I GZ 212/22

Naczelny Sąd Administracyjny2022-06-29
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocypostępowanie egzekucyjnesądy administracyjnezażalenieniedopuszczalnośćp.p.s.a.NSAWSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na postanowienie WSA odrzucające zażalenie na postanowienie referendarza o umorzeniu postępowania o przyznanie prawa pomocy, uznając zażalenie na postanowienie WSA za niedopuszczalne.

Sprawa dotyczyła zażalenia E. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, które odrzuciło jej wcześniejsze zażalenie na postanowienie referendarza sądowego o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy. WSA odrzucił zażalenie E. S., uznając je za niedopuszczalne na podstawie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które nie przewidują zażalenia na postanowienie WSA wydane w przedmiocie sprzeciwu od postanowienia referendarza o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa pomocy. NSA podzielił to stanowisko, oddalając zażalenie E. S.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie E. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 kwietnia 2022 r., sygn. akt III SPP/Wr 34/21, którym odrzucono zażalenie E. S. na postanowienie WSA z dnia 3 marca 2022 r. utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 18 czerwca 2021 r. o umorzeniu postępowania z wniosku o przyznanie prawa pomocy. Sprawa pierwotnie dotyczyła skargi E. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia [...] września 2017 r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił zażalenie E. S., uznając je za niedopuszczalne na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). Sąd wskazał, że zgodnie z art. 260 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, które zmienia albo utrzymuje w mocy zaskarżone postanowienie. Jednakże, w obowiązującym stanie prawnym, żaden przepis nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na takie postanowienie WSA, a w szczególności nie zostało ono wymienione w art. 194 § 1 p.p.s.a. NSA potwierdził, że w sprawach sądowoadministracyjnych zainicjowanych skargami wniesionymi po 15 sierpnia 2015 r. zastosowanie ma znowelizowany art. 260 p.p.s.a., który nie przewiduje prawa do zażalenia od postanowienia WSA wydanego na jego podstawie. Sąd podkreślił, że rozpoznając sprzeciw, WSA orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu, co oznacza brak dalszych środków prawnych do NSA. W związku z tym, WSA prawidłowo odrzucił zażalenie E. S. jako niedopuszczalne. NSA oddalił zażalenie E. S. na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wydane na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. (rozpoznanie sprzeciwu od postanowienia referendarza) nie przysługuje.

Uzasadnienie

Przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r., nie przewidują możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie WSA wydane w wyniku rozpoznania sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy. WSA orzeka w takich przypadkach jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu, co oznacza brak dalszych środków prawnych do NSA.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 260 § § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 178

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 260 § § 2

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.

p.p.s.a. art. 194 § § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zażalenie przysługuje na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia enumeratywnie wymienione w tym przepisie.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zażalenie na postanowienie WSA wydane w przedmiocie sprzeciwu od postanowienia referendarza o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa pomocy jest niedopuszczalne na gruncie obowiązujących przepisów p.p.s.a.

Godne uwagi sformułowania

W odniesieniu do spraw sądowoadministracyjnych zainicjowanych skargami wniesionymi od dnia 15 sierpnia 2015 r. zastosowanie znajduje art. 260 p.p.s.a. w nowym brzmieniu nadanym ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. [...] w którym nie przewidziano prawa strony do wniesienia zażalenia od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanego na jego podstawie. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu [...] co oznacza, że od postanowień wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanych w tych sprawach nie przysługują już środki prawne do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Skład orzekający

Piotr Pietrasz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie braku możliwości zaskarżenia zażaleniem postanowień WSA wydawanych w przedmiocie sprzeciwu od postanowień referendarza dotyczących prawa pomocy."

Ograniczenia: Dotyczy spraw sądowoadministracyjnych zainicjowanych skargami wniesionymi po 15 sierpnia 2015 r. i postępowań dotyczących prawa pomocy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 3/10

Sprawa ma charakter czysto proceduralny i dotyczy interpretacji przepisów dotyczących zaskarżalności orzeczeń w przedmiocie prawa pomocy, co jest istotne głównie dla prawników procesowych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GZ 212/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2022-06-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-06-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Piotr Pietrasz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Pietrasz po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia E. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 kwietnia 2022 r. sygn. akt III SPP/Wr 34/21 w zakresie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi E. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia [...] września 2017 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z 14 kwietnia 2022 r., sygn. akt III SPP/Wr 34/21 odrzucił zażalenie E. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 3 marca 2022 r., sygn. akt III SPP/Wr 34/21 utrzymującego w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 18 czerwca 2021 r. o umorzeniu postępowania z wniosku o przyznanie prawa pomocy, w sprawie ze skargi E. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w przedmiocie prowadzonego postępowania egzekucyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyżej wskazanym postanowieniem odrzucił zażalenie, uznając, że było ono niedopuszczalne na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2022 r., poz. 329; dalej: p.p.s.a.). Sąd wyjaśnił, że zgodnie z art. 260 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od postanowienie referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W myśl art. 194 § 1 p.p.s.a., zażalenie przysługuje na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia enumeratywnie wymienione w tym przepisie.
Sąd wskazał, że w obecnie obowiązującym stanie prawnym żaden przepis prawa nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego o utrzymaniu w mocy albo zmianie postanowienia bądź zarządzenia referendarza sądowego, podjęte na podstawie art. 260 p.p.s.a. W szczególności postanowienie, o którym mowa w art. 260 § 1 p.p.s.a. nie zostało wymienione w żadnym z punktów art. 194 § 1 p.p.s.a.
Zdaniem Sądu, działania skarżącej należało ocenić jako nadużycie prawa procesowego. O powyższym świadczy choćby to, że skarżąca nigdy nie wykonuje wezwań referendarza sądowego zgodnie z ich treścią (nie podaje wymaganych informacji we wniosku o prawo pomocy, nie przedkłada dokumentów źródłowych) oraz to, że w zasadzie każdy wniosek, sprzeciw skarżącej ma podobną treść. W efekcie skutkiem działania skarżącej jest przedłużanie się postępowania i rosnąca ilość postanowień referendarza sądowego i Sądu w przedmiocie prawa pomocy.
Skarżąca wniosła od tego postanowienia zażalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw.
W odniesieniu do spraw sądowoadministracyjnych zainicjowanych skargami wniesionymi od dnia 15 sierpnia 2015 r. zastosowanie znajduje art. 260 p.p.s.a. w nowym brzmieniu nadanym ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. art. 1 pkt 73, Dz. U. z 2015 r., poz. 658), w którym nie przewidziano prawa strony do wniesienia zażalenia od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanego na jego podstawie (v. postanowienie NSA z 16 stycznia 2017 r., sygn. akt II FZ 8/17)
Przepis art. 260 § 1 p.p.s.a. stanowi, że rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Zgodnie zaś z art. 260 § 2 zd. 2 p.p.s.a. sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.
W świetle nowej treści art. 260 p.p.s.a. wniesienie sprzeciwu od zarządzeń lub postanowień referendarza sądowego, wymienionych w art. 258 § 2 pkt 6–8 p.p.s.a. (zarządzenia o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, postanowienia o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy oraz o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy, a także postanowienia o przyznaniu zawodowemu pełnomocnikowi wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy) nie powoduje automatycznej utraty mocy przez takie orzeczenia. Natomiast, stosownie do § 2, wstrzymuje ich wykonalność. Sprzeciw jest rozpoznawany przez wojewódzki sąd administracyjny, który w takich przypadkach orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (zob. art. 194–198 p.p.s.a.), co oznacza, że od postanowień wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanych w tych sprawach nie przysługują już środki prawne do Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. Dauter Bogusław, Kabat Andrzej, Niezgódka-Medek Małgorzata, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz do art. 260 Niezgódka-Medek Małgorzata, wyd. II LEX/el. 2021 r., stan prawny: 1 sierpnia 2021 r. , wydanie 8).
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że WSA we Wrocławiu prawidłowo przyjął, że w art. 194 § 1 p.p.s.a. oraz w innych przepisach ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r. - nie przewidziano możliwości wniesienia zażalenia od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanego na podstawie art. 260 p.p.s.a.. Nie ulega też wątpliwości, że skoro skarga w rozpatrywanej sprawie została wniesiona w 2017 r., to w odniesieniu do wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy znajdują zastosowanie przepisy znowelizowanej ustawy – p.p.s.a. obowiązującej od 15 sierpnia 2015 r.
W konsekwencji WSA we Wrocławiu prawidłowo orzekł o odrzuceniu zażalenia skarżącej, uznając je za niedopuszczalne.
Mając na uwadze powyższą argumentację, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI