I GZ 222/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-07-26
NSAAdministracyjneŚredniansa
przywrócenie terminubrak formalnyPESELniedbalstwostarannośćpostępowanie administracyjnerolniksądownictwo administracyjne

NSA oddalił zażalenie rolnika na odmowę przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, uznając jego działanie za niedbałe.

Rolnik złożył skargę z brakiem formalnym (brak PESEL), który został wezwany do uzupełnienia. Po doręczeniu wezwania, skarżący zostawił je w ciągniku, skąd zostało zabrane przez wiatr i zgubione. WSA odrzucił skargę, a następnie odmówił przywrócenia terminu, uznając brak winy za nieuprawdopodobniony. NSA utrzymał w mocy postanowienie WSA, stwierdzając, że skarżący nie dochował wymaganej staranności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi rolnikowi M. Ś. Skarga dotyczyła postanowienia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. WSA wezwał skarżącego do podania numeru PESEL w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało doręczone osobiście skarżącemu. Skarżący wniósł o przywrócenie terminu, tłumacząc, że wezwanie zostawił w ciągniku, gdzie zostało zabrane przez wiatr. WSA uznał, że takie działanie jest niedbałe i odmówił przywrócenia terminu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrzył zażalenie skarżącego i oddalił je. NSA podkreślił, że przywrócenie terminu wymaga uprawdopodobnienia braku winy, co wiąże się z obowiązkiem zachowania szczególnej staranności. W ocenie NSA, pozostawienie wezwania w ciągniku bez zapoznania się z jego treścią i dopuszczenie do jego zgubienia stanowi niedbalstwo, które uniemożliwia przywrócenie terminu. Sąd uznał, że skarżący, dochowując należytej staranności, powinien był odłożyć pismo w bezpieczne miejsce.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, takie działanie stanowi niedbalstwo i nie można mówić o braku winy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skarżący, dochowując należytej staranności, powinien był odłożyć doręczone mu pismo sądowe w bezpieczne miejsce, a nie pozostawiać go w ciągniku, co doprowadziło do jego zgubienia. Brak zapoznania się z treścią pisma i jego utrata obarczone są niedbalstwem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_zażalenie

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 86 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu.

p.p.s.a. art. 87 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu.

p.p.s.a. art. 87 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Działanie skarżącego polegające na pozostawieniu wezwania w ciągniku i jego zgubieniu stanowi niedbalstwo, a nie brak winy. Skarżący nie dochował wymaganej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej.

Odrzucone argumenty

Skarżący argumentował, że zgubienie wezwania przez wiatr było niezawinione i powinno skutkować przywróceniem terminu.

Godne uwagi sformułowania

powyższe działanie, w ocenie Sądu, obarczone jest niedbalstwem i nie może stanowić podstawy pozytywnego rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy

Skład orzekający

Małgorzata Grzelak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia braku winy w kontekście przywrócenia terminu w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w sprawach dotyczących rolników."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zagubienia dokumentu sądowego w sposób uznany za niedbały.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje, jak ważne jest zachowanie staranności w postępowaniu sądowym, nawet w przypadku osób prowadzących działalność rolniczą. Pokazuje konsekwencje niedbalstwa.

Rolnik stracił skargę przez wiatr? Sąd nie przywrócił terminu z powodu niedbalstwa.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GZ 222/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-07-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Grzelak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Sygn. powiązane
VIII SA/Wa 46/24 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2024-03-05
Skarżony organ
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Grzelak po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. Ś. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 maja 2024 r., sygn. akt VIII SA/Wa 46/24 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi w sprawie ze skargi M. Ś. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2023 r.; nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 15 maja 2024 r., sygn. akt VIII SA/Wa 46/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił M. Ś. przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2023 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że pismem z [...] grudnia 2023 r. M. Ś. (dalej: skarżący) wniósł skargę na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] listopada 2023 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Ponieważ skarga zawierała brak formalny, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 18 stycznia 2024 r. skarżący został wezwany do jego uzupełnienia poprzez podanie swojego numeru PESEL, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi.
Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącemu 2 lutego 2024 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru k. 15 akt sadowych). Postanowieniem z
5 marca 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę skarżącego na opisane na wstępie postanowienie, z powodu nieuzupełnienia w terminie braku formalnego skargi.
Odpis ww. postanowienia został doręczony skarżącemu 11 marca 2024 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru k. 35 akt sądowych). Pismem z 16 marca 2024 r. skarżący zwrócił się do tut. Sądu z wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku skargi. W uzasadnieniu wyjaśnił, że wezwanie do uzupełnienia numeru PESEL otrzymał, ale był wtedy w polu zostawił je w ciągniku i zapomniał wziąć, a wiatr je zabrał. Skarżący był pewny, że podał w skardze swój numer PESEL. O nieuzupełnieniu przedmiotowego braku dowiedział się po przeczytaniu postanowienia o odrzuceniu skargi. Jednocześnie skarżący wskazał, ze jest rolnikiem, który sam prowadzi gospodarstwo.
Sąd wskazał, że uchybienie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi w rozpoznawanej sprawie jest bezsporne, wobec czego zasadnym było złożenie wniosku o jego przywrócenie. Chociaż wniosek został złożony w terminie przewidzianym w art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), to w okolicznościach rozpoznawanej sprawy Sąd nie znalazł podstaw do uznania, że skarżący wykazał istnienie nadzwyczajnych okoliczności, uzasadniających przyjęcie, że uchybienie przez niego terminowi było niezawinione. W ocenie Sądu, działanie skarżącego nie było na tyle staranne, na ile jest wymagane przy prowadzeniu własnych spraw. Wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi zostało doręczone osobiście skarżącemu, co potwierdził sam skarżący. Z wyjaśnień skarżącego wprost wynika, że przesyłkę zawierającą wezwanie odłożył na bok bez zapoznania się z jej treścią. Przesyłka ta następnie została zagubiona. Powyższe działanie, w ocenie Sądu, obarczone jest niedbalstwem i nie może stanowić podstawy pozytywnego rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu.
Tym samym WSA uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił by dochował wszelkiej staranności dla terminowego uzupełnienia braku formalnego skargi, co skutkowało odmową przywrócenia terminu do dokonania tej czynności (art. 86 § 1 p.p.s.a.).
Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie wniósł skarżący.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże w świetle art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Wedle natomiast art. 87 § 2 p.p.s.a. w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.
Jednym z przewidzianych w art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a. warunków przywrócenia terminu przez sąd jest uprawdopodobnienie przez stronę braku jej winy w przekroczeniu terminu. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie. Przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy (por. postanowienie NSA z 29 maja 2019 r., sygn. akt I OZ 430/19, CBOiS).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie kwestionując sytuacji życiowej skarżącego, związanej z samodzielnym prowadzaniem gospodarstwa rolnego, w niniejszej sprawie nie można mówić o uprawdopodobnieniu przez skarżącego braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. Z wyjaśnień skarżącego wprost bowiem wynika, że przesyłkę zawierającą wezwanie do uzupełnienia braków odłożył do ciągnika, gdy był na polu, bez zapoznania się z jej treścią. Przesyłka ta następnie została zagubiona. Powyższe działanie, w ocenie Sądu, obarczone jest niedbalstwem i nie może stanowić podstawy pozytywnego rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawidłowo Sąd I instancji stwierdził, że skarżący dochowując należytej staranności powinien widząc, że nadawcą pisma - którego odbiór pokwitował osobiście - jest Sąd i mogąc się zapoznać w danej chwili z jego treścią winien je odłożyć w bezpieczne miejsce tak aby po skończonej pracy miał możliwość przeczytania treści pisma.
Tym samym, słusznie Sąd pierwszej instancji uznał, że brak było przesłanek dla przyjęcia, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego. Wobec tego, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem.
Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI