I GZ 22/25

I GZ 22/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-02-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Wegner /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Zawieszenie/podjęcie postępowania
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 125 § 1;
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U.UE.L 2014 nr 149 poz 1 art. 68 ust. 3;
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 508/2014 z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Morskiego i  Rybackiego oraz uchylające rozporządzenia Rady (WE) nr 2328/2003, (WE) nr 861/2006, (WE) nr 1198/2006 i (WE) nr 791/2007 oraz  rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1255/2011
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 września 2024 r., sygn. akt V SA/Wa 623/24 w zakresie zawieszenia postępowania z urzędu na podstawie art. 125 § pkt 1 p.p.s.a. w sprawie ze skargi Z. M. na czynność Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 13 grudnia 2023 r., nr OR16-6524.3-OR1600095/23 przedmiocie pomocy finansowej na realizacje programu promowania rybołówstwa postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 5 września 2024 r., sygn. akt V SA/Wa 623/24 zawiesił postępowanie z urzędu w sprawie ze skargi Z. M. na decyzję Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 13 grudnia 2023 r., w przedmiocie pomocy finansowej na realizację programu promowania rybołówstwa.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżący wniósł skargę na rozstrzygnięcie organu, zarzucając naruszenie art. 15 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (Dz. U. z 2020 r. poz. 2140) – dalej: "ustawa o wspieraniu" poprzez pominięcie, iż wykonalność decyzji administracyjnych będących pierwotnie podstawą wpisu armatora rybackiego skarżącego do rejestru naruszeń w czasie rozpoznawania wniosku w tej sprawie została wstrzymana przez Sąd na czas trwania postępowania sądowego w sprawach o sygn. akt V SA/Wa 835/23, V SA/Wa 816/23, V SA/Wa 817/23. Skarżący wskazał, że ze względu na brak zakończenia postępowania we wskazanych sprawach, organ błędnie przyjął, że armator statku rybackiego w osobie skarżącego w czasie wydawania decyzji w niniejszej sprawie znajdował się w rejestrze ze względu na treść art. 79 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 19 grudnia 2014 r. o rybołówstwie morskim (Dz. U. z 2024 poz. 243) – dalej: "ustawa o rybołówstwie".
Sąd pierwszej instancji stwierdził, że sprawy, na które powołał się skarżący, zostały zakończone wyrokami oddalającymi skargi, które zostały zaskarżone skargami kasacyjnymi do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przy założeniu, że skargi kasacyjne zostaną oddalone, to będzie to skutkować koniecznością oddalenia skargi w niniejszej sprawie. Zaś w przypadku uchylenia wskazanych wyroków, postępowanie winno być zawieszone do czasu prawomocnych rozstrzygnięć w przedmiocie nałożonych na skarżącego kar pieniężnych za przekroczenie przyznanych kwot połowowych. W związku z tym do czasu zakończenia postępowania we wskazanych sprawach w ocenie Sądu pierwszej instancji postępowanie to należało zawiesić na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) – zwanej dalej: "p.p.s.a.".
Organ wniósł zażalenie na postanowienie Sądu pierwszej instancji, zaskarżając je w całości, zarzucając naruszenie prawa procesowego oraz materialnego. tj:
- art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez błędne uznanie, iż rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy od wyniku innych postępowań sądowoadministracyjnych, tj. od prawomocnych rozstrzygnięć w sprawach o sygn. akt V SA/Wa 835/23, V SA/Wa 816/23 oraz V SA/Wa 817/23, których przedmiotem jest ocena prawidłowości decyzji właściwych organów o wymierzeniu kar pieniężnych za przekroczenie kwot połowowych, a brak zawieszenia niniejszego postępowania spowodowałby, iż ocena odmowy przyznania pomocy dla skarżącego w przedmiotowej sprawie byłaby przedwczesna;
- art. 12 ustawy o wspieraniu poprzez błędną jego wykładnię prowadzącą do niewzięcia pod uwagę, iż organ ma ustawowy obowiązek odmowy przyznania pomocy z powodu samego faktu wpisania danego podmiotu do rejestru naruszeń, o którym mowa w art. 80 ustawy o rybołówstwie morskim
- art. 44 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1005/2008 z dnia 29 września 2008 r. ustanawiającego wspólnotowy system zapobiegania nielegalnym, nieraportowanym i nieuregulowanym połowom oraz ich powstrzymywania i eliminowania, zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2847/ 93, (WE) nr 1936/2001 i (WE) nr 601/2004 oraz uchylającego rozporządzenia (WE) nr 1093/94 i (WE) nr 1447/1999 poprzez jego niezastosowanie, a tym samym niewzięcie pod uwagę, iż inny - niż wskazany w art. 12 ustawy o wspieraniu - sposób oceny wniosków o dofinansowanie mógłby doprowadzić do sytuacji, w której pomoc zostanie przyznana podmiotowi, który dopuścił się poważnego naruszenia, o którym mowa w ww. przepisach.
Organ wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 125 § 1 p.p.s.a. Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Treść powyższego przepisu wskazuje na konieczność wystąpienia pomiędzy toczącym się postępowaniem sądowoadministracyjnym, a innym postępowaniem ścisłego związku, polegającego na tym, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej (rozstrzygnięcie w tej drugiej sprawie tylko wtedy będzie upoważniało do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego, kiedy podjęte w niej rozstrzygnięcie będzie miało decydujące znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej, która ma być zawieszona). Ponadto posłużenie się w ww. przepisie sformułowaniem "sąd może" świadczy o tym, że decyzja w tym przedmiocie została pozostawiona ocenie sądu (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 października 2021 r., I OSK 1469/21). Obowiązkiem sądu jest zatem zbadanie, czy w rozpoznawanej sprawie zachodzą przesłanki wskazane w niniejszym przepisie oraz czy wstrzymanie biegu sprawy z uwagi na te okoliczności jest celowe. Zawieszenie postępowania powinno być uzasadnione względami celowości, sprawiedliwości, jak i ekonomiki procesowej. Powyższe okoliczności sąd powinien oceniać w kontekście konieczności rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie.
Zasadnie Sąd pierwszej instancji zawiesił postępowanie. Istotnym jest fakt, że w sprawach, na które powołuje się strona skarżąca i które to znajdują się na etapie nieprawomocnych orzeczeń, zaskarżonych skargami kasacyjnymi do Naczelnego Sądu Administracyjnego (sygn. akt V SA/Wa 835/23, V SA/Wa 816/23 oraz V SA/Wa 817/23) dotyczą nałożenia kar wymierzeniu kar pieniężnych za przekroczenie kwot połowowych. Z kolei niniejsza sprawa w ujęciu przedmiotowym sprowadza się do odmowy przyznania skarżącemu dofinansowania na realizację operacji w ramach działania 5.3. "Środki dotyczące obrotu", o których jest mowa w art. 68 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 508/2014 z 15 maja 2014 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenia Rady (WE) nr 2328/2003, (WE) nr 861/2006, (WE) nr 1198/2006 i (WE) nr 791/2007 oraz rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1255/2011.
Ze stanowiskiem organu nie sposób się zgodzić. Co prawda zgodnie z art. 80 ustawy o rybołówstwie wskazuje na rejestr naruszeń, gdzie w związku z przekroczeniem kwot połowowych wymierzono kary pieniężne i tym samym dokonano na wpisu do rejestru naruszeń. To jednak nie można tracić z pola widzenia, że decyzje organu, które stanowiły podstawę do wydania decyzji w zakresie kary za przekroczenie kwot połowowych, zostały w wyniku zainicjowania postępowań sądowych sprawach sygn. akt V SA/Wa 835/23, V SA/Wa 816/23 oraz V SA/Wa 817/23 przez Sąd pierwszej instancji wstrzymane do czasu rozstrzygnięcia w sprawie. Zaś wyroki Sądu pierwszej instancji zostały zaskarżone do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Tym samym wyroki te są nieprawomocne. Zaś instytucja ochrony tymczasowej, jaką jest wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest ochroną udzieloną przez Sąd aż do zakończenia postępowania w sprawie. W tej sytuacji wstrzymanie wykonania decyzji w przedmiocie kar pieniężnych ma kluczowe znaczenie dla kwestii wpisu skarżącego do rejestru naruszeń. Fakt ich wstrzymania powoduje, że decyzje te nie mogą być wykonane. A to nie może powodować negatywnych skutków dla strony skarżącej. A tylko w sytuacji ich wykonania, tudzież oddalenia skarg kasacyjnych od wskazanych powyżej wyroków Sądu pierwszej instancji, decyzje te będą miały rygor wykonalności. Na obecnym etapie postępowania w niniejszej sprawie niezasadne jest stanowisko organu, w którym to udzielenie pomocy mogłoby zostać skierowane do skarżącego, pomimo, że dopuścił się on naruszenia. Zważywszy, że fakt stwierdzenia tych naruszeń został zaskarżony do Sądu, który to wstrzymał decyzje w przedmiocie kar pieniężnych. Tak więc do czasu zakończenia postępowania sądowego (na obecnym etapie – kasacyjnego) zasadności tych naruszeń stwierdzić nie można.
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że postępowanie w przedmiocie przyznania skarżącemu prawa pomocy, powinno być zawieszone do czasu rozstrzygnięć w sprawach ze skarg na decyzje w przedmiocie kar pieniężnych za przekroczenie kwot połowowych.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.