I GZ 144/23

Naczelny Sąd Administracyjny2023-08-24
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocykoszty sądowesądy administracyjneNSAWSAwniosek o uzupełnieniezażalenieegzekucja

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek o uzupełnienie postanowienia w sprawie przyznania prawa pomocy, wskazując na niewłaściwość NSA do rozpoznawania takich wniosków.

Skarżąca złożyła wniosek o uzupełnienie postanowienia NSA, domagając się rozstrzygnięcia w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych i przyznania pełnomocnika z urzędu. Sąd uznał, że wniosek ten nie podlega uzupełnieniu, ponieważ postępowanie w zakresie prawa pomocy należy do właściwości wojewódzkiego sądu administracyjnego, a nie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W konsekwencji, wniosek został oddalony.

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał wniosek J. W. o uzupełnienie postanowienia z dnia 15 czerwca 2023 r. (sygn. akt I GZ 144/23). Wniosek dotyczył zażalenia na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału WSA w Bydgoszczy wzywające do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku. Skarżąca domagała się uzupełnienia postanowienia NSA poprzez zajęcie stanowiska i wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie zwolnienia do kosztów sądowych i przyznania pełnomocnika z urzędu, argumentując, że złożyła taki wniosek już przed WSA i w zażaleniu, a NSA nie odniósł się do tej kwestii. NSA oddalił wniosek, wskazując, że zgodnie z art. 157 § 1 w związku z art. 166 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), wniosek o uzupełnienie dotyczy sytuacji, gdy sąd nie orzekł o całości skargi lub nie zamieścił dodatkowego orzeczenia, które powinien był zamieścić z urzędu. Sąd podkreślił, że postępowanie w zakresie prawa pomocy, w tym wnioski o zwolnienie od kosztów sądowych i przyznanie pełnomocnika z urzędu, należy do właściwości wojewódzkiego sądu administracyjnego (art. 254 § 1 p.p.s.a.), a nie NSA. W związku z tym, NSA nie miał podstaw do orzekania w tej materii, a wniosek o uzupełnienie postanowienia w tym zakresie został oddalony na podstawie art. 157 w związku z art. 197 § 2 i art. 193 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, Naczelny Sąd Administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania wniosków o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Uzasadnienie

Postępowanie w zakresie prawa pomocy, w tym wnioski o zwolnienie od kosztów sądowych i przyznanie pełnomocnika z urzędu, należy do właściwości wojewódzkiego sądu administracyjnego, a nie Naczelnego Sądu Administracyjnego. NSA nie ma podstaw do orzekania w tej materii.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 157 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu – a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia – zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Przepis ten stosuje się odpowiednio do postanowień.

p.p.s.a. art. 254 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 166

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis art. 157 stosuje się odpowiednio do postanowień.

p.p.s.a. art. 258

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Czynności w zakresie prawa pomocy wykonuje referendarz sądowy, a w szczególnie uzasadnionych przypadkach sąd.

p.p.s.a. art. 260 § 1-2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wojewódzki sąd administracyjny rozpoznaje także sprzeciwy od zarządzeń i postanowień referendarzy sądowych, orzekając jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Stosowany odpowiednio do postanowień.

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Stosowany odpowiednio do postanowień.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naczelny Sąd Administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania wniosków o przyznanie prawa pomocy, które należą do właściwości wojewódzkiego sądu administracyjnego.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie w tym zakresie nie należy do właściwości Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się bowiem do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego.

Skład orzekający

Beata Sobocha-Holc

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości sądu w sprawach dotyczących prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o uzupełnienie postanowienia NSA, który w istocie dotyczył kwestii należącej do kompetencji WSA.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z właściwością sądu w zakresie prawa pomocy, co jest istotne dla praktyków, ale niekoniecznie dla szerszej publiczności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GZ 144/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-08-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Beata Sobocha-Holc /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
I SA/Bd 332/22 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2022-09-14
I GZ 320/25 - Postanowienie NSA z 2025-09-04
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono wniosek
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 157 par. 1, art. 166, art. 254 par. 1, art. 260 par. 1-2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku J. W. o uzupełnienie postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2023 r., sygn. akt I GZ 144/23 w sprawie zażalenia J. W. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 8 lutego 2023 r., sygn. akt I SA/Bd 332/22 w zakresie wezwania do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku w sprawie ze skargi J. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 28 października 2020 r. nr 0401-IEE.711.214.2020.5 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: oddalić wniosek.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 15 czerwca 2023 r., sygn. akt I GZ 144/23, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie J. W. (dalej: skarżąca) na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 8 lutego 2023 r., sygn. akt I SA/Bd 332/22, o wezwaniu skarżącej do uiszczenia opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z 14 września 2022 r.
Skarżąca wniosła o uzupełnienie postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 czerwca 2023 r. "poprzez zajęcie stanowiska i wydanie rozstrzygnięcia" w przedmiocie zwolnienia do kosztów sądowych i przyznania pełnomocnika z urzędu. Skarżąca podniosła, ze wniosek w tym zakresie złożyła w postępowaniu przed WSA w Bydgoszczy oraz w zażaleniu, a Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając zażalenie nie wydał w tym zakresie rozstrzygnięcia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek skarżącej podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 157 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: p.p.s.a.) strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu – a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia – zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Przepis powyższy na podstawie art. 166 p.p.s.a. stosuje się odpowiednio do postanowień.
Skarżąca wnosząc zażalenie na zarządzenie w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu wniosła jednocześnie o zwolnienie "od dalszych opłat sądowych związanych z opłatą od wniosku o uzasadnienie oraz związanych z opłatą od skargi kasacyjnej w tej sprawie od w/w wyroku".
Mając na uwadze całokształt regulacji prawnych dotyczących zwolnienia strony postępowania od kosztów sądowych w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (instytucji prawa pomocy – art. 239 § 1 pkt 4 oraz art. 243-262 p.p.s.a.) należy stwierdzić, że postępowanie w tym zakresie nie należy do właściwości Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się bowiem do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego (art. 254 § 1 p.p.s.a.) czynności w zakresie prawa pomocy wykonuje referendarz sądowy, a w szczególnie uzasadnionych przypadkach sąd (art. 258 p.p.s.a.). Wojewódzki sąd administracyjny rozpoznaje także sprzeciwy od zarządzeń i postanowień referendarzy sądowych (art. 260 § 1 p.p.s.a.), orzekając jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 zdanie drugie p.p.s.a.).
Mając na uwadze powyższe, domaganie się orzeczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, nie znajduje podstaw w obowiązujących przepisach i dlatego na podstawie art. 157 w związku z art. 197 § 2 i art. 193 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek o uzupełnienie postanowienia w żądanym zakresie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI