I GZ 224/14

I GZ 224/14 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2014-07-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2014-07-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jan Bała /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
I SA/Wr 2098/13 - Postanowienie WSA we Wrocławiu z 2015-02-23
I GZ 652/15 - Postanowienie NSA z 2015-09-25
I GZ 224/16 - Postanowienie NSA z 2016-04-12
I GZ 223/16 - Postanowienie NSA z 2016-04-12
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 246 par. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Jan Bała po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "E." Spółki z o.o. w M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 2 czerwca 2014 r., sygn. akt I SA/Wr 2098/13 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "E." Spółki z o.o. w M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] września 2013 r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
"E." Sp. z o.o. w M., prowadząca działalność w branży paliwowej, wniosła o przyznanie prawa pomocy w części obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych w całości. W oświadczeniu majątkowym wskazała, że nie dysponuje żadnymi środkami finansowymi, ponieważ wszelkie rachunki bankowe oraz wierzytelności zostały zajęte. Wyjaśniła, że prowadzona jest wobec niej egzekucja należności w wysokości ponad 5.000.000 zł z tytułu należności publicznoprawnych. Ponadto w wyniku zajęcia przez Urząd Celny w 2011 r. towaru wnioskodawcy o wartości ponad 300.000 zł, została pozbawiona możliwości uzyskania zapłaty za ten towar od kontrahenta. Zwróciła też uwagę, że wniosła do tutejszego Sądu kilkadziesiąt skarg, co wpływa na podwyższenie łącznej wysokości opłat sądowych do kwoty około 20.000 zł. Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że wysokość kapitału zakładowego wnioskującej Spółki wynosi 400.000 zł, wartość środków trwałych 0 zł, a wysokość straty za ostatni rok obrotowy (2012) 72.117,31 zł. Stan kont na trzech rachunkach bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił 0 zł. Spółka podała wyniki finansowe za lata 2010 i 2011 r., które były dodatnie i wynosiły odpowiednio 195.307,98 zł i 185.573,46 zł, zaś w 2012 r. odnotowała stratę w kwocie 72.117,31 zł.
Zarządzeniem z [...] lutego 2014 r. referendarz sądowy wezwał pełnomocnika strony skarżącej do przedłożenia w terminie 7 dni dokumentów uzupełniających oświadczenie majątkowe Spółki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. postanowieniem z [...] czerwca 2014 r., sygn. akt I SA/Wr 2098/13, odmówił przyznania prawa pomocy spółce.
W ocenie WSA o braku środków finansowych strony skarżącej nie może świadczyć jedynie wszczęcie i umorzenie postępowania egzekucyjnego z powodu braku skuteczności egzekucji z majątku strony, gdyż nie stoi to na przeszkodzie prowadzeniu przez Spółkę dalszej działalności gospodarczej, co czyniła w latach 2011 i 2011, oraz co zostało potwierdzone złożonymi przez stronę dokumentami.
W ocenie Sądu skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż uchyliła się od przedstawienia informacji żądanych od niej w wezwaniu doręczonym [...] lutego 2014 r. Nieudzielenie dodatkowych informacji na temat sytuacji majątkowej wnioskodawcy, mimo przedłużenia terminu do wykonania tego zobowiązania spowodowało, że Sąd nie dysponował w sprawie dokumentacją umożliwiającą dokładniejszą ocenę możliwości płatniczych spółki, co w konsekwencji skutkowało odmową przyznania stronie prawa pomocy.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła "E." Sp. z o.o. w M., wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we W. do ponownego rozpoznania.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania tj. art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. poprzez jego błędne niezastosowanie, podczas gdy Spółka nie posiada środków na pokrycie kosztów postępowania.
Spółka podniosła, że wszczęcie i umorzenie postępowania egzekucyjnego z powodu nieskutecznej egzekucji z majątku spółki – wbrew stanowisku Sądu – świadczy o rzeczywiście trudnej sytuacji finansowej, tj. braku jakichkolwiek środków finansowych. Wskazano ponadto, że nie można czynić zarzutów Spółce, iż wciąż wprowadzi działalność gospodarczą mimo prowadzenia w stosunku do niej egzekucji należności publicznoprawnych, bowiem zgodnie z twierdzeniem Sądu I instancji, Spółka winna podejmować kroki w celu zdobycia funduszy niezbędnych do pokrycia wydatków związanych z postępowaniem sądowym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zatem ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Należy podkreślić, że strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest bowiem kryterium finansowe.
Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Sądu I instancji zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Sąd ten prawidłowo ocenił, że strona nie wykazała istnienia przesłanki pozwalającej na przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W swoich rozważaniach ujął wszystkie informacje przedstawione przez stronę i prawidłowo uznał, że nie zostało wystarczająco wykazane, że spółka nie jest w stanie ponieść opłat związanych z postępowaniem sądowoadministracyjnym. Ponadto Sąd I instancji trafnie wskazał na fakt, iż Spółka miała możliwość przedstawienia dowodów na potwierdzenie swojej trudnej sytuacji majątkowej, jednak mimo przedłużania terminu do złożenia stosownej dokumentacji, nie uczyniła tego. Wbrew zarzutom skarżącej, podstawą orzekania w przedmiocie prawa pomocy było oświadczenie, którego treść nie potwierdziła w sposób wystarczający trudnej sytuacji finansowej spółki. Należało zatem stwierdzić, że przedstawione przez skarżącą Spółkę, niczym niepoparte okoliczności, nie są wystarczające do oceny jej rzeczywistej sytuacji majątkowej.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.