I GZ 209/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-07-19
NSAAdministracyjneŚredniansa
przywrócenie terminudoręczeniazmiana adresubrak winyskargapostępowanie administracyjnesądownictwo administracyjnezażaleniedofinansowanie UE

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na postanowienie WSA odmawiające przywrócenia terminu do złożenia skargi, uznając, że skarżąca nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu z powodu pobytu za granicą i niedopełnienia obowiązku zgłoszenia zmiany adresu.

Skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do złożenia skargi na decyzję o zwrocie dofinansowania, podając jako przyczynę pobyt za granicą i niedoręczenie decyzji na stary adres. WSA odmówił przywrócenia terminu, uznając brak winy skarżącej za nieudowodniony i wskazując na niedbalstwo w niedopełnieniu obowiązku zgłoszenia zmiany adresu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na to postanowienie, potwierdzając skuteczność doręczenia na dotychczasowy adres zgodnie z art. 41 § 2 k.p.a. i brak podstaw do przywrócenia terminu.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie S.J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, które odmówiło przywrócenia terminu do złożenia skargi na decyzję Zarządu Województwa Świętokrzyskiego dotyczącą zwrotu kwoty dofinansowania z funduszy UE. Skarżąca jako przyczynę uchybienia terminu podała pobyt za granicą od 30 października 2023 r. oraz fakt, że decyzja została jej doręczona na adres, pod którym już nie mieszkała. Sąd I instancji uznał te okoliczności za niewystarczające do usprawiedliwienia niedochowania terminu, wskazując na brak winy skarżącej. Podkreślono, że osoba dbająca o swoje interesy powinna zadbać o odbiór korespondencji, a zmiana adresu lub wyjazd za granicę wymagają nagłości i nieprzewidywalności, a także niezwłocznego zawiadomienia organu o nowym adresie. Sąd I instancji uznał podane przez skarżącą przyczyny za zwykłe niedbalstwo i stwierdził, że skarżąca nie dopełniła obowiązku poinformowania o zmianie adresu. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, zważył, że skarżąca została pouczona o obowiązku informowania o zmianie adresu w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania. Wobec niewykonania tego obowiązku, zastosowanie znalazł art. 41 § 2 k.p.a., co oznacza, że doręczenie na dotychczasowy adres było skuteczne. Pobyt za granicą nie zwalniał z obowiązku przekazania organowi informacji o zmianie adresu. NSA uznał, że decyzja została prawidłowo doręczona, a skarżąca zaniedbała swoje obowiązki. Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji został uznany za bezzasadny, ponieważ skarga nie została skutecznie wniesiona do Sądu I instancji. W konsekwencji, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, pobyt za granicą i niedoręczenie pisma na dotychczasowy adres nie uzasadniają przywrócenia terminu, jeśli strona nie wykazała braku winy w niedochowaniu terminu, w szczególności nie poinformowała organu o zmianie adresu, a doręczenie na dotychczasowy adres było skuteczne na podstawie art. 41 § 2 k.p.a.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu, ponieważ nie poinformowała organu o zmianie adresu, mimo pouczenia o tym obowiązku. Doręczenie na dotychczasowy adres było skuteczne, a pobyt za granicą wymagał podjęcia kroków w celu zapewnienia odbioru korespondencji, np. ustanowienia pełnomocnika do doręczeń lub wskazania nowego adresu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

k.p.a. art. 41 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny, jeśli strona nie poinformowała organu o zmianie adresu, mimo pouczenia o tym obowiązku.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 86 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem jest skuteczne, jeśli strona nie poinformowała organu o zmianie adresu, mimo pouczenia o tym obowiązku (art. 41 § 2 k.p.a.). Pobyt za granicą nie zwalnia strony z obowiązku informowania organu o zmianie adresu lub ustanowienia pełnomocnika do doręczeń. Niedopełnienie obowiązku zgłoszenia zmiany adresu świadczy o braku należytej staranności i winie w uchybieniu terminu.

Odrzucone argumenty

Pobyt za granicą i niedoręczenie decyzji na dotychczasowy adres usprawiedliwiają uchybienie terminu do złożenia skargi.

Godne uwagi sformułowania

Osoba należycie dbająca o swoje interesy, powinna zadbać o należyty odbiór kierowanej do niej korespondencji. Zmiana miejsca zamieszkania (adresu do korespondencji) czy wyjazd za granicę, jako przyczyna uprawdopodobniająca brak winy w uchybieniu terminu w postępowaniu administracyjnym, co do zasady musi być zdarzeniem nagłym i nieprzewidywalnym. Strona musi też wykazać, że po zmianie miejsca zamieszkania (adresu do korespondencji), niezwłocznie podjęła niezbędne kroki w celu zawiadomienia organu o nowym adresie. Podane przez skarżącą przyczyny złożenia skargi po terminie nie były okolicznościami nagłymi i niezależnymi od strony, lecz noszą cechy zwykłego niedbalstwa. Skarżąca nie wywiązała się z obowiązku pisemnego poinformowania o zmianie adresu do korespondencji. W takiej sytuacji przedsiębiorca dbający o swoje interesy ustanawia pełnomocnika do doręczeń i informuje o tym fakcie organ, wskazując adres do doręczeń, ewentualnie wskazuje inny adres do doręczeń czego skarżąca nie uczyniła. Skarżąca nie dochowała należytej staranności przy prowadzeniu swych spraw jakiej w danych okolicznościach można by od niej oczekiwać. W świetle powyższej regulacji ustawowej uznać należy, że decyzja Zarządu Województwa Świętokrzyskiego z 25 października 2023 r. została prawidłowo doręczona; pobyt poza granicami kraju – wobec skutecznego doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania w przedmiocie zwrotu środków, a także zawartego w nim pouczenia (o którym wyżej była mowa) – wymagał przekazania organowi stosownych informacji, czego skarżąca ewidentnie zaniedbała.

Skład orzekający

Piotr Piszczek

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących doręczeń w postępowaniu administracyjnym, obowiązku informowania o zmianie adresu, zasad przywracania terminu oraz oceny winy strony w uchybieniu terminu, zwłaszcza w kontekście pobytu za granicą."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji skarżącej i jej zaniedbań. Interpretacja art. 41 § 2 k.p.a. jest utrwalona, ale orzeczenie przypomina o jej stosowaniu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowy problem proceduralny związany z doręczeniami i niedochowaniem terminów, co jest częste w praktyce prawniczej. Pokazuje konsekwencje braku należytej staranności strony.

Zapomniałeś zgłosić zmianę adresu? Sąd nie przywróci Ci terminu na skargę!

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GZ 209/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-07-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-06-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Piotr Piszczek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Sygn. powiązane
I SA/Ke 107/24 - Postanowienie WSA w Kielcach z 2024-11-28
Skarżony organ
Zarząd Województwa
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 86  § 1, art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Piszczek po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia S.J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 22 maja 2024 r., sygn. akt I SA/Ke 107/24 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do złożenia skargi w sprawie ze skargi S.J. na decyzję Zarządu Województwa Świętokrzyskiego z dnia 25 października 2023 r. nr 293/23 w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania ze środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach (dalej: WSA lub Sąd I instancji) postanowieniem z 22 maja 2024 r., sygn. akt I SA/Ke 107/24, na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2024.935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) odmówił S.J. (dalej: skarżąca) przywrócenia terminu do złożenia skargi na decyzję Zarządu Województwa Świętokrzyskiego z 25 października 2023 r. w przedmiocie zwrotu kwoty dofinansowania.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że jako przyczynę uchybienia terminowi do złożenia skargi skarżąca podała okoliczność, że od 30 października 2023 r. przebywała za granicą i nie była w stanie odebrać korespondencji czy awiza. Ponadto, decyzja została jej doręczona na adres przy ul. [...], gdzie już nie mieszka.
Zdaniem sądu podane przez skarżącą okoliczności nie usprawiedliwiają złożenia skargi po terminie i nie świadczą o braku winy skarżącej w niedochowaniu terminu do złożenia skargi. Osoba należycie dbająca o swoje interesy, powinna zadbać o należyty odbiór kierowanej do niej korespondencji. Dlatego zmiana miejsca zamieszkania (adresu do korespondencji) czy wyjazd za granicę, jako przyczyna uprawdopodobniająca brak winy w uchybieniu terminu w postępowaniu administracyjnym, co do zasady musi być zdarzeniem nagłym i nieprzewidywalnym. Strona musi też wykazać, że po zmianie miejsca zamieszkania (adresu do korespondencji), niezwłocznie podjęła niezbędne kroki w celu zawiadomienia organu o nowym adresie. Tylko w takiej sytuacji można twierdzić, że strona bez własnej winy nie zdążyła powiadomić organu o nowym adresie do korespondencji.
Sąd uznał, że podane przez skarżącą przyczyny złożenia skargi po terminie nie były okolicznościami nagłymi i niezależnymi od strony, lecz noszą cechy zwykłego niedbalstwa.
Skarżąca nie wywiązała się z obowiązku pisemnego poinformowania o zmianie adresu do korespondencji. Uchybienia terminowi do wniesienia skargi nie usprawiedliwia również wyjazd skarżącej za granicę. W takiej sytuacji przedsiębiorca dbający o swoje interesy ustanawia pełnomocnika do doręczeń i informuje o tym fakcie organ, wskazując adres do doręczeń, ewentualnie wskazuje inny adres do doręczeń czego skarżąca nie uczyniła.
Skarżąca nie dochowała należytej staranności przy prowadzeniu swych spraw jakiej w danych okolicznościach można by od niej oczekiwać.
Skarżąca złożyła zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego zamianę i przywrócenie terminu do założenia odwołania, ewentualnie - uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania a także o wstrzymanie wykonania decyzji Zarządu Województwa Świętokrzyskiego z 25 października 2023 r.
W odpowiedzi na zażalenie Zarząd Województwa Świętokrzyskiego wniósł o odmowe wstrzymania wykonania decyzji; oddalenie zażalenia w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Jak wynika z treści uzasadnienia postanowienia Sądu I instancji – czego skarżąca nie kwestionowała – w zawiadomieniu z 21 lipca 2023 r. o wszczęciu postępowania w przedmiocie zwrotu środków została pouczona o obowiązku poinformowania organu o zmianie adresu. Skoro tego obowiązku nie wykonała, to w sprawie ma zastosowanie treść art. 41 § 2 k.p.a., a w konsekwencji doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny.
W świetle powyższej regulacji ustawowej uznać należy, że decyzja Zarządu Województwa Świętokrzyskiego z 25 października 2023 r. została prawidłowo doręczona; pobyt poza granicami kraju – wobec skutecznego doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania w przedmiocie zwrotu środków, a także zawartego w nim pouczenia (o którym wyżej była mowa) – wymagał przekazania organowi stosownych informacji, czego skarżąca ewidentnie zaniedbała.
Odnosząc się do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazać należy, że żądanie to jest bezzasadne, bowiem skarga w sprawie nie została skutecznie wniesiona do Sądu I instancji, a niniejsze postępowanie zażaleniowe dotyczy odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI