I GZ 172/23

I GZ 172/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-07-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Piotr Pietrasz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Sygn. powiązane
I GZ 367/22 - Postanowienie NSA z 2022-10-21
I SA/Bd 560/21 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2021-12-14
I GSK 1217/23 - Wyrok NSA z 2024-08-28
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i przywrócono termin
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 85, 86 par. 1, 87 par. 1 -2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Pietrasz po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 16 lutego 2023 r.; sygn. akt I SA/Bd 560/21 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Toruniu z dnia 25 czerwca 2021 r.; nr BDSPB02-77/2021 w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie; 2. przywrócić termin do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 16 lutego 2023 r., sygn. akt I SA/Bd 560/21 po rozpoznaniu wniosku M. K. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Toruniu z dnia 25 czerwca 2021 r. nr BDSPB02-77/2021 w przedmiocie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego: odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że skarżący działając przez profesjonalnego pełnomocnika pismem z dnia 24 lutego 2022 r. wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 14 grudnia 2021 r., sygn. akt I SA/Bd 560/21.
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego z dnia 2 marca 2022 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do usunięcia braku formalnego skargi kasacyjnej przez wskazanie wartości przedmiotu zaskarżenia, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Przesyłka pocztowa zawierająca wezwanie, została doręczona pełnomocnikowi skarżącego w dniu 23 marca 2022 r., a zatem termin do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej upływał z dniem 30 marca 2022 r.
Postanowieniem WSA w Bydgoszczy z dnia 25 maja 2022 r. została odrzucona skarga kasacyjna z uwagi na nieuzupełnienie braku formalnego skargi kasacyjnej.
Pełnomocnik skarżącego pismem z dnia 9 czerwca 2022 r. wniósł zażalenie zaskarżając powyższe postanowienie i wniósł o jego uchylenie.
Postanowieniem z dnia 21 października 2022 r., sygn. I GZ 367/22 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie M. K. na postanowienie WSA w Bydgoszczy z dnia 25 maja 2022 r., sygn. akt I SA/Bd 560/21.
Pismem z dnia 9 czerwca 2022 r. pełnomocnik skarżącego wniósł również o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej.
W uzasadnieniu wskazał, że M. S. został wprawdzie ustanowiony jako pełnomocnik pocztowy do odbioru korespondencji kierowanej do r.pr. B. F., jednakże pełnomocnictwo to dotyczyły wyłącznie korespondencji kierowanej do Urzędu Pocztowego nr 3 na ulicy K. [...] w T., co wynika jednoznacznie z treści udzielonego w dniu 1 czerwca 2014 r. pełnomocnictwa pocztowego nr 33/2014, którego kopię załączył do wniosku. Podkreślił, że żadne inne pełnomocnictwo pocztowe nie zostało nigdy udzielone M. S. przez pełnomocnika skarżącego. Reasumując podał, że strona nie uzupełniła braku formalnego skargi kasacyjnej w terminie bez swojej winy, ponieważ nie ponosi ona odpowiedzialności za wadliwe działanie pracowników Poczty Polskiej S.A.
WSA w Bydgoszczy w zaskarżonym postanowieniu rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi wskazał, że niewątpliwie niedokonanie przez skarżącego czynności w terminie powoduje dla niego ujemne skutki w postaci odrzucenia skargi kasacyjnej. Wniosek został złożony w siedmiodniowym terminie oraz dopełniono uchybionej czynności.
W ocenie Sądu I instancji, podnoszona przez Skarżącego przyczyna uchybienia terminu nie uzasadnia uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. Wyżej wskazane normy w zakresie przywracania terminu nakazują dochowanie obiektywnej staranności w dbałości o własne sprawy i jedynie użycie największego w danych warunkach wysiłku, mogłoby wyłączyć winę. Powyższego wymogu strona skarżąca nie dochowała, ponieważ jak wynika z przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego w sprawie M. S. został upoważniony do odbioru korespondencji kierowanej do r.pr. B. F. (pełnomocnika skarżącego) na mocy pełnomocnictwa pocztowego nr 33/2014 z dnia 1 lipca 2014 r. (k. 118 akt sądowych) złożonego w Urzędzie Pocztowym T. 3. Z kolei w wyniku reorganizacji obszarów doręczeń ww. pełnomocnictwo zostało przekazane w dnu 4 kwietnia 2018 r. do Urzędu Pocztowego T. 2, który objął obsługę ul. P. [...] w T. Jak wynika z informacji przekazanej przez Pocztę Polską S.A. Biuro Wsparcia Klientów Regionalny Dział Obsługi Klientów w Szczecinie z dnia 5 sierpnia 2022 r. odbiór przesyłka na mocy ww. pełnomocnictwa obowiązywał zarówno w Urzędzie Pocztowym T. 2 jak i Urzędzie Pocztowym T. 3 (k. 123 akt sądowych). Mając na uwadze powyższe, należy zauważyć, iż w powyżej opisany sposób przesyłki były doręczane od momentu przekazania przedmiotowego pełnomocnictwa tj. od 4 kwietnia 2018 r., a zatem nie sposób uznać, że przy zachowaniu należytej staranności pełnomocnik skarżącego nie miał świadomości powyższego.
Sąd stwierdził tym samym, że skarżący nie uprawdopodobnił w przekonujący sposób braku winy w uchybieniu terminu, przy czym nieuprawdopodobnienie braku winy nie wynika z faktu niewskazania okoliczności powodu z którego nastąpiło uchybienie terminu, ale wskazania okoliczności, które nie dają podstaw do przyjęcia, że uchybienie to było niezawinione. Powyższe skutkuje odmową przywrócenia terminu.
W zażaleniu na powyższe postanowienie wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia skargi kasacyjnej; ewentualnie, gdyby Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku zawartego w pkt 1 zażalenia 2. uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia sądowi I instancji Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania: art. 86§ 1 w zw. z art. 87 p.p.s.a. polegające na nieprawidłowym przyjęciu, że strona nie uprawdopodobniła faktu, iż do uchybienia terminowi na uzupełnienie braków formalnych skargi doszło bez winy strony.
W odpowiedzi na zażalenie organ wniósł o jego oddalenie w całości jako bezpodstawnego. Skarżący nie uprawdopodobnił w przekonujący sposób braku winy w uchybieniu terminu, wskazując na okoliczności, które nie dają podstaw do przyjęcia, że uchybienie to było niezawinione.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) czynność w postępowaniu administracyjnym podjęta po upływie terminu jest bezskuteczna. Stosownie jednak do art. 86 § 1 p.p.s.a., sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Jak stanowi art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.).
Z powyższych przepisów wynika, że przywrócenie terminu jest możliwe pod następującymi warunkami: 1) nastąpiło uchybienie terminu do dokonania czynności, 2) strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła dochowanie terminu, 3) dokonała jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano, 4) uprawdopodobniła, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony oraz 5) w wyniku uchybienia terminu powstały dla strony ujemne skutki procesowe.
Podkreślenia zatem wymaga, że powołana ustawa, obok innych warunków przywrócenia terminu, ustanawia obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy. Jak już wyżej wskazano, wnioskodawca nie musi zatem dowodzić braku winy, a jedynie uwiarygodnić fakty świadczące o niezawinionym przekroczeniu terminu.
W rozpoznawanej sprawie istotą sporu jest to czy skarżący uprawdopodobnił, że do uchybienia terminu do uzupełnieniu braków formalnych skargi kasacyjnej doszło bez jego winy. W okolicznościach tej sprawy kwestią zasadniczą jest zatem ustalenie, czy skarżący nie miał możliwości wykonania wezwania Sądu I instancji do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w sprawie dokonano uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych zażalenia. Przedstawiona argumentacja w zakresie uchybienia terminu uprawdopodabnia w sposób dostateczny tezę, że do uchybienia terminu doszło wskutek okoliczności niezawinionych przez skarżącego.
Jak wynika z treści wniosku, Pan M. S. został w dniu 1 czerwca 2014 r. ustanowiony jako pełnomocnik pocztowy do odbioru korespondencji kierowanej do B. F. - data złożenia pełnomocnictwa do Urzędu Pocztowego T. 3 - 1 lipca 2014 r. Pełnomocnictwo to dotyczyło wyłącznie korespondencji kierowanej do Urzędu Pocztowego nr 3, na ul. K. [...] w T. (k. 110). Jak wynika z wyjaśnienia Poczty Polskiej S.A w wyniku reorganizacji obszarów doręczeń ww. pełnomocnictwo zostało przekazane w dniu 4 kwietnia 2018 r. do Urzędu Pocztowego T. 2, który objął obsługę ul. P. w T. Odbiór przesyłek na mocy danego pełnomocnictwa obowiązywał zarówno w UP T. 2 jak i UP T. 3.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, pełnomocnik skarżącego kasacyjnie wykazał brak winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej bowiem, jak wynika z treści wniosku o przywrócenie terminu do uzupełniania braków skargi kasacyjnej, mógł nie spodziewać się, że przesyłka kierowana do r.pr. B. F. Kancelaria [...], P. [...], lok. [...] zostanie wydana w Urzędzie Pocztowym nr 2 w T. Panu M. S. Pełnomocnik skarżącego mógł oczekiwać zatem, że Poczta Polska S.A. zastosuje się do treści pełnomocnictwa pocztowego które dotyczyło odbioru przez pełnomocnika pocztowego pism sądowych nadesłanych i kierowanych wyłącznie do placówki pocztowej Urząd Pocztowego nr 3, na ul. K. [...] w T. i nie wyda przesyłki pełnomocnikowi pocztowemu w Urzędzie Pocztowym nr 2 w T. Jak wynika z treści wniosku o przywrócenie terminu, w intencji pełnomocnika skarżącego kasacyjnie - r.pr. B. F. było ustanowienie pełnomocnika pocztowego do odbioru przesyłek sądowych wyłącznie w Urzędzie Pocztowym nr 3 w T. Ponadto, skoro z akt sprawy nie wynika, że Poczta Polska S.A. podjęła działania zmierzające do poinformowania pełnomocnik skarżącego kasacyjnie o reorganizacji obszarów doręczeń na Poczcie to nie można wykluczyć, że pełnomocnik skarżącego kasacyjnie nie wiedział, że udzielone przez niego pełnomocnictwo pocztowe będzie obowiązywało również w innej placówce.
Zatem pełnomocnik skarżącego kasacyjnie nie mógł spodziewać się, że kierowane do niego pismo sądowe będzie w dyspozycji jego pełnomocnika pocztowego - M. S. i dlatego też bez swojej winy nie dochował terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej.
Mając zaś na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że podnoszone przez skarżącego okoliczności uprawdopodabniają brak winy w uchybieniu terminu. Tym samym sąd kasacyjny doszedł do przekonania, że niedochowanie terminu było w rozpatrywanym przypadku niezawinione.
W świetle powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 188 w zw. z art. 86 § 1 i w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.