I GZ 134/26

I GZ 134/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-04-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-03-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Piotr Piszczek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 37 § 1, art. 46 § 3, art. 49 § 1, art. 57 § 1, art. 58 § 1 pkt 3, art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Piotr Piszczek po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 grudnia 2025 r. sygn. akt V SA/Wa 3142/25 w zakresie odrzucenia skargi i zwrotu wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi A na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia 11 sierpnia 2025 r. nr ONW/164/2025 w przedmiocie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA) postanowieniem z 10 grudnia 2025 r., sygn. akt V SA/Wa 3142/25, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2024.935, obecnie: Dz.U.2026.143 ze zm., dalej: p.p.s.a.) odrzucił skargę A (dalej: skarżący) na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z 11 sierpnia 2025 r. w przedmiocie odmowy przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2023. Sąd orzekł również o zwrocie wpisu sądowego na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że zarządzeniem z 23 października 2025 r. wezwano skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia, poprzez nadesłanie oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu strony skarżącej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie lub przed Naczelnym Sądem Administracyjnym potwierdzającego umocowanie do sporządzenia i wniesienia skargi na dzień jej sporządzenia tj. na dzień 14 października 2025 r. oraz do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł. Obie przysyłki zawierające wezwania zostały skutecznie doręczone pełnomocnikowi skarżącego na adres ePUAP 4 listopada 2025 r. W dniu 7 listopada 2025 r. skarżący uiścił wpis sądowy od skargi. W piśmie z 13 listopada 2025 r. pełnomocnik skarżącego nadesłał pełnomocnictwo z 2 lipca 2021 r. oraz wyjaśnił, że brak formalny został uzupełniony ale z uchybieniem terminu. Podkreślił, że pełnomocnictwo powinno być w aktach administracyjnych sprawy przekazanych sądowi przez organ. W ocenie pełnomocnika skarżącego gdyby Sąd nie przyjął tych wyjaśnień, to powinien wezwać skarżącego do podpisania skargi.
Sąd wskazał, że mimo prawidłowego wezwania do wykonania obowiązku, z jednoczesnym pouczeniem o konsekwencjach prawnych niedokonania powyższego, pełnomocnik nie uzupełnił braku formalnego skargi w ustawowym terminie.
W ocenie Sądu wniosek pełnomocnika zawarty w piśmie z 13 listopada 2025 r. o posłużenie się pełnomocnictwem złożonym do akt administracyjnych nie wypełnia dyspozycji z art. 37 § 1 zd. pierwsze oraz przywołanego art. 46 § 3 p.p.s.a. i nie może być traktowane jako skuteczne złożenie pełnomocnictwa przy pierwszej czynności procesowej przed sądem. Sąd podkreślił, że jeżeli dokument pełnomocnictwa nie został złożony przy pierwszym piśmie wnoszonym do sądu (skardze), pełnomocnik nie może powoływać się na istnienie pełnomocnictwa w aktach administracyjnych sprawy.
Sąd nie jest też zobowiązany do wzywania skarżącego do podpisania skargi, w przypadku nieusunięcia przez pełnomocnika w wyznaczonym terminie braku formalnego skargi poprzez złożenie pełnomocnictwa, zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych.
Na powyższe postanowienie skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł zażalenie. Postanowieniu zarzucono naruszenie:
1. art. 49 § 1 p.p.s.a., poprzez brak wezwania A do osobistego podpisu wniesionej skargi w sytuacji braku wykazania przez pełnomocnika umocowania do reprezentowania strony;
2. art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi w sytuacji gdy po wezwaniu do przesłania pełnomocnictwa procesowego dla osoby, która w imieniu strony podpisała skargę, okazało się, że osoba ta nie ma legitymacji do zastępowania strony, bez uprzedniego wezwania strony do samodzielnego podpisania skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Ponadto jeżeli strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, który w danej sprawie nie złożył jeszcze dokumentu pełnomocnictwa przed sądem to zgodnie z art. 46 § 3 p.p.s.a. do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis. Także w myśl art. 37 § 1 p.p.s.a., pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy, a także doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie. Sąd może w razie wątpliwości zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony.
Jeżeli warunki formalne skargi nie zostaną spełnione, skarżący winien być w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a wezwany do ich uzupełnienia w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Z akt sprawy wynika, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 złotych zostały skutecznie doręczone pełnomocnikowi skarżącego 4 listopada 2025 r. Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że termin do wykonania wezwania upływał z dniem 11 listopada 2025 r., jednakże dzień ten był dniem ustawowo wolnym od pracy wobec tego w rozpoznawanej sprawie zastosowanie znajduje art. 83 ust. 2 p.p.s.a., który stanowi, że jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. Mając to na uwadze termin do wykonania wezwania upływał z dniem 12 listopada 2025 r. Pełnomocnik skarżącego uiścił wpis od skargi 7 listopada 2025 r. ale pełnomocnictwo złożył 13 listopada 2025 r., czyli dzień po terminie na dokonanie czynności. Zasadnie zatem Sąd I instancji stwierdził, że skarżący nie uzupełnił braków formalnych skargi.
Zaznaczyć w tym miejscu trzeba, że termin siedmiodniowy przewidziany na uzupełnienie braków formalnych skargi jest terminem ustawowym i sąd nie jest uprawniony do modyfikacji jego długości. Skoro zatem uzupełnienie braków formalnych skargi nastąpiło z przekroczeniem terminu, to Sąd I instancji prawidłowo odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a.
Wskazać również należy, że 2 lutego 2026 r., Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt III OPS 2/25 podjął następującą uchwałę: "Podpisanie skargi przez osobę, która nie przedstawiła dokumentu pełnomocnictwa stanowi brak formalny skargi podlegający usunięciu, na podstawie art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 i w związku z art. 46 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), przez jej wezwanie do dołączenia dokumentu pełnomocnictwa; nieusunięcie braku formalnego skargi stanowi podstawę do jej odrzucenia zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 w związku z art. 49 § 1 i w związku z art. 46 § 3 powołanej ustawy".
Naczelny Sąd Administracyjny w podjętej uchwale III OPS 2/25 wskazał, że: "Stosownie do treści art. 46 § 3 P.p.s.a., warunkiem formalnym pisma procesowego wniesionego przez pełnomocnika jest dołączenie do niego pełnomocnictwa, jeżeli wcześniej nie zostało złożone. Przy czym, zgodnie z art. 37 § 1 P.p.s.a., pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej, a do takiej kategorii czynności należy zaliczyć wniesienie skargi, dołączyć do akt sprawy sądowoadministracyjnej pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa. (...) W razie niedołączenia pełnomocnictwa przewodniczący, na podstawie art. 49 § 1 P.p.s.a wzywa stronę do uzupełnienia braku formalnego skargi. Adresatem tego wezwania czyni nie bezpośrednio stronę, lecz osobę, która podpisała skargę jako pełnomocnik. (...) Skoro strona działa przez pełnomocnika, to działania lub zaniechania pełnomocnika wywołują bezpośredni skutek dla mocodawcy. Jakkolwiek wezwanie do usunięcia braku formalnego jest adresowane do pełnomocnika, to z prawnego punktu widzenia, wezwana do usunięcia braku jest strona i strona ponosi konsekwencje braku reakcji pełnomocnika na wezwanie do usunięcia braku. Sąd, wzywając stronę do usunięcia braku formalnego, nieusuniętego przez pełnomocnika, musiałby zignorować fakt nieusunięcia tego braku przez pełnomocnika, co skutkowałoby niezastosowaniem rygoru wskazanego w art. 46 § 3 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Tymczasem Sąd nie ma kompetencji do uznania, że nieuzupełniony istotny brak formalny skargi, jakim jest brak dokumentu pełnomocnictwa upoważniającego sporządzającego skargę pełnomocnika do jej wniesienia, może stać się innego rodzaju brakiem formalnym (brakiem podpisu strony pod skargą), który w dalszym ciągu podlegałby uzupełnieniu. Należy zatem uznać termin wyznaczony do usunięcia braku formalnego za niezachowany, jeżeli pełnomocnik w tym terminie w ogóle nie podjął czynności uzupełniającej lub wprawdzie ją podjął, ale w taki sposób, że brak nie został w całości uzupełniony. (...) Ukształtowana w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi procedura uzupełniania braków formalnych skargi inicjującej postępowanie sądowoadministracyjne spełnia standardy konstytucyjne. Zapewnia stronie prawo do sądu realizowane przez wniesienie skargi oraz prawo do ustanowienia reprezentującego ją pełnomocnika. Gwarantuje stronom, zarówno reprezentowanym przez pełnomocnika jak i występującym samodzielnie, na równych zasadach, prawo do uzupełniania braków formalnych skargi, w tym także braku polegającego na niedołączeniu do akt dokumentu pełnomocnictwa. Z kolei sąd, na podstawie art. 49 § 1 P.p.s.a. ma obowiązek zweryfikować, czy skarga spełnia wymogi formalne, a jeśli nie spełnia, przewodniczący winien uruchomić procedurę uzupełniania tych braków. W przypadku strony reprezentowanej przez pełnomocnika, także braku w postaci przedłożenia do akt dokumentu pełnomocnictwa. (...) W każdym przypadku, zaniechanie wykonania przez pełnomocnika wezwania Sądu do uzupełnienia braku formalnego skargi przez dołączenie do akt pełnomocnictwa, będzie rodziło ten sam skutek w stosunku do strony." Konkludując NSA podkreślił, że: "Dlatego w sytuacji, gdy pełnomocnik, który wniósł skargę, na wezwanie Sądu nie dołączył do akt sprawy sądowoadministracyjnej dokumentu pełnomocnictwa, skarga powinna zostać odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w związku z art. 49 § 1 w zw. z art. 46 § 3 P.p.s.a.".
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.