I GZ 170/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił postanowienie WSA w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania, zasądzając od ZUS na rzecz spółki zwrot kosztów zastępstwa procesowego.
NSA rozpoznał zażalenie ZUS na postanowienie WSA w Warszawie dotyczące zwrotu kosztów postępowania. WSA zasądził od ZUS na rzecz spółki koszty zastępstwa procesowego i opłatę od pełnomocnictwa. NSA uchylił postanowienie w części dotyczącej opłaty od pełnomocnictwa, uznając, że w sprawach ubezpieczeń społecznych nie podlega ona opłacie skarbowej. NSA utrzymał w mocy zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego, uznając je za uzasadnione ze względu na wniesienie skargi przez profesjonalnego pełnomocnika.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dotyczące zwrotu kosztów postępowania. Sąd pierwszej instancji umorzył postępowanie i zasądził od organu na rzecz strony skarżącej kwotę 497 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty od pełnomocnictwa. ZUS zaskarżył to postanowienie, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego (ustawy o opłacie skarbowej) w zakresie opłaty od pełnomocnictwa oraz przepisów postępowania (art. 206 p.p.s.a.) w zakresie zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny uznał za zasadny zarzut dotyczący opłaty od pełnomocnictwa, wskazując, że w sprawach ubezpieczeń społecznych nie podlega ona opłacie skarbowej. W związku z tym uchylił zaskarżone postanowienie w tej części. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 206 p.p.s.a., NSA stwierdził, że przepis ten ma charakter uznaniowy, a sąd pierwszej instancji miał prawo do swobodnej oceny zasadności zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego. NSA podkreślił, że decyzja organu o wyeliminowaniu z obrotu zaskarżonego rozstrzygnięcia została wydana po wniesieniu skargi, co uzasadniało zwrot kosztów zastępstwa procesowego dla strony skarżącej. W konsekwencji NSA uchylił zaskarżone postanowienie w punkcie dotyczącym opłaty od pełnomocnictwa i zasądził od ZUS na rzecz spółki 480 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o opłacie skarbowej, złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa w sprawach ubezpieczenia społecznego nie podlega opłacie skarbowej.
Uzasadnienie
NSA powołał się na przepis ustawy o opłacie skarbowej, który wyłącza opłatę od pełnomocnictwa w sprawach ubezpieczeń społecznych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (4)
Główne
u.o.s. art. 2 § ust. 1 pkt 1 lit. b
Ustawa z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej
Złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa lub prokury albo jego odpisu, wypisu lub kopii w sprawach ubezpieczenia społecznego nie podlega opłacie skarbowej.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 206
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wyraża zasadę stosunkowego rozdzielania kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, umożliwiając sądowi odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów w uzasadnionych przypadkach. Stosowanie przepisu pozostawione jest uznaniu sądu.
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 197 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Opłata od pełnomocnictwa w sprawach ubezpieczeń społecznych nie podlega opłacie skarbowej. Zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego było uzasadnione ze względu na wniesienie skargi przez profesjonalnego pełnomocnika po wydaniu przez organ decyzji autokontrolnej.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 206 p.p.s.a. przez niezastosowanie przepisu o stosunkowym rozdzielaniu kosztów.
Godne uwagi sformułowania
nie podlega tej opłacie złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa lub prokury albo jego odpisu, wypisu lub kopii w sprawach ubezpieczenia społecznego przepis ten wyraża zasadę stosunkowego rozdzielania kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, która umożliwia sądowi w uzasadnionych przypadkach odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części intencją ustawodawcy było pozostawienie do uznania sądu, czy ma zastosować ten przepis oraz w jakiej części należy zasądzić na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania w przypadku uwzględnienia jej skargi Decyzja autokontrola organu została wydana w dniu 18 listopada 2022 r. a wiec już po wniesieniu skargi przez skarżącą spółkę, reprezentowaną przez profesjonalnego pełnomocnika – radcę prawnego. Uzasadnia to zwrot kosztów dla strony skarżącej w wysokości 480 zł, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego z uwagi na poniesiony nakład pracy pełnomocnika strony skarżącej poprzez sporządzenie i wniesienie skargi w sprawie.
Skład orzekający
Joanna Wegner
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w sprawach ubezpieczeń społecznych oraz zasad zasądzania kosztów zastępstwa procesowego w przypadku wydania decyzji autokontrolnej przez organ."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ wydaje decyzję autokontrolną po wniesieniu skargi, a także kwestii opłaty skarbowej w sprawach ZUS.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z kosztami postępowania i opłatami, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i ubezpieczeniowego, ale niekoniecznie dla szerszej publiczności.
“ZUS przegrywa w NSA: spółka odzyskała koszty zastępstwa procesowego.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI GZ 170/23 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2023-06-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-06-06 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Joanna Wegner /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a ustaw Hasła tematyczne Koszty postępowania Sygn. powiązane V SA/Wa 2791/22 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2023-01-12 Skarżony organ Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS Treść wyniku Uchylono zaskarżone postanowienie i zasądzono zwrot kosztów postępowania sądowego Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 329 art. 206; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2006 nr 225 poz 1635 art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. b; Ustawa z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 stycznia 2023 r., sygn. akt V SA/Wa 2791/22 w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania sądowego w sprawie ze skargi "G. [...]Sp. z o.o." Sp. j. w W. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 5 października 2022 r., nr 220000/71/185148/2022 w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie w punkcie 2; 2. zasądzić od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz "G. [...] Sp. z o.o." Sp. j. w W. 480 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Uzasadnienie Postanowieniem z 12 stycznia 2023 r., sygn. akt V SA/Wa 2791/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie ze skargi "G. [...] Sp. z o. o." Sp. j. w W. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 5 października 2022 r. w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, umorzył postępowanie sądowe oraz zasądził od organu na rzecz strony 497 zł, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Do kosztów sądowych Sąd pierwszej instancji zaliczył opłatę za czynności radcy prawnego w wysokości 480 zł oraz opłatę od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł. Sąd pierwszej instancji wskazał że organ decyzją z dnia 18 listopada 2022 r., (po wniesieniu skargi) wyeliminował z obrotu zaskarżone rozstrzygnięcie. Wobec tego dalsze prowadzenie postępowania sądowoadministracyjnego stało się bezprzedmiotowe. Organ wniósł zażalenie na punkt 2 postanowienia Sądu pierwszej instancji, zarzucając: - naruszenie prawa materialnego, tj. przepisu art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 2142) poprzez jego zastosowanie i zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kwoty opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł, podczas gdy w świetle powołanego przepisu ustawy o opłacie skarbowej nie podlega opłacie skarbowej złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa lub prokury albo jego odpisu, wypisu lub kopii w sprawach ubezpieczenia społecznego; - naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 206 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329) - dalej: ,"p.p.s.a.", poprzez jego niezastosowanie i obciążenie organu zwrotem kosztów zastępstwa procesowego udzielonego skarżącej przez radcę prawnego, pomimo istnienia uzasadnionych podstaw do zastosowania tego przepisu w niniejszej sprawie. Organ wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia w pkt 2 poprzez odstąpienie od zasądzenia od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia z zakresie punktu 2 i przekazie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na uwzględnienie zasługuje wskazany w treści zażalenia zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, bowiem zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o opłacie skarbowej, w sprawach z zakresu ubezpieczenia społecznego, nie podlega tej opłacie złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa lub prokury albo jego odpisu, wypisu lub kopii. W związku z tym Sąd pierwszej instancji niezasadnie zasądził zwrot tej opłaty od organu na rzecz strony skarżącej, tak więc w zaskarżone postanowienie w zakresie zasądzenia kosztów postępowania należało uchylić. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 206 p.p.s.a., należy stwierdzić, że przepis ten wyraża zasadę stosunkowego rozdzielania kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, która umożliwia sądowi w uzasadnionych przypadkach odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności, jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Brzmienie art. 206 p.p.s.a. pozwala na stwierdzenie, że intencją ustawodawcy było pozostawienie do uznania sądu, czy ma zastosować ten przepis oraz w jakiej części należy zasądzić na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania w przypadku uwzględnienia jej skargi. Rację ma autor zażalenia że zastosowanie tej regulacji pozostawione zostało uznaniu Sądu i swobodnej ocenie w odniesieniu do okoliczności konkretnej sprawy. Wobec tego nie sposób czynić zarzutu naruszenia tego przepisu przede wszystkim z uwagi na jego uznaniowy charakter. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest też zobowiązany do wyjaśniania, dlaczego Sąd pierwszej instancji nie zastosował tejże regulacji. Decyzja autokontrola organu została wydana w dniu 18 listopada 2022 r. a wiec już po wniesieniu skargi przez skarżącą spółkę, reprezentowaną przez profesjonalnego pełnomocnika – radcę prawnego. Uzasadnia to zwrot kosztów dla strony skarżącej w wysokości 480 zł, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego z uwagi na poniesiony nakład pracy pełnomocnika strony skarżącej poprzez sporządzenie i wniesienie skargi w sprawie. Wobec powyższego, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI