I GZ 356/24

I GZ 356/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-11-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Piotr Piszczek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
I SA/Ol 305/24 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2025-02-20
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61 § 3 i § 5
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Piszczek po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Stowarzyszenia A na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 25 września 2024 r.; sygn. akt I SA/Ol 305/24 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Stowarzyszenia A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 24 czerwca 2024 r., nr SKO.53.879.2023 w przedmiocie zwrot dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z 25 września 2024 r. o sygn. I SA/Ol 305/24 działając na podstawie art. 61 § 3 i 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: Dz.U.2024.935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) odmówił Stowarzyszeniu A (dalej: strona), wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z 4 lipca 2024 r. w przedmiocie zwrotu dotacji za 2020 r. wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że strona nie uprawdopodobniła, że zachodzi w stosunku do niej niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których jest mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Uzasadnienie wniosku ogranicza się jedynie do ogólnikowego stwierdzenia przez stronę, że wykonanie decyzji narazi ją na znaczną szkodę, z uwagi na wysokość kwoty podlegającej zwrotowi oraz powołanie się na liczne błędy organu zarzucone w skardze. Wobec braku szczegółowego uzasadnienia wniosku, popartego stosowną dokumentacją, Sąd nie mógł stwierdzić, że wstrzymanie wykonania jest w tym przypadku zasadne. Strona nie przedstawiła dokładnej sytuacji majątkowej i finansowej, nie dołączyła również żadnych materiałów źródłowych (dowodów) dla poparcia wniosku. Takie braki wniosku uniemożliwiły sądowi jego merytoryczną ocenę i stwierdzenie, czy wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje faktycznie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody bądź pojawienia się trudnych do odwrócenia skutków.
Skarżąca wniosła zażalenie na ww. postanowienie, domagając się jego zmiany poprzez wstrzymanie wykonania decyzji, zasądzenia zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego oraz – na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. – dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci:
a) obwieszczenia nr 1 Prezydenta Olsztyna z 20 marca 2024 r. na fakt publicznej informacji pochodzącej z Dziennika Urzędowego województwa warmińsko-mazurskiego na temat średniego miesięcznego kosztu utrzymania jednego podopiecznego DPS, która to informacja jest powszechnienia znana i winna być wzięta przez Sąd pod uwagę z urzędu,
b) kalkulacji finansowej skarżącej na fakt sytuacji majątkowej skarżącej.
Postanowieniu zarzucono naruszenie:
1. art. 61 § 3 p.p.s.a. polegające na braku zbadania i nieuwzględnieniu okoliczności, że w sprawie zaistniały przesłanki przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji, a w konsekwencji na bezpodstawnej odmowie wstrzymania jej wykonania,
2. art. 106 § 4 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania decyzji, bowiem strona nie uprawdopodobniła, że zachodzi w stosunku do niej niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, podczas gdy ani Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, ani organ nie wziął pod uwagę faktów powszechnie znanych, tj.: okoliczności, iż domy pomocy społecznej nie posiadają własnych środków finansowych, utrzymują się głównie z otrzymanych dotacji, kosztów utrzymania jednego podopiecznego wynikających z danych zawartych w Dzienniku Urzędowym województwa warmińsko - mazurskiego, a przedmiotem działalności Stowarzyszenia A jest obecnie wyłącznie prowadzenie "X"
Pismem z 18 października 2024 r. zatytułowanym "uzupełnienie zażalenia" strona wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenia dowodu z szeregu dokumentów.
W kolejnym piśmie z 30 października 2024 r. strona wniosła o przyśpieszenie terminu rozpoznania zażalenia podtrzymując wszystkie złożone zarzuty.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie Sądu pierwszej instancji odpowiada prawu.
Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W judykaturze dominuje stanowisko kładące nacisk na obowiązek wykazania przez stronę okoliczności uzasadniających przyznanie tymczasowej ochrony sądowej (zob. postanowienia NSA: z 15 stycznia 2014 r., sygn. akt II FSK 2165/13, z 10 maja 2011 r., sygn. akt II FZ 106/11, z 9 września 2011 r., sygn. akt II FSK 1501/11, z 28 września 2011 r., sygn. akt I FZ 219/11 czy z 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338/07 – te i dalej powoływane orzeczenia NSA dostępne w Internecie pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi w sposób przekonywający pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. Za zasadne uznać należy przyjęcie, że skoro postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest inicjowane wnioskiem strony, to na wnioskodawcy spoczywa powinność wskazania konkretnych zagrożeń płynących z wykonania kwestionowanego aktu. Podmiot występujący o wstrzymanie wykonania decyzji, który zaniechał podania okoliczności mających uzasadniać jego żądanie, nie może oczekiwać od sądu, aby ten, wyręczając go, niejako z urzędu poszukiwał usprawiedliwienia dla złożonego wniosku (por. postanowienie NSA z 5 maja 2016 r., sygn. akt I FZ 98/16, postanowienie NSA z 28 kwietnia 2016 r., sygn. akt II FZ 40/16). Nie może zatem ulegać wątpliwości, że wnioskodawca jest zobligowany do wnikliwego przedstawienia argumentów i materiałów pozwalających sądowi na wszechstronną analizę przesłanek skorzystania z art. 61 § 3 p.p.s.a. (zob. postanowienie NSA z 6 lutego 2009 r., sygn. akt II FZ 39/09, CBOSA). Najdobitniej wyraził to Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04 (LEX nr 1405435), w którym stwierdził, że brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę.
Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że w złożonym wniosku skarżąca nie przedstawiła w dostateczny sposób okoliczności, które mogłyby spowodować możliwość wyrządzenia po jej stronie znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.
W rozpoznawanej sprawie skarżąca, domagając się wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, formułowała jedynie ogólnikowe twierdzenia na temat wpływu wykonania zaskarżonej decyzji, odnosząc się do prawdopodobieństwa wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca wskazała, że wykonanie decyzji narazi ją na znaczną szkodę, z uwagi na wysokość kwoty podlegającej zwrotowi oraz powołanie się na liczne błędy organu zarzucone w skardze. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie odnosił się jednak do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione. Sąd I instancji słusznie przyjął, że okoliczności wskazane we wniosku nie są wystarczające do oceny rzeczywistej i aktualnej sytuacji majątkowej strony, co z kolei uniemożliwiało skonfrontowanie kwoty wynikającej z zaskarżonej decyzji z faktycznymi możliwościami płatniczymi strony. W rezultacie Sąd nie miał możliwości stwierdzenia zaistnienia przesłanek opisanych w art. 61 § 3 p.p.s.a., warunkujących przyznanie ochrony tymczasowej.
Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny nadmienia, że postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności sąd może zmienić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności, o czym stanowi art. 61 § 4 p.p.s.a. To jednak w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku, aby powołane w nim okoliczności wskazywały na wystąpienie w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie zawartych we wniosku twierdzeń stosownymi dokumentami. Sąd musi mieć bowiem wiedzę o konkretnych okolicznościach przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu lub czynności, jak również możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę.
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.