I GZ 201/07

Naczelny Sąd Administracyjny2007-10-09
NSApodatkoweŚredniansa
prawo pomocykoszty sądowezwolnienie od kosztówsytuacja materialnadziałalność gospodarczadochodywiarygodność oświadczeńNSAWSAprawo celne

NSA oddalił zażalenie na odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając niewiarygodność sytuacji materialnej skarżącego.

Skarżący T.K. – F.H. "A." złożył zażalenie na postanowienie WSA odmawiające mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w kwocie 200 zł. Sąd I instancji uznał, że skarżący nie wykazał swojej trudnej sytuacji materialnej, wskazując na niewiarygodność jego oświadczeń dotyczących dochodów i utrzymania rodziny przez rodziców. NSA podzielił to stanowisko, podkreślając, że ciężar udowodnienia przesłanek prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy, a skarżący nie wykazał swojej sytuacji finansowej, zwłaszcza prowadząc działalność gospodarczą.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie T. K. – F. H. "A." na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. W. z dnia 28 czerwca 2007 r., które odmówiło skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w kwocie 200 zł. Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. w przedmiocie określenia kwoty długu celnego oraz podatku od towarów i usług. Sąd I instancji uzasadnił odmowę brakiem wykazania przez skarżącego, że jego sytuacja materialna uzasadnia zwolnienie. Sąd wskazał na niewiarygodność oświadczeń skarżącego o pomocy finansowej od rodziców i teściów, sugerując ukrywanie dochodów lub znaczne dochody osób pomagających. Podkreślono również, że żona skarżącego nie pracuje, a on sam, mimo prowadzenia działalności gospodarczej, nie potrafił podać dochodów za poprzedni rok. NSA podzielił stanowisko WSA, podkreślając, że ciężar udowodnienia przesłanek przyznania prawa pomocy spoczywa na osobie ubiegającej się o nie. Stwierdzono, że skarżący nie wykazał swojej sytuacji finansowej, a jego wyjaśnienia dotyczące dochodów z działalności gospodarczej były "zupełnie niezrozumiałe". W związku z tym, NSA oddalił zażalenie jako pozbawione uzasadnionych podstaw.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, skarżący nie wykazał swojej trudnej sytuacji materialnej w sposób wiarygodny.

Uzasadnienie

Skarżący prowadzący działalność gospodarczą nie potrafił podać swoich dochodów, a jego twierdzenia o całkowitym utrzymaniu rodziny przez rodziców i teściów uznano za niewiarygodne. Ciężar udowodnienia przesłanek prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (3)

Główne

p.p.s.a. art. 246 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewiarygodność oświadczeń skarżącego o sytuacji materialnej. Brak wykazania przez skarżącego przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy. Niezrozumiałe wyjaśnienia dotyczące dochodów z działalności gospodarczej.

Odrzucone argumenty

Skarżący wykazał ponad wszelką wątpliwość, że nie jest w stanie ponieść kosztów wpisu sądowego. Uznanie za krzywdzące uzależniania prawa pomocy od hipotetycznego założenia o niewiarygodności informacji o pomocy od rodziców i teściów.

Godne uwagi sformułowania

ciężar udowodnienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na osobie ubiegającej się o przyznanie tego prawa Te wyjaśnienia nie są wiarygodne zupełnie niezrozumiałe

Skład orzekający

Jan Bała

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyznania prawa pomocy w przypadku niewykazania przez stronę trudnej sytuacji materialnej, zwłaszcza gdy prowadzi działalność gospodarczą."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej kwoty kosztów sądowych (200 zł) i specyfiki sytuacji materialnej skarżącego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje, jak sądy oceniają wiarygodność oświadczeń o trudnej sytuacji materialnej przy wnioskach o prawo pomocy, co jest istotne dla praktyków.

Czy prowadząc firmę, można liczyć na zwolnienie z kosztów sądowych? Kluczowa ocena sytuacji materialnej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GZ 201/07 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2007-10-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-09-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jan Bała /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
I SA/Go 235/06 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 2008-01-15
I GZ 1/07 - Postanowienie NSA z 2007-01-24
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono zażalenia
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 246 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jan Bała po rozpoznaniu w dniu 9 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia T. K. – F. H. "A." na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. W. z dnia 28 czerwca 2007 r. sygn. akt I SA/Go 235/06 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T.K. – F. H. "A." na decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia 13 grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego oraz podatku od towarów i usług postanawia: oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. W. postanowieniem z dnia 28 czerwca 2007 r. odmówił T. K. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w kwocie 200 zł, w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia [...] grudnia 2005 r. w przedmiocie kwoty długu celnego.
W uzasadnieniu orzeczenia Sąd podał, iż skarżący nie wykazał, aby jego sytuacja materialna uzasadniała zwolnienie go od kosztów sądowych.
W złożonym w marcu 2007 r. oświadczeniu skarżący podał, iż w utrzymaniu jego oraz rodziny pomaga mu ojciec oraz teściowie, natomiast on sam w 2007 r. nie uzyskał jeszcze żadnych dochodów. Te wyjaśnienia nie są wiarygodne, ponieważ uznając je za zgodne z prawdą należałoby przyjąć, iż siedem osób (pięć dorosłych i dwoje nastoletnich dzieci) prowadzących trzy odrębne gospodarstwa domowe utrzymują teściowie i ojciec skarżącego. Biorąc pod uwagę utrzymanie trzech mieszkań, utrzymanie dzieci uczęszczających do szkoły, koszty wyżywienia siedmiu osób, nie wydaje się to prawdopodobne. W tej sytuacji − albo teściowie i ojciec skarżącego osiągają o wiele znaczne dochody, albo ukryte dochody osiąga skarżący.
Wiarygodność rzekomo tragicznej sytuacji skarżącego podważa także fakt, iż żona skarżącego nie pracuje i nie jest zarejestrowana jako poszukująca pracy, mimo iż dzieci są już prawie pełnoletnie, a cała rodzina jest na utrzymaniu starszych już rodziców. Należy przyjąć, iż nie widzi potrzeby poszukiwania i podjęcia zatrudnienia.
Podobnie przedstawia się sytuacja skarżącego. Z jednej strony wskazuje, iż prowadzi działalność gospodarczą, ale pod koniec marca 2007 r. nie jest w stanie podać jakie dochody osiągnął w 2006 r., gdyż nie złożył jeszcze zeznania podatkowego. Takie tłumaczenie jest zupełnie niezrozumiałe, gdyż skoro skarżący w 2006 r. prowadził działalność gospodarczą, to powinien przynajmniej w przybliżeniu znać dochody z tej działalności. Jest niezrozumiałe, że mając na utrzymaniu żonę i dwoje dzieci, koszty tego utrzymania przerzuca całkowicie na ojca i teściów, sam zaś nie próbuje nawet podjąć jakiegokolwiek zatrudnienia, aby przynajmniej częściowo wywiązywać się ze swoich obowiązków finansowych. Te okoliczności wyraźnie wskazują, iż składane przez skarżącego oświadczenia dotyczące jego sytuacji majątkowej są niewiarygodne i nie uprawdopodabniają wystąpienia przesłanek z art. 246 § 1 p.p.s.a.
Jeżeli zaś chodzi o kwestię znacznej ilości spraw toczących się przed tutejszym Sądem, to z oświadczenia skarżącego wynika, iż w większości z nich jest uczestnikiem postępowania nieponoszącym żadnych kosztów bądź stroną zwolnioną od kosztów sądowych, a jedynie w sześciu sprawach koszty te już poniósł, podobnie jak opłaty kancelaryjne od wniosków o uzasadnienie wyroków. Zatem pozostała do opłacenia kwota 200 zł tytułem wpisu w niniejszej sprawie nie jest, zdaniem Sądu, kwotą, której skarżący nie jest w stanie ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W zażaleniu na powyższe postanowienie T. K. domagał się jego zmiany przez przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych bądź uchylenia tego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w G. W.
W uzasadnieniu zażalenia skarżący podał, iż w postępowaniu sądowym wykazał ponad wszelką wątpliwość, iż nie jest w stanie ponieść kosztów wpisu sądowego. Od chwili wszczęcia postępowań weryfikacyjnych przez organy celne jego sytuacja materialna uległa drastycznemu pogorszeniu. Przed sądem toczy się w rzeczywistości kilkadziesiąt spraw, a on ponosi koszty z tym związane. Aby te koszty ponieść musi oszczędzać i ograniczać wydatki domowe.
Zdaniem skarżącego, należy uznać za krzywdzące uzależnianie udzielenia mu prawa pomocy od hipotetycznego założenia, że składane przez niego informacje dotyczące źródeł i wysokości osiąganych dochodów przez jego ojca oraz teściów, którzy dobrowolnie pomagają mu w utrzymaniu rodziny, są mało wiarygodne i nierzetelne.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; w zakresie częściowym − gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Sąd I instancji uznał, że nie zachodzą okoliczności świadczące o tym, że skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania w kwocie 200 zł.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela to stanowisko.
Wbrew przedstawionym w zażaleniu twierdzeniom, Sąd I instancji wziął pod uwagę wielość spraw prowadzonych z udziałem skarżącego, a tym samym sumę kosztów z nimi związanych. Wskazał, że w większości tych spraw skarżący nie ponosi żadnych kosztów bądź jest stroną zwolnioną od kosztów, a jedynie w sześciu sprawach je poniósł, co nie przekraczało jego możliwości płatniczych.
Przede wszystkim stwierdzić jednak należy, że zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. ciężar udowodnienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na osobie ubiegającej się o przyznanie tego prawa. Okoliczności podane we wniosku należy bowiem wykazać. Tych zaś okoliczności skarżący jednak nie wykazał, o czym świadczy fakt, że skarżący prowadzący działalność gospodarczą w piśmie z dnia 21 marca 2007 r. podał, że "nie złożył jeszcze zeznania podatkowego za 2006 r. i z tego też powodu nie jest w stanie złożyć oświadczenia o wysokości dochodów za 2006 r., bowiem w rzeczywistości nie są mu one znane (...)".
Te wyjaśnienia Sąd I instancji trafnie uznał za "zupełnie niezrozumiałe", gdyż skarżący prowadząc działalność gospodarczą powinien przynajmniej w przybliżeniu znać dochody z tej działalności.
W związku z powyższym, skoro skarżący nie ujawnił swoich dochodów, to tym samym brak było podstaw do zwolnienia go od kosztów sądowych na podstawie art. 246 § 1 p.p.s.a.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie, jako pozbawione uzasadnionych podstaw.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI