I GZ 168/18

I GZ 168/18 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2018-06-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-05-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Henryk Wach /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
V SA/Wa 303/18 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-01-16
I GSK 929/19 - Wyrok NSA z 2023-05-16
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1369
art. 61 § 3 i § 5
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 marca 2018 r., sygn. akt V SA/Wa 303/18 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. S. od decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 28 marca 2018 r., sygn. akt V SA/Wa 303/18 na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) odmówił M. S. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej.
Uzasadniając odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że przedstawiona przez skarżącą argumentacja wniosku sprowadza się do ogólnego twierdzenia, że realizacja decyzji stworzy niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, jak i spowoduje trudne do odwrócenia skutki w postaci zachwiania płynności finansowej gminy. Okoliczności te nie zostały skonkretyzowane ani w żaden sposób uprawdopodobnione, w szczególności nie przedstawiono jakichkolwiek dokumentów źródłowych obrazujących sytuację finansową skarżącej gminy.
Uwzględniając specyfikę funkcjonowania tego typu jednostek i nie negując konieczności wykorzystania środków na ściśle określone cele, dla oceny czy zachodzą przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. niezbędne jest w szczególności zbadanie uchwały budżetowej gminy pod kątem zaplanowanych rezerw budżetowych. Skarżąca (reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika) takiej uchwały nie przedłożyła. Co więcej, nie przedstawiła żadnych dokumentów, które pozwoliłyby Sądowi na ocenę tej sytuacji pod kątem spełnienia przesłanek odnoszących się do ochrony tymczasowej.
Reasumując, w ocenie Sądu skarżąca nie wykazała zaistnienia okoliczności, które mogłyby spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Do wniosku nie dołączono dokumentów, których analiza mogłaby uprawdopodobnić spełnienie przesłanek umożliwiających Sądowi zastosowanie tymczasowej ochrony w niniejszej sprawie.
Powyższe postanowienie skarżąca zaskarżyła w całości wnosząc o jego uchylenie i rozpoznanie na nowo zgodnie z jej żądaniem lub ewentualnie o przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Uzasadniając zażalenie skarżąca wskazała, że zwrot kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2013 r. może spowodować zachwianie płynności finansowej i większości jednostek samorządu terytorialnego z pokrzywdzeniem wykonywania zadań własnych, jak i zleconych, a końcowo niezbędne byłoby dokonanie przesunięć budżetowych. W załączeniu skarżąca przedłożyła uchwałę nr [...] Rady M. S. z dnia [...] grudnia 2017 r. w sprawie budżetu Miasta na 2018 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie jest bezzasadne.
Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części stanowi odstępstwo od generalnej reguły wykonalności zaskarżonego aktu lub czynności i jest dopuszczalne jedynie po spełnieniu przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. W świetle powołanego przepisu, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia wystąpienia negatywnych następstw jego wykonania. Tym samym wnioskodawca powinien dołączyć do wniosku stosowne dokumenty, które pozwoliłyby sądowi ocenić prawdopodobieństwo i rozmiar szkody lub skutków finansowych powstałych w związku z egzekucją zaskarżonego aktu lub czynności. W tym miejscu należy podkreślić, że użyte przez ustawodawcę pojęcia "znacznej szkody" i "trudnych do odwrócenia skutków" są pojęciami nieostrymi, tzn. takimi które nabierają treści w realiach konkretnej sprawy sądowoadministracyjnej. O znacznej szkodzie można mówić, jeżeli nie będzie mogła być ona wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (zob. postanowienie NSA z 31 marca 2009 r., sygn. akt I OZ 271/09). Wobec powyższego, strona zobowiązana jest we wniosku skonkretyzować rodzaj grożącej jej szkody na skutek wykonania aktu. W przeciwnym razie sąd badający wniosek nie będzie mógł dokonać analizy, czy wnioskodawca rzeczywiście spełnia przesłanki zastosowania wobec niego tymczasowej ochrony w postępowaniu sądowym, o której mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest decyzja Ministra Rozwoju i Finansów określająca przypadającą do zwrotu nienależnie uzyskaną kwotę części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2013 r. Przede wszystkim podkreślić należy, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek zwrotu należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej (zwrotu kwoty subwencji) obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku.
Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338/07).
W ocenie NSA skarżąca nie uprawdopodobniła, że wykonanie decyzji może spowodować trudne do odwrócenia skutki lub znaczną szkodę. W zażaleniu na postanowienie odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji powtórzyła argumentację podnoszoną w toku postępowania, zgodnie z którą konieczność zwrotu żądanej kwoty wiązałoby się z obowiązkowymi przesunięciami budżetowymi, a końcowo doprowadziłoby do wykonania niezbędnych zadań własnych skarżącej, a w dalszej konsekwencji również do znacznego uszczerbku w poziomie ich wykonywania. Spowodowałoby to również zakłócenie w finansach skarżącej, stąd też ma ona ograniczoną możliwość dokonania jakichkolwiek ograniczeń w wydatkach. Skarżąca wskazała, iż żądana kwota, wynosząca niemal ćwierć miliona złotych, tycząca kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2013 może spowodować zachwianie płynności finansowej u większości jednostek samorządu terytorialnego z pokrzywdzeniem wykonywania zadań własnych, jak i zleconych. Dodatkowo do zażalenie strona załączyła uchwałę nr [...] Rady M. S. z dnia [...] grudnia 2017 r. w sprawie budżetu Miasta na 2018 r.
Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo odmówił skarżącej wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na to, że skarżąca nie wykazała, że zachodzą przesłanki udzielenia jej ochrony tymczasowej. Błędu tego nie naprawiła również na obecnym etapie postępowania. Nie przedstawiła bowiem żadnych konkretnych okoliczności mogących potwierdzić, że wykonanie zaskarżonej decyzji doprowadzi do wyrządzenia skarżącej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Podsumowując, z przedstawionych przez skarżącą argumentów nie wynika, aby w aktualnej sytuacji egzekwowanie należności pieniężnych wynikających z wydanych w sprawie decyzji administracyjnych mogło wywołać skutki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Oznacza to, że zaskarżone rozstrzygnięcie Sądu I instancji odpowiada prawu.
Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.