I GZ 175/20

I GZ 175/20 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2020-08-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-06-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Barbara Mleczko-Jabłońska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
I SA/Gl 1002/19 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2020-11-17
I GSK 653/21 - Wyrok NSA z 2024-10-29
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 61 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2019 poz 1438
art. 33
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Barbara Mleczko-Jabłońska po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 stycznia 2020 r., sygn. akt I SA/Gl 1002/19 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi J. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z 8 stycznia 2020 r., sygn. akt I SA/Gl 1002/19, odmówił J. B. wstrzymania wykonania zaskarżonego w sprawie postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z [...] kwietnia 2019 r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
W uzasadnieniu Sąd I instancji podkreślił, że wniosek skarżącego nie mógł zostać uwzględniony, bowiem dotyczy postanowienia, które nie podlega wykonaniu. Zdaniem WSA, przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie przymusu państwowego (egzekucji) do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie, których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą, którego zostają na niego nałożone obowiązki, oraz aktów, na podstawie, których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony.
Sąd podał, że przedmiotem wniosku o wstrzymanie wykonania jest postanowienie wydane w toku postępowania egzekucyjnego, dotyczące zarzutów w tym postępowaniu. Jest to zatem akt, który nie dokonuje zmian w zakresie praw lub obowiązków skarżącego, w szczególności nie nakłada na skarżącego powinności określonego zachowania się. Zaskarżone postanowienie nie tworzy po stronie skarżącej uprawnień lub obowiązków o charakterze materialnoprawnym, nadających się do egzekucji (wykonania). Jest to akt prawny nienoszący znamion wykonalności, niezależnie od tego, że jego wydanie otwiera możliwość wyegzekwowania od strony skarżącej (ustalonej inną decyzją administracyjną) zaległości publicznoprawnej.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, wnosząc o jego uchylenie i wstrzymanie wykonania postanowienia, ewentualnie o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Gliwicach. Zarzucił naruszenie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), poprzez uznanie, że nie ma podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia, podczas gdy uprawdopodobniono, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, objętej wnioskiem, wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w art. 62 § 1 p.p.s.a., jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Najważniejszą kwestią jest zatem ocena, czy akt lub czynność, którego wstrzymania żąda strona, nadaje się do wykonania i wymaga wykonania. Przez wykonanie aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie przymusu państwowego (egzekucji) do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie.
W rozpoznawanej sprawie do Sądu I instancji zaskarżone zostało postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z [...] kwietnia 2019 r. utrzymujące w mocy postanowienie uznające za niezasadne – wniesione przez skarżącego – zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym. Takie postanowienie, ze względu na zakres i charakter prawny, nie nadaje się do wykonania. Podstawą wniesienia zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym jest art. 33 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2019 r. poz. 1438 ze zm.; dalej: u.p.e.a.), który to przepis nie ma charakteru materialnoprawnego, ponieważ zawarta w nim norma nie nakłada na jego adresatów określonych obowiązków lub uprawnień materialnoprawnych. Jest to typowy przepis proceduralny, kreujący określone uprawnienie procesowe zobowiązanego, skoro stanowi, że zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Z zaskarżonego postanowienia o odmowie uwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym nie wynika wprost obowiązek uiszczenia konkretnej kwoty. Nie kreuje ono obowiązku zapłaty, nie obliguje adresata do określonego zachowania, nie może być również wykonane w trybie przymusowym poprzez wdrożenie administracyjnego postępowania egzekucyjnego. Jest to zatem akt prawny nienoszący znamion wykonalności.
Odnosząc się do argumentów zażalenia podkreślić należy, że czym innym jest egzekucja z majątku skarżącego, a czym innym są zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym. Poprzez zgłoszenie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym skarżący stwierdza określone okoliczności, które stoją na przeszkodzie w prowadzeniu postępowania egzekucyjnego. Rolą organów jest natomiast zweryfikowanie tych twierdzeń. Stanowisko organu w tym przedmiocie nie może podlegać wstrzymaniu wykonania, bowiem bezpośrednio nie nakłada na skarżącego żadnych obowiązków.
Tym samym wstrzymanie wykonania postanowienia na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., nie jest możliwe, a wniosek w tym przedmiocie powinien zostać oddalony, co prawidłowo uczynił Sąd pierwszej instancji.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.