I GZ 176/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA o oddaleniu wniosku o wyłączenie referendarza sądowego, uznając brak podstaw prawnych do wyłączenia.
Sprawa dotyczy zażalenia A Sp. z o.o. na postanowienie WSA, które oddaliło wniosek o wyłączenie referendarza sądowego w postępowaniu dotyczącym płatności rolnośrodowiskowej. NSA uznał, że skarżący nie wykazał istnienia przesłanek do wyłączenia referendarza, zgodnie z przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a oświadczenie referendarza o braku podstaw do wyłączenia było wiarygodne. W konsekwencji, NSA oddalił zażalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie A Sp. z o.o. w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 marca 2024 r., sygn. akt VIII SPP/Wa 205/23. Postanowieniem tym WSA oddalił wniosek spółki o wyłączenie referendarza sądowego w sprawie dotyczącej przyznania płatności rolnośrodowiskowej. Sąd I instancji uznał, że wnioskodawca nie przedstawił żadnych okoliczności uzasadniających wyłączenie referendarza. Skarżący nie zgodził się z tym rozstrzygnięciem i wniósł zażalenie, domagając się uchylenia postanowienia i wyłączenia referendarza. Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym, uznał zażalenie za niezasadne. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 24 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), przepisy dotyczące wyłączenia sędziego stosuje się odpowiednio do referendarza sądowego. Art. 18 p.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek do wyłączenia z urzędu, a wyłączenie na wniosek strony reguluje art. 19 p.p.s.a., który nakłada na stronę obowiązek wskazania i uprawdopodobnienia przyczyn wyłączenia (art. 20 p.p.s.a.). NSA stwierdził, że Sąd I instancji prawidłowo ocenił, iż w sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające uwzględnienie wniosku. Referendarz sądowy złożył oświadczenie o braku podstaw do wyłączenia, a skarżący nie przedstawił żadnych argumentów podważających jego prawdziwość. Sąd przywołał utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym strona żądająca wyłączenia musi udowodnić okoliczności podważające wiarygodność oświadczenia referendarza. Wobec braku takich dowodów, NSA oddalił zażalenie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, wyłączenie referendarza sądowego na wniosek strony wymaga wskazania i uprawdopodobnienia przyczyn wyłączenia przewidzianych ustawą, a subiektywne przekonanie strony o jego stronniczości nie jest wystarczające.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że art. 19 i 20 p.p.s.a. nakładają na stronę obowiązek wskazania i uprawdopodobnienia przyczyn wyłączenia referendarza. Oświadczenie referendarza o braku podstaw do wyłączenia jest wiarygodne, chyba że strona przedstawi dowody podważające jego prawdziwość. W analizowanej sprawie strona nie wykazała takich okoliczności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (7)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 197 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 24 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepisy dotyczące wyłączenia sędziego stosuje się odpowiednio do wyłączenia referendarza sądowego.
p.p.s.a. art. 18 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zawiera zamknięty katalog przesłanek do wyłączenia referendarza sądowego z urzędu.
p.p.s.a. art. 19
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje wyłączenie referendarza sądowego na wniosek strony.
p.p.s.a. art. 20
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Nakłada na stronę wnoszącą o wyłączenie obowiązek wskazania i uprawdopodobnienia przyczyn wyłączenia.
p.p.s.a. art. 22 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Postanowienie w przedmiocie wyłączenia referendarza sądowego poprzedza złożenie wyjaśnień przez tego referendarza.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wskazania i uprawdopodobnienia przez stronę przyczyn wyłączenia referendarza zgodnie z przepisami p.p.s.a. Oświadczenie referendarza o braku podstaw do wyłączenia było wiarygodne, a strona nie przedstawiła dowodów przeciwnych.
Odrzucone argumenty
Argumenty skarżącego oparte na subiektywnym przekonaniu o stronniczości referendarza, bez wykazania konkretnych przesłanek ustawowych.
Godne uwagi sformułowania
O wyłączeniu sądu nie może decydować subiektywne przekonanie strony o jego stronniczości i niesprawiedliwości. Przyczyny wyłączenia [...] to wyłącznie przyczyny, które wynikają z art. 18 i 19 p.p.s.a. Autorytet moralny sędziego czy referendarza sądowego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia.
Skład orzekający
Małgorzata Grzelak
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia referendarza sądowego w postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz obowiązków strony w tym zakresie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury wyłączenia referendarza, a nie meritum sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z wyłączeniem referendarza, co jest istotne dla praktyków prawa, ale nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych rozstrzygnięć.
“Kiedy można żądać wyłączenia referendarza? NSA wyjaśnia obowiązki strony.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI GZ 176/24 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2024-06-19 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-05-24 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Małgorzata Grzelak /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6550 Skarżony organ Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Treść wyniku Oddalono zażalenie Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Grzelak po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A Sp. z o.o. w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 marca 2024 r.; sygn. akt VIII SPP/Wa 205/23 w zakresie oddalenia wniosku o wyłączenie referendarza sądowego w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. w B. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia [...] września 2023 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej postanawia: oddalić zażalenie. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 15 marca 2024 r. (dalej: WSA, Sąd I instancji), sygn. akt VIII SPP/Wa 205/23 oddalił wniosek A Sp. z o.o. w B. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia [...] września 2023 r. w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej. W uzasadnieniu WSA ocenił, że wnioskodawca nie przedstawił żadnych okoliczności, które mogłyby stanowić przesłankę uzasadniającą wyłączenie referendarza. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący. W wywiedzionym zażaleniu wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz wyłączenie referendarza sądowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 24 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2023.1634, dalej: p.p.s.a.) przepisy dotyczące wyłączenia sędziego stosuje się odpowiednio do wyłączenia protokolanta, referendarza sądowego oraz prokuratora. Art. 18 § 1 p.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek, dla których wyłączenie referendarza sądowego powinno nastąpić z urzędu, zaś wyłączenie dokonywane na wniosek strony uregulowane jest w art. 19 p.p.s.a. stosownie zaś do art. 20 p.p.s.a. wnoszący o wyłączenie obowiązany jest wskazać i uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Postanowienie w przedmiocie wyłączenia referendarza sądowego, zgodnie z art. 22 § 2 p.p.s.a., poprzedza złożenie wyjaśnień przez tego referendarza sądowego, którego wniosek dotyczy. Podkreślenia wymaga, że o wyłączeniu sądowego nie może decydować subiektywne przekonanie strony o jego stronniczości i niesprawiedliwości. Przyczyny wyłączenia, które powinny zostać uprawdopodobnione we wniosku o wyłączenie referendarza sądowego, to wyłącznie przyczyny, które wynikają z art. 18 i 19 p.p.s.a. Oznacza to, że przyczyną wyłączenia nie jest jakakolwiek okoliczność, która zdaniem strony wyłącza referendarza sądowego od rozpoznania jego sprawy, ale okoliczność przewidziana ustawą Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji trafnie ocenił, że w sprawie nie zachodzą okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o wyłączenie referendarza sądowego. Z akt sprawy wynika, że referendarz sądowy, którego wyłączenia domagał się skarżący, złożył oświadczenie, że w sprawie nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 p.p.s.a., ani inne tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności (art. 19 p.p.s.a.). Wobec niewskazania w zażaleniu jakichkolwiek okoliczności i argumentów, które podważyłyby prawdziwość oświadczenia referendarza sądowego – stwierdzić należy, że postanowienie Sądu I instancji oddalające wniosek o wyłączenie referendarza sądowego było zgodne z prawem. Podkreślić należy, że w świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, autorytet moralny sędziego czy referendarza sądowego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które podważałyby wiarygodność takiego oświadczenia (por. postanowienia NSA: z 12 marca 2012 r., sygn. akt I FZ 147/12, z 9 października 2013 r., sygn. akt II OZ 851/13 oraz z 24 września 2014 r., sygn. akt I OZ 754/14). Tym samym Sąd I instancji prawidłowo uznał, że wniosek skarżącej o wyłączenie referendarza sądowego nie zasługiwał na uwzględnienie. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI