I GZ 16/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-02-16
NSAAdministracyjneŚredniansa
postępowanie egzekucyjnewstrzymanie wykonaniaZUSzażalenieochrona tymczasowap.p.s.a.znacząca szkodatrudne do odwrócenia skutki

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odmawiające wstrzymania wykonania postanowienia ZUS w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, uznając brak wystarczającej argumentacji skarżącego.

Skarżący B. W. złożył zażalenie na postanowienie WSA w Gliwicach, które odmówiło wstrzymania wykonania postanowienia ZUS w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. WSA uznał, że skarżący nie wykazał niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody ani trudnych do odwrócenia skutków. NSA podzielił to stanowisko, podkreślając, że ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na wnioskodawcy, a samo wszczęcie postępowania egzekucyjnego nie jest wystarczające.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie B. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, które odmówiło wstrzymania wykonania postanowienia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Bielsku-Białej z dnia 1 czerwca 2023 r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Sąd pierwszej instancji uzasadnił odmowę brakiem argumentacji ze strony skarżącego, która wskazywałaby na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący zarzucił WSA naruszenie art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) poprzez jego niezastosowanie. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, podkreślając, że instytucja wstrzymania wykonania jest wyjątkiem od zasady i wymaga konkretnego wykazania przesłanek przez wnioskodawcę. NSA zaznaczył, że nieostre pojęcia „znaczna szkoda” czy „trudne do odwrócenia skutki” wymagają szczegółowej konkretyzacji w okolicznościach sprawy, a ciężar ten spoczywa na stronie. Stwierdzono, że skarżący nie dołączył żadnych dokumentów ani nie przedstawił okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania, a samo wszczęcie postępowania egzekucyjnego nie jest wystarczające. Sąd wskazał również, że postanowienie o ochronie tymczasowej może być zmienione w każdym czasie w razie zmiany okoliczności, a skarżący może ponownie ubiegać się o wstrzymanie wykonania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, samo wszczęcie postępowania egzekucyjnego nie uzasadnia wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków bądź też wystąpienia szkody.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że instytucja wstrzymania wykonania jest wyjątkiem i wymaga konkretnego wykazania przesłanek przez wnioskodawcę, a nie tylko powołania się na ogólne stwierdzenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 61 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Katalog przesłanek jest zamknięty.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 61 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu.

p.p.s.a. art. 61 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Postanowienie w sprawie ochrony tymczasowej sąd może zmienić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wystarczającej argumentacji skarżącego co do niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 61 § 3 p.p.s.a. przez jego niezastosowanie.

Godne uwagi sformułowania

Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości. Użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia – "znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki" - wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie przedstawionych okolicznościach, zobrazowanych przez zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy. Taka konkretyzacja jest obowiązkiem wnioskodawcy. Samo powołanie się przez stronę skarżącą na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku. Nie można przenosić całego ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd. Samo wszczęcie postępowania egzekucyjnego nie uzasadnia wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków bądź też wystąpienia szkody.

Skład orzekający

Joanna Wegner

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania w postępowaniu sądowoadministracyjnym, ciężar dowodu spoczywający na skarżącym, interpretacja przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a."

Ograniczenia: Dotyczy głównie wniosków o wstrzymanie wykonania w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdzie brak jest wystarczającej argumentacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej procedury wstrzymania wykonania postanowienia ZUS, gdzie kluczowe jest wykazanie konkretnych przesłanek przez stronę. Brak tu nietypowych faktów czy przełomowych interpretacji.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GZ 16/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-02-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Wegner /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I SA/Gl 1079/23 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2024-08-13
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 61 § 3;
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia B. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 października 2023 r., sygn. akt I SA/Gl 1079/23 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi B. W. na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Bielsku - Białej z dnia 1 czerwca 2023 r., nr 020000/71/2023-RED-POST-1523-MT w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 23 października 2023 r. sygn. akt I SA/Gl 1079/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił B. W. wstrzymania wykonania postanowienia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Bielsku - Białej z dnia 1 czerwca 2023 r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że wniosek pełnomocnika strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie ze względu na brak argumentacji przemawiającej za tym, że wykonanie zaskarżonego postanowienia skutkować będzie zaistnieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody, czy też trudnych do odwrócenia skutków. Sąd oceni, że pełnomocnik strony skarżącej ograniczył się jedyni do sformułowania samego wniosku.
Skarżący wniósł zażalenie na postanowienie Sądu pierwszej instancji, zarzucając mu naruszenie art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a." poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Skarżący wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie podkreślenia wymaga, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie, z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi, więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienia NSA: z dnia 30 kwietnia 2010 r., II FZ 110/10, z dnia 26 września 2013 r., II FZ 718/13).
W świetle powyższych uwag należy stwierdzić, że użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia – "znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki" - wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie przedstawionych okolicznościach, zobrazowanych przez zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy. Taka konkretyzacja jest obowiązkiem wnioskodawcy (por. postanowienia NSA: z dnia 4 lipca 2012 r., II FZ 456/12; z dnia 26 lutego 2015 r., II FZ 2137/14; z dnia 14 kwietnia 2015 r., II FZ 207/15; z dnia 22 lipca 2015 r., II FZ 497/15). Samo powołanie się przez stronę skarżącą na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku. W sytuacji, gdy strona nie wskazuje we wniosku okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie można przenosić całego ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd.
Tymczasem zgodzić się należy ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, że samo złożenie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie powoduje wystąpienia przesłanek do udzielenia ochrony tymczasowej. Zarówno do złożonego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, jak też w złożonym zażaleniu, skarżąca nie dołączyła żadnych dokumentów, na podstawie których Sąd mógłby stwierdzić istnienie przesłanek, uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że samo wszczęcie postępowania egzekucyjnego nie uzasadnia wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków bądź też wystąpienia szkody.
Końcowo należy wskazać, że postanowienie w sprawie ochrony tymczasowej sąd może zmienić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności (art. 61 § 4 p.p.s.a.).
Nie ma przeszkód, by ubiegać się o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia ponownie.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI