I GZ 204/25

I GZ 204/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-06-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Henryk Wach /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
V SA/Wa 3458/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2025-09-03
Skarżony organ
Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61 par 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia G. P. R. S. Sp. z o.o. w T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 stycznia 2025 r., sygn. akt V SA/Wa 3458/24 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi G. P. R. S. Sp. z o.o. w T. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2024 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia uznania grupie producentów rolnych i skreślenie jej z rejestru grup producentów rolnych postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 15 stycznia 2025 r., V SA/Wa 3458/24, odmówił G. P. R. S. Sp. z o.o. w T. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] września 2024 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uznania grupie producentów rolnych i skreślenie jej z rejestru grup producentów rolnych.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy:
G. P. R. S. Sp. z o.o. w T. (dalej: "skarżąca", "spółka") w skardze do WSA w Warszawie wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając wniosek, spółka wskazała, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wyjaśniono, że status uznanej grupy producentów rolnych jest niezwykle istotny, bowiem uznanie takiej grupy przez odpowiednie instytucje publiczne daje jej formalne i prawne podstawy do działania jako jednostka gospodarcza, co ułatwia dostęp do wsparcia finansowego np. dotacji, funduszy unijnych czy krajowych programów wsparcia rolnictwa. Dzięki temu, producenci rolni zrzeszeni w grupie mogą łatwiej inwestować w modernizację produkcji, rozwój technologiczny, a także zwiększać swoją konkurencyjność na rynku.
Ponadto spółka podkreśliła, że istnieje na rynku nieprzerwanie od 2013 r. i jest przy tym najstarszą uznaną grupą producentów rolnych na terenie województwa łódzkiego. Skarżąca korzysta aktualnie ze statusu uznanej grupy producentów rolnych i status ten jest kryterium premiującym w ramach programu odbudowy i zwiększania odporności sektora rolno-spożywczego i obszarów wiejskich ze środków KPO, gdzie skarżąca jest stroną umowy o objęcie przedsięwzięcia wsparciem bezzwrotnym z planu rozwojowego nr [...], zawartej z Prezesem ARiMR. Wsparcie obejmuje dofinansowanie przedsięwzięcia w postaci usprawnienia procesów technologicznych w zakładzie sprzedaży hurtowej [...] w wysokości 7.444.145,50 złotych. W przypadku utraty statusu uznanej grupy może zachodzić ryzyko wpływu tej zmiany na sytuację skarżącej w związku z opisaną powyżej umową. Jednocześnie skutki cofnięcia mogą być trudne do odwrócenia, jeśli skarżąca zostanie wyłączona z programów i działań przeznaczonych dla uznanych grup producentów rolnych, albowiem zburzy to zasady jej funkcjonowania.
Odmawiając skarżącej wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że umotywowanie rozpatrywanego wniosku nie pozwala na zastosowanie wobec skarżącej wyjątkowej instytucji jaką jest wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu.
WSA w Warszawie odnosząc się do argumentacji skarżącej, że konsekwencją cofnięcia uznania grupie producentów rolnych, jest ustanie jej funkcjonowania w ramach grupy producenckiej wskazał, że ogólne skutki cofnięcia uznania jej za grupę producencką nie mogą jednak "same w sobie" stanowić okoliczności wypełniających ustawową przesłankę "niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków". Pod pojęciem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody należy rozumieć rzeczywistą groźbę wyrządzenia takiej szkody majątkowej lub uszczerbku niemajątkowego, które nie będą mogły być wynagrodzone przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego.
Sąd I instancji odnosząc się do wspomnianej przez spółkę umowy o objęcie przedsięwzięcia wsparciem bezzwrotnym w wysokości 7.444.145,50 złotych z planu rozwojowego nr [...], zawartej z Prezesem ARiMR, w postaci usprawnienia procesów technologicznych w zakładzie sprzedaży hurtowej jaj zaznaczył, że skarżąca nie nadesłała ww. umowy wraz z wnioskiem ani nie przedstawiła żadnych dokumentów na potwierdzenie swojej sytuacji finansowej i majątkowej. W konsekwencji uniemożliwiła WSA w Warszawie ocenę wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na rzeczywistą i najbardziej aktualną sytuację skarżącej. Bez dokładnego przedstawienia sytuacji finansowej i majątkowej spółki nie jest możliwa ocena, czy wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej znacznej szkody, bądź trudnych do odwrócenia skutków. Samo przedstawienie okoliczności wskazujących na wystąpienie przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: "p.p.s.a."), nie jest wystarczające w sytuacji nieprzedstawienia stosownych dokumentów obrazujących sytuację finansową, potwierdzających ich istnienie.
Sąd I instancji podniósł również, że z Raportu z czynności kontrolnych z 19 września 2023 r. (k. 130-131 akt administracyjnych) wynika, że "całkowita wartość sprzedaży ze spółki w okresie 30.04.2021 – 29.04.2022 została przyjęta na podstawie zapisów na koncie księgowym (...) i wyniosła 71.165.049,99 zł netto. Natomiast wartość sprzedaży [...] zakupionych wyłącznie od członków grupy w kontrolowanym okresie (...) wyniosła 50.530.961,66 zł".
Reasumując, w ocenie WSA w Warszawie, spółka nie uprawdopodobniła zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Zażalenie na powyższe postanowienie zaskarżając je w całości złożyła skarżąca, wnosząc o jego uwzględnienie ewentualnie o jego zmianę przez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego w tym postępowaniu, według norm przepisanych.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 61 § 3 p.p.s.a. przez jego niezastosowanie, w sytuacji, gdy Skarżąca wykazała, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, albowiem wskutek wykonania decyzji Prezesa ARiMR z [...] września 2024 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uznania grupie producentów rolnych Skarżąca utraciła status uznanej grupy producentów rolnych i została skreślony z rejestru grup producentów rolnych, podczas gdy Skarżąca aktualnie korzysta z tego statusu w ramach zawartej z Prezesem ARiMR umowy o objęcie przedsięwzięcia wsparciem bezzwrotnym z planu rozwojowego nr [...], gdzie status uznanej grupy producentów rolnych jest kryterium premiującym w ramach programu odbudowy i zwiększania odporności sektora rolno-spożywczego i obszarów wiejskich ze środków KPO i pozbawienie Skarżącej w/w statusu wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody związanej z potencjalnym zwrotem środków z tej umowy, a cofnięcie uznania powoduje trudne do odwrócenia skutki, albowiem Skarżąca nie będzie mogła ponownie zwrócić się po utracone środki i nie będzie mogła występować w innych programach pomocowych przeznaczonych dla uznanych grup producentów rolnych.
Dodatkowo przedłożono umowę o objęcie przedsięwzięcia wsparciem bezzwrotnym z planu rozwojowego nr [...].
Argumentację na poparcie swojego stanowiska skarżąca przedstawiła w uzasadnieniu zażalenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Podkreślenia wymaga, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia "znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie przedstawionych okolicznościach, zobrazowanych przez zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy. Taka konkretyzacja jest obowiązkiem wnioskodawcy (por. postanowienia NSA: z dnia 4 lipca 2012 r., II FZ 456/12; z dnia 26 lutego 2015 r., II FZ 2137/14; z dnia 14 kwietnia 2015 r., II FZ 207/15; z dnia 22 lipca 2015 r., II FZ 497/15).
W tym miejscu należy jednakże zauważyć, że nie wszystkie akty administracyjne podlegają tej regulacji. Odnotować bowiem należy, że wstrzymaniu wykonania nie będą podlegać te akty, które nie wymagają wykonania w drodze egzekucji administracyjnej. Akty takie nie nakładają bowiem uprawnień ani obowiązków, których wykonanie mogłoby skutkować wystąpieniem sytuacji, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wykonaniu podlegać mogą jedynie akty administracyjne, z którymi wiąże się dla strony obowiązek określonego działania, zaniechania lub nakaz znoszenia zachowania innych podmiotów.
Należy podkreślić, że przedmiotem ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wykonania wymagają.
Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 sierpnia 2011 r. sygn. akt I FZ 142/11, LEX nr 864 188 oraz z dnia 26 września 2013 r. sygn. akt II OZ 791/13, LEX nr 1 412 495). Nie każdy akt administracyjny nadaje się do tak rozumianego wykonania. Nie kwalifikują się do wykonania te spośród aktów prawnych, które dla sprowadzenia stanu prawnego lub faktycznego w nim określonego nie wymagają czynności podmiotów uprawnionych. W rzeczywistości więc problem wykonania aktu administracji dotyczy aktów zobowiązujących, które ustalają dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone obowiązki (por. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - komentarz, LexisNexis. W-wa 2005, str. 295). Zasadą jest, że przymiotu wykonalności nie posiadają akty administracyjne odmowne (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2013 r. sygn. akt II GZ 641/13 LEX nr 1 432 680).
W kontekście rozpoznawanej sprawy istotne jest również to, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie może ingerować w sens i cel jej wydania. Zdaniem NSA, nie jest możliwe zastosowanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja nie nakłada na stronę konkretnych obowiązków, a jedynie pozbawia ją możliwości dalszego ubiegania się o dofinansowanie w związku z cofnięciem uznania grupie producentów rolnych.
Wobec powyższego, analiza skutków, jakie może spowodować wykonanie zaskarżonej decyzji, nie ma znaczenia w sytuacji, gdy decyzja ta w ogóle nie podlega wstrzymaniu w postępowaniu sądowoadministarcyjnym ze względu na jej przedmiot w ujęciu materialnoprawnym.
Z powyżej przedstawionych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.
Natomiast odnosząc się do zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, stwierdzić należy, że nie może on być uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny, bowiem przepisy art. 203 i art. 204 p.p.s.a., które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na rozstrzygnięcie WSA.