I GZ 209/26

I GZ 209/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-05-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-05-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Henryk Wach /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Koszty sądowe
Sygn. powiązane
III SA/Gd 650/22 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2023-05-25
I GSK 980/23 - Wyrok NSA z 2025-12-12
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 223 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 kwietnia 2026 r., sygn. akt III SA/Gd 650/22 w zakresie nakazu ściągnięcia brakującego wpisu od skargi w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 15 lipca 2022 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu oraz odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji określającej kwotę długu celnego i podatku od towarów i usług postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z 9 kwietnia 2026 r., III SA/Gd 650/22 nakazał ściągnąć od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku na rzecz Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku 300 złotych tytułem uzupełnienia brakującego wpisu od skargi w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 15 lipca 2022 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu oraz odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji.
Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco
[...] – dalej: spółka - wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 15 lipca 2022 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu oraz odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji orzekającej o długu celnym i podatku od towarów i usług. Skarżąca uiściła wpis sądowy od skargi w wysokości 200 złotych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku prawomocnym wyrokiem z 25 maja 2023 r., III SA/Gd 650/22 uchylił zaskarżoną decyzję oraz zasądził od organu na rzecz spółki 697 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Koszty te obejmowały uiszczony wpis sądowy w kwocie 200 złotych.
Uzasadniając zaskarżone postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku podniósł, że skarga należała do zakresu przedmiotowego prawa celnego, a zatem należny był wpis stały, stosownie do § 2 ust. 3 pkt 13 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 221, poz. 2193) - wynosił 500 złotych. Skarżąca uiściła zaś wpis w wysokości 200 złotych tytułem wpisu sądowego od skargi i nie została wezwana do uzupełnienia wpisu.
Sąd I instancji podkreślił, że stosownie do art. 223 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) jeżeli nie została uiszczona należna opłata sąd w orzeczeniu kończącym postępowanie w danej instancji nakaże ściągnąć tę opłatę od strony, która obowiązana była ją uiścić albo od innej strony, gdy z orzeczenia tego wynika obowiązek poniesienia kosztów postępowania przez tę stronę. Wyżej wymieniony przepis odnosi się do każdego przypadku nieuiszczenia takiej opłaty, niezależnie od tego, czy obowiązek jej uiszczenia istniał od początku postępowania, czy też powstał dopiero w jego toku oraz niezależnie od przyczyn jej nieuiszczenia.
Sąd podkreślił, że należna opłata od skargi nie została uiszczona w pełnej wysokości. Przy tym wynik postępowania (uwzględnienie skargi) determinuje obowiązek poniesienia kosztów postępowania przez stronę przeciwną (w sprawie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku), zgodnie z art. 200 p.p.s.a. Wykładnia art. 200 w związku z art. 223 § 2 p.p.s.a. prowadzi do wniosku, że konieczne jest nakazanie ściągnięcia od organu odwoławczego kwoty odpowiadającej nieuiszczonej przez skarżącą opłacie sądowej tytułem wpisu od skargi. Skoro wpis stały od skargi wynosił 500 złotych, z których skarżąca opłaciła tylko 200 złotych, to należało na podstawie art. 223 § 2 p.p.s.a. nakazać ściągnięcie brakującej kwoty 300 złotych od organu administracji.
Zażalenie na powyżej powołane postanowienie wniósł organ, zaskarżając postanowienie w całości domagając się jego uchylenia.
Argumentację na poparcie powyższych zarzutów organ przedstawił w uzasadnieniu zażalenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 223 § 2 p.p.s.a., jeżeli nie została uiszczona należna opłata sąd w orzeczeniu kończącym postępowanie w danej instancji nakaże ściągnąć tę opłatę od strony, która obowiązana była ją uiścić albo od innej strony, gdy z orzeczenia tego wynika obowiązek poniesienia kosztów postępowania przez tę stronę.
W orzecznictwie i w literaturze nie budzi wątpliwości, że "inną stroną", o której mowa w § 2 art. 223 p.p.s.a., w wypadku uwzględnienia skargi, będzie organ, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność lub dopuścił się bezczynności, na którym spoczywa obowiązek zwrotu kosztów postępowania skarżącemu (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2009, s. 646; zob. też post. NSA z 14 grudnia 2007 r., sygn. akt II FZ 107/08).
Należy zwrócić uwagę, że § 1 i § 2 art. 223 p.p.s.a. odnoszą się do innych faz postępowania sądowoadministracyjnego. Pierwszy z tych ustępów dotyczy etapu przygotowania rozprawy, po przekazaniu akt sędziemu sprawozdawcy (o czym świadczy odesłanie do odpowiedniego stosowania art. 220 p.p.s.a.). Natomiast art. 223 § 2 p.p.s.a. odnosi się do fazy orzekania i ma zastosowanie w sytuacji, gdy Sąd stwierdzi nieuiszczenie należnej opłaty na rozprawie poprzedzającej wydanie orzeczenia kończącego postępowanie w danej instancji lub na posiedzeniu niejawnym poprzedzającym wydanie takiego orzeczenia. Przykładowo odraczanie rozprawy, czy też posiedzenia niejawnego i odpowiednie stosowanie wówczas art. 220 p.p.s.a. nie sprzyjałoby realizacji obowiązku szybkiego załatwienia sprawy (art. 7 p.p.s.a.), stąd też ze względów ekonomii procesowej sąd nakazuje w takiej sytuacji ściągnięcie brakującej opłaty.
W sprawie koszty postępowania ograniczone były do kosztów sądowych i obejmowały wpis od skargi, którego obowiązek uiszczenia powstał już z chwilą wniesienia skargi i nie wygasł. Przy tym wynikający z uwzględnienia skargi obowiązek organu pokrycia kosztów postępowania nie zależy od trybu ani momentu, w których do zakończenia procesu dochodzi. Innymi słowy, uwzględnienie skargi nie niweczy obowiązku poniesienia kosztów postępowania. Przeciwnie strona przegrywająca sprawę winna ponieść koszty sądowe.
W sprawie trafnie wywiódł Sąd I instancji, że należna opłata od skargi nie została uiszczona w pełnej wysokości. Nadto wynik postępowania (uwzględnienie skargi) determinuje obowiązek poniesienia kosztów postępowania przez stronę przeciwną (Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku), zgodnie z art. 200 P.p.s.a. Skoro wpis stały od skargi wynosił 500 złotych, z których skarżąca opłaciła tylko 200 złotych, to należało na podstawie art. 223 § 2 p.p.s.a. nakazać ściągnięcie brakującej kwoty 300 (trzystu) złotych od organu administracji - Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku, co też uczynił Sąd I instancji.
Argumenty zażalenia organu nie mogą odnieść zamierzonego skutku z uwagi na błędne rozumienie mających zastosowanie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w prawidłowo zrekonstruowanym przez Sąd I instancji stanie faktycznym i prawnym sprawy odnośnie rozliczenia kosztów postępowania sądowego.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.