I GZ 132/19

Naczelny Sąd Administracyjny2019-05-10
NSAtransportoweWysokansa
transport drogowykara pieniężnaumorzenie należnościwstrzymanie wykonaniaochrona tymczasowaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiwykonalność decyzjidecyzja odmownazażalenie

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odmawiające wstrzymania wykonania decyzji o odmowie umorzenia kary pieniężnej, uznając, że decyzja odmowna nie posiada przymiotu wykonalności.

Skarżący domagali się wstrzymania wykonania decyzji o odmowie umorzenia kary pieniężnej w transporcie drogowym. WSA odmówił wstrzymania, uznając brak przesłanek. NSA, mimo częściowo błędnego uzasadnienia WSA, oddalił zażalenie. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że decyzja odmawiająca umorzenia kary pieniężnej nie posiada przymiotu wykonalności, co uniemożliwia jej wstrzymanie na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a.

A.D. i M.D. wnieśli skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego odmawiającą umorzenia nałożonej kary pieniężnej w transporcie drogowym. Jednocześnie domagali się wstrzymania wykonania tej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania, uznając, że skarżący nie uprawdopodobnili zaistnienia przesłanek do zastosowania środka ochrony tymczasowej, w szczególności nie odnieśli się do konkretnych okoliczności. Skarżący wnieśli zażalenie, argumentując, że natychmiastowe wykonanie decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki finansowe. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Sąd wskazał, że choć WSA częściowo błędnie uzasadnił swoje postanowienie, to jednak odpowiada ono prawu. NSA podkreślił, że kluczową kwestią jest możliwość wstrzymania wykonania decyzji o odmowie umorzenia kary pieniężnej. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., wstrzymanie wykonania aktu jest możliwe, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. NSA stwierdził jednak, że decyzje odmowne, w tym decyzja o odmowie umorzenia kary, co do zasady nie posiadają przymiotu wykonalności, ponieważ nie nakładają nowego obowiązku. W związku z tym, taka decyzja nie nadaje się do wykonania i nie może być wstrzymana. NSA przychylił się do stanowiska, że zaskarżonej decyzji brak przymiotu wykonalności, co uniemożliwia jej wstrzymanie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, decyzja o odmowie umorzenia kary pieniężnej nie posiada przymiotu wykonalności, co uniemożliwia jej wstrzymanie.

Uzasadnienie

Decyzje odmowne, w tym decyzje o odmowie umorzenia kary, co do zasady nie nadają się do wykonania, ponieważ nie nakładają nowego obowiązku. Brak wykonalności wyklucza możliwość zastosowania środka ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 61 § § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis ten umożliwia wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Kluczowe jest jednak, aby akt lub czynność posiadały przymiot wykonalności.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 61 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasada, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja o odmowie umorzenia kary pieniężnej nie posiada przymiotu wykonalności, co uniemożliwia jej wstrzymanie na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżących oparta na trudnych do odwrócenia skutkach finansowych wykonania decyzji, bez uwzględnienia braku jej wykonalności.

Godne uwagi sformułowania

decyzja o odmowie umorzenia należności nie posiada przymiotu wykonalności przedmiotowa decyzja nie nadaje się do wykonania i tego nie wymaga co do zasady, cechy wykonalności (...) nie mają decyzje odmowne

Skład orzekający

Elżbieta Kowalik-Grzanka

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnych, w szczególności decyzji odmownych, oraz wykonalność decyzji w postępowaniu sądowoadministracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji decyzji odmawiającej umorzenia kary pieniężnej. Interpretacja może być stosowana analogicznie do innych decyzji odmownych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą możliwości wstrzymania wykonania decyzji administracyjnych, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej. Pokazuje, że nie każda decyzja może być wstrzymana, nawet jeśli istnieją obawy o trudne do odwrócenia skutki.

Czy można wstrzymać wykonanie decyzji, która niczego nie nakazuje? NSA wyjaśnia.

Sektor

transportowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GZ 132/19 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2019-05-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-04-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Elżbieta Kowalik-Grzanka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
VIII SA/Wa 58/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-09-12
I GSK 2197/19 - Wyrok NSA z 2024-10-09
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
61 par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kowalik-Grzanka po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. D., M. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lutego 2019 r. sygn. akt VIII SA/Wa 58/19 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie skargi A. D., M. D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu kary pieniężnej oraz rozłożenia na raty postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Pismem z 14 grudnia 2018 r. A.D. i M.D. (dalej także: "skarżący"), wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę
na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2018 r.
Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia nałożonej kary pieniężnej w transporcie drogowym.
Jednocześnie skarżący wnieśli o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia skargi.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosząc o oddalenie skargi, nie odniósł się do powyższego wniosku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej także: "WSA") postanowieniem z 14 lutego 2019 r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zdaniem WSA skarżący nie uprawdopodobnili zaistnienia przesłanek, które dawałyby podstawę do zastosowania środka ochrony tymczasowej. Dla uprawdopodobnienia przesłanek wstrzymania wykonania aktu konieczne było, w
opinii WSA, odniesienie się do konkretnych okoliczności, umożliwiających sądowi dokonanie ich oceny, obowiązkowi temu zaś skarżący nie sprostali.
Pismem z [...] lutego 2019 r., wniesionym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z zachowaniem ustawowego terminu, skarżący
wnieśli zażalenie na powyższe postanowienie.
Skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości,
podnieśli, że w ich ocenie wykazali, że natychmiastowe wykonanie zaskarżonej
decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Wskazali przy tym, że wykonanie natychmiastowe decyzji spowoduje wyegzekwowanie kwoty i trudności w jej
odzyskaniu w przypadku uchylenia decyzji, a przede wszystkim trudności finansowe
dla rodziny skarżących.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie mimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
Sąd I instancji, w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia analizując przesłanki udzielenia ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowym,
skoncentrował się na sytuacji materialnej skarżących. Tymczasem ze
zgromadzonego w toku postępowania materiału dowodowego wynika, że decyzja Generalnego Inspektora Transportu Drogowego z 15 listopada 2018 r. (BP.5032.189.2018.1216.WA7.6159, 6160) nie posiadała przymiotu wykonalności,
tym samym nie nadawała się do wstrzymania wykonania w całości lub w części na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo postępowania przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm., dalej także:
"p.p.s.a")
Zasadniczy problem w sprawie sprowadza się do oceny, czy w trybie art. 61 §
3 p.p.s.a. możliwe jest wstrzymanie wykonania decyzji o odmowie umorzenia
nałożenia kary pieniężnej w transporcie drogowym. Należy podkreślić, że powołany przepis daje sądowi możliwość wstrzymania wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu bądź czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to,
że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.
W pierwszej kolejności ocenie poddana zatem zostaje sama możliwość wstrzymania zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 15 listopada 2018 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] sierpnia 2018 r. ([...]). Przedmiotem wykonania mogą być bowiem jedynie takie akty lub czynności, które nadają się i wymagają wykonania. Nie dotyczy to wszystkich aktów administracyjnych, gdyż co do zasady, cechy wykonalności polegającej na możliwości spowodowania lub doprowadzenia do stanu rzeczy zgodnego z rozstrzygnięciem, nie mają decyzje odmowne (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s. 122).
Zasadą jest zatem, że z przymiotu wykonalności nie korzystają akty administracyjne odmowne. Nie ulega zaś wątpliwości, że w niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczy właśnie takiej decyzji, tj. decyzji o odmowie umorzenia w całości lub w części kary pieniężnej w transporcie drogowym. W związku z przedstawionym powyżej stanowiskiem, przedmiotowa decyzja nie nadaje się do wykonania i tego nie wymaga. Zaskarżona decyzja nie nakłada na stronę nowego obowiązku zapłaty kary pieniężnej, lecz odmawia umorzenia w całości lub w części kary pieniężnej. Co więcej, decyzją tą organ II instancji przychylił się do wniosku strony w zakresie udzielenia ulgi w postaci rozłożenia na raty przedmiotowej należności. Jak wskazał Główny Inspektor Transportu Drogowego w decyzji z [...] listopada 2018 r., cyt.: "w nawiązaniu do dokumentacji zgromadzonej w sprawie wskazać należy, iż w ocenie organu, trudna sytuacja materialna strony, z uwagi na niską wysokość miesięcznego dochodu w stosunku do ciążących na niej zobowiązań finansowych, sama w sobie nie może być uznana za przesłankę przemawiającą za udzieleniem ulgi w postaci całkowitego lub częściowego umorzenia należności". Z przedmiotowej decyzji nie wynikało zatem nałożenie na skarżących żadnych obowiązków podlegających wykonaniu w sposób dobrowolny, czy też przymusowy. Negatywne ustosunkowanie się organu do starań o umorzenie w całości lub w części kary powstałej już wcześniej, nie wykreowało żadnej nowej sytuacji w sferze obowiązków skarżących. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny przyjął stanowisko, że zaskarżonej decyzji brak przymiotu wykonalności, co z kolei uniemożliwia wstrzymanie jej wykonania na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 197 p.p.s.a. oraz w związku z art. 61 § 3 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI