wymaga wykonania (por. postanowienie NSA z dnia 30 czerwca 2015 r. o sygn. akt II GZ 306/15).
W rozpoznawanej sprawie do Sądu I instancji zaskarżone zostało postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie a skarżąca spółka zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania dalszego dokonywania czynności przez organ w ramach postępowania, na czas rozpatrzenia skargi. Zatem przedmiotem wniosku w niniejszej sprawie jest postanowienie organu o oddaleniu skargi na czynności egzekucyjne. Takie rozstrzygnięcie nie wymaga wykonania i nie nadaje się do wykonania, w tym w szczególności w drodze przymusu.
Akt administracyjny, który będzie podlegał ocenie sądu administracyjnego pod kątem legalności, nie nakłada na stronę powinności określonego zachowania się, jak również nie przyznaje jej żadnego uprawnienia. Wobec tego, zaskarżone postanowienie organu nie podlega wykonaniu w trybie egzekucyjnym, a zatem Sąd I instancji prawidłowo nie uwzględnił wniosku skarżącego o wstrzymanie jego wykonalności (por. postanowienie NSA z dnia 6 czerwca 2019 r., sygn. akt I GZ 169/19, postanowienie NSA z dnia 25 kwietnia 2019 r., sygn. akt I GZ 100/19).
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a orzekł jak w sentencji