III FZ 484/24

III FZ 484/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-12-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-31
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Wojciech Stachurski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
I SA/Gl 433/24 - Postanowienie WSA w Gliwicach z 2024-08-26
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 28, art. 29, art. 58 par 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Stachurski po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Wspólnoty [...] z siedzibą w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 sierpnia 2024 r., sygn. akt I SA/Gl 433/24 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi Wspólnoty [...] z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 12 lutego 2024 r., nr SKO.FP/41.4/784/2023/25580 w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 26 sierpnia 2024 r., I SA/Gl 433/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę Wspólnoty [...] z siedzibą w K. (dalej: "Wspólnota", "Skarżąca") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 12 lutego 2024 r., nr SKO.FP/41.4/784/2023/25580, w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
Z uzasadnienia postanowienia wynika, że przyczyną odrzucenia skargi było, nieusunięcie w wyznaczonym terminie braku formalnego, w postaci nadesłania oryginałów bądź poświadczonych za zgodność z oryginałem kopii pierwotnej umowy o ustanowieniu odrębnej własności lokali oraz uchwały powierzającej zarząd nieruchomością wspólną W. sp. z o.o. z siedzibą w P.
Na powyższe postanowienie, pismem z 24 września 2024 r., pełnomocnik Wspólnoty wniósł zażalenie, w którym zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.:
- art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: ,,p.p.s.a.’’) w zw. z art. 49 p.p.s.a. polegające na odrzuceniu skargi, pomimo że brak pierwotnej umowy o ustanowieniu odrębnej własności lokali w skarżącej wspólnocie nie stanowił braku, który uniemożliwiałby nadanie skardze prawidłowego biegu, a w aktach spawy znajdowała się już uchwała w przedmiocie powierzenia zarządu zarządcy, który udzielił pełnomocnikowi pełnomocnictwa z 23 maja 2024 r., do występowania w niniejszej sprawie, natomiast wniesienie skargi od decyzji SKO w Katowicach w niniejszej sprawie mieściło się w zakresie tak zwanych czynności zachowawczych, o których mowa w art. 22 ust. 1 ustawy o własności lokali, a dodatkowo dokumenty, o których mowa w piśmie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 15 lipca 2024 r. zostały ostatecznie temu sądowi przedłożone z nieznacznym uchybieniem wyznaczonego terminu;
- art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. polegający na ich niewłaściwym zastosowaniu i odrzuceniu skargi wniesionej w niniejszej sprawie wobec uznania, że Skarżąca nie uzupełniła braku formalnego skargi poprzez wykazanie skutecznego udzielenia zarządowi pełnomocnictwa do działania w niniejszej sprawie, podczas gdy w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że w sytuacji nieskutecznego uzupełnienia braków formalnych pełnomocnictwa udzielonego stronie sąd przed odrzuceniem skargi winien wezwać bezpośrednio stronę do jej podpisania, czego w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie zrobił.
W oparciu o powyższe zarzuty pełnomocnik Wspólnoty wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oraz o przyznanie od organu na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia swoich praw, zgodnie z art. 200 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna zawierać elementy wymienione w pkt od 1 do 3 tego przepisu, a nadto powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym przewidzianym w art. 46 p.p.s.a. W myśl art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Zgodnie natomiast z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi.
Przywołane przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem nieuzupełnienie braku formalnego skargi w wyznaczonym terminie, w sytuacji, gdy brak był istotny, a wezwanie precyzyjnie sformułowane i prawidłowo doręczone, obliguje wojewódzki sąd administracyjny do odrzucenia skargi, nie dając żadnego w tym względzie wyboru. Nie ma przy tym wątpliwości, że warunkiem formalnym skargi, stanowiącym obowiązkowy element tego pisma procesowego, jest przedłożenie pełnomocnictwa, potwierdzającego umocowanie pełnomocnika do wniesienia skargi.
W tej sprawie skarga Wspólnoty, wniesiona przez profesjonalnego pełnomocnika, nie mogła otrzymać prawidłowego biegu wskutek niewykazania legitymacji do reprezentowania Skarżącej. W odpowiedzi na pierwsze wezwanie sądu, pełnomocnik Skarżącej przedłożył odpis pełnomocnictwa, kopię zawiadomienia o podjęciu uchwały z 22 lutego 2024 r. oraz odpis z KRS W. sp. z o.o. z siedzibą w P. Pismem z 14 czerwca 2024 r. sąd wezwał stronę skarżącą do nadesłania umowy określającej sposób zarządu nieruchomością wspólną. Pełnomocnik Skarżącej w piśmie z 26 czerwca 2024 r. wyjaśnił, że źródłem umocowania aktualnego zarządcy, który udzielił pełnomocnictwa do występowania w niniejszej sprawie, nie jest umowa, lecz uchwała w przedmiocie zmiany zarządcy, któremu zarząd powierzono w trybie art. 18 ustawy o własności lokali. W związku z powyższymi wyjaśnieniami sąd pismem z 15 lipca 2024 r. wezwał pełnomocnika Skarżącej do nadesłania pierwotnej umowy o ustanowieniu odrębnej własności lokali oraz uchwały powierzającej zarząd nieruchomością wspólną W. sp. z o.o. w P. – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Przedmiotowa korespondencja została uznana za doręczoną w trybie art. 73 p.p.s.a. z dniem 2 sierpnia 2024 r. Skarżąca nie kwestionuje w zażaleniu daty doręczenia wezwania. W konsekwnecji siedmiodniowy termin do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi w tej sprawie upłynął 9 sierpnia 2024 r., zgodnie z zasadami obliczania terminów przewidzianymi w art. 83 § 1 p.p.s.a. W wyznaczonym terminie braku formalnego skargi nie uzupełniono. Dopiero w piśmie z 13 sierpnia 2024 r., a więc po upływie wyznaczonego terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, pełnomocnik Skarżącej odpowiedział na wezwanie sądu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W tej sytuacji należy stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach był obowiązany skargę odrzucić.
Należy podkreślić, że zgodnie z art. 28 § 1 p.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Z kolei art. 29 p.p.s.a. stanowi, że przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28 tejże ustawy, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Treść ostatniego z przepisów nie pozostawia wątpliwości, że czynność procesowa dokonana w imieniu osoby prawnej przez osobę, która nie wykazała istniejącego umocowania, dotknięta jest brakiem uniemożliwiającym nadanie sprawie dalszego biegu. W powołanym przepisie obowiązek osoby występującej w imieniu osoby prawnej (jednostki organizacyjnej mającej zdolność sądową) określony jest precyzyjnie jako wykazanie umocowania przy pomocy dokumentu. Natomiast z art. 37 § 1 zd. 1 p.p.s.a. wynika, że pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa.
Oznacza to, że skarga wnoszona przez jednostkę organizacyjną mającą zdolność sądową jaką jest Wspólnota Mieszkaniowa powinna zgodnie z art. 28 i art. 29 p.p.s.a. wskazywać, że w jej imieniu składa ją uprawniony do tego organ lub osoba uprawniona do działania w jej imieniu.
W przypadku występowania w sprawie profesjonalnego pełnomocnika oczekuje się od niego znajomości obowiązujących przepisów prawa, szczególnie w kwestiach tak elementarnych jak przedłożenie pełnomocnictwa - aktualnego na dzień wniesienia skargi - z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Natomiast w tej sprawie prawo do reprezentacji Skarżącej – na dzień wniesienia skargi - nie wynikało z przedłożonego przez pełnomocnika pełnomocnictwa, ani z kolejnych składanych, na wezwanie sądu dokumentów. Dlatego pełnomocnik Skarżącej został wezwany do przedstawienia pierwotnej umowy o ustanowieniu odrębnej własności lokalu. Pomimo wezwania, w zakreślonym terminie Skarżąca nie uzupełniła braku formalnego. Jest to brak istotny, którego nieusunięcie uniemożliwia nadanie sprawie dalszego biegu.
Reasumując, orzekający w tej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, że brak formalny skargi nie został uzupełniony w wyznaczonym terminie.
Powyższej oceny nie mogą podważyć okoliczności podniesione przez autora zażalenia. Podkreślić należy, że w niniejszym postępowaniu Naczelny Sąd Administracyjny bada jedynie, czy sąd pierwszej instancji prawidłowo odrzucił wniesioną skargę. Pełnomocnik Skarżącej nadając 13 sierpnia 2024 r. pismo zawierające między innymi kopię aktu notarialnego oraz kopię umowy o zarządzenie nieruchomością wspólną, nie dochował siedmiodniowego terminu wskazanego w zarządzeniu sądu. Wbrew twierdzeniu autora zażalenia, nie ma znaczenia, że braki formalne zostały ,,przedłożone z nieznacznym uchybieniem wyznaczonego terminu". Uzupełnienie braków formalnych po terminie jest równoznaczne z nieuzupełnieniem ich w ogóle. W świetle art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna (vide postanowienie NSA z 9 października 2020 r., II FZ 443/20). Jednocześnie, nie było podstaw do wzywania bezpośrednio Skarżącej do podpisania skargi.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie.