I GZ 13/06

Naczelny Sąd Administracyjny2006-02-15
NSAAdministracyjneWysokansa
prawo celnepostępowanie celnewpis sądowyprzywrócenie terminupełnomocniknależyta starannośćNSAWSA

Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie WSA o przywróceniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego, oddalając wniosek spółki z uwagi na brak należytej staranności jej pełnomocnika.

Wojewódzki Sąd Administracyjny przywrócił spółce termin do uiszczenia wpisu od skargi, uznając, że uchybienie nastąpiło bez winy strony z powodu choroby Prezesa Zarządu. Dyrektor Izby Celnej złożył zażalenie, argumentując, że spółka, jako przedsiębiorca z profesjonalnym pełnomocnikiem, powinna wykazać się podwyższoną starannością. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie WSA, stwierdzając, że ocena winy powinna dotyczyć pełnomocnika, który nie dołożył należytej staranności, co skutkowało bezskutecznością czynności procesowej.

Sprawa dotyczyła zażalenia Dyrektora Izby Celnej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, które przywróciło spółce [...] Sp. z o.o. termin do uiszczenia wpisu od skargi. WSA uznał, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony, powołując się na chorobę Prezesa Zarządu, który przebywał na zwolnieniu lekarskim. Dyrektor Izby Celnej w zażaleniu podniósł, że spółka, będąc przedsiębiorcą i posiadając profesjonalnego pełnomocnika, powinna wykazać się podwyższoną starannością, a przywrócenie terminu było niezasadne. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, zważył, że zgodnie z przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, czynność procesowa podjęta po terminie jest bezskuteczna, a przywrócenie terminu wymaga wykazania braku winy strony. Sąd podkreślił, że w sytuacji reprezentacji przez pełnomocnika, ocena winy powinna dotyczyć jego zachowania. Wezwanie do uiszczenia wpisu zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi, a wpis uiszczono po terminie. NSA uznał, że pełnomocnik nie dołożył należytej staranności, a powoływanie się na stan zdrowia Prezesa Zarządu było nieuzasadnione w kontekście reprezentacji przez profesjonalistę. W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżone postanowienie i oddalił wniosek spółki o przywrócenie terminu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, w sytuacji gdy strona jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, ocena braku winy w uchybieniu terminu powinna dotyczyć jego zachowania, a nie stanu zdrowia strony.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pełnomocnik spółki nie dołożył należytej staranności, ponieważ wezwanie do uiszczenia wpisu zostało mu skutecznie doręczone, a mimo to wpis nie został uiszczony w terminie. Stan zdrowia Prezesa Zarządu nie miał znaczenia dla oceny winy pełnomocnika.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 85

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Czynność procesowa podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna.

p.p.s.a. art. 86

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przewiduje możliwość przywrócenia uchybionego terminu.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 232 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 65 § 7

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Jeżeli ustanowiono pełnomocnika, doręczenia należy dokonać tej osobie.

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pełnomocnik strony reprezentującej przedsiębiorcę powinien wykazać się podwyższoną starannością. Ocena braku winy w uchybieniu terminu powinna dotyczyć profesjonalnego pełnomocnika, a nie stanu zdrowia strony. Doręczenie wezwania do uiszczenia wpisu pełnomocnikowi było skuteczne.

Odrzucone argumenty

Choroba Prezesa Zarządu spółki uzasadnia przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego, mimo reprezentacji przez pełnomocnika.

Godne uwagi sformułowania

strona jest przedsiębiorcą, od którego wymagana jest podwyższona staranność skarżący posiada profesjonalnego pełnomocnika, który reprezentuje go w postępowaniu przed sądem przy ocenie zasadności przywrócenia terminu należy mieć na uwadze zachowanie należytej staranności przez tegoż pełnomocnika nie może powoływać na brak winy strony uzasadniając ten fakt jej stanem zdrowia Choroba strony działającej osobiście może uzasadniać przywrócenie terminu, ale z wykluczeniem przypadku gdy jest reprezentowana przez pełnomocnika Zaniedbania osób, którymi posłużyła się strona (pełnomocników, pracowników kancelaryjnych) powodują, że nie można uznać braku jej winy w uchybieniu terminu

Skład orzekający

Jerzy Sulimierski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wskazanie na obowiązek należytej staranności profesjonalnego pełnomocnika w postępowaniu sądowym i ograniczenia w przywracaniu terminów w takich sytuacjach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchybienia terminu do uiszczenia wpisu sądowego w postępowaniu administracyjnosądowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę dotyczącą odpowiedzialności profesjonalnych pełnomocników za terminy procesowe, co jest kluczowe dla praktyków prawa.

Pełnomocnik zawinił, spółka straciła termin. NSA wyjaśnia, kto odpowiada za błędy w sądzie.

Sektor

administracyjne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GZ 13/06 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2006-02-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-01-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Sulimierski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych
Hasła tematyczne
Celne postępowanie
Celne prawo
Sygn. powiązane
III SA/Gd 623/05 - Postanowienie WSA w Gdańsku z 2006-03-13
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i oddalono wniosek o przywrócenie terminu
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 232 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Sulimierski po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Dyrektora Izby Celnej w Gdyni na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 grudnia 2005 r., sygn. akt III SA/Gd 623/05 o przywróceniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Gdyni z dnia [...] sierpnia 2005 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe p o s t a n a w i a: uchylić zaskarżone postanowienie i oddalić wniosek [...] Sp. z o.o. w W. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi
Uzasadnienie
P O S T A N O W I E N I E
Dnia 15 lutego 2006 r.
Naczelny Sąd Administracyjny
w składzie:
Sędzia NSA Jerzy Sulimierski
po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2006 r.
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej
zażalenia Dyrektora Izby Celnej w Gdyni
na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku
z dnia 21 grudnia 2005 r., sygn. akt III SA/Gd 623/05
o przywróceniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi
w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. w W.
na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Gdyni
z dnia [...] sierpnia 2005 r. Nr [...]
w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe
p o s t a n a w i a:
uchylić zaskarżone postanowienie i oddalić wniosek [...] Sp. z o.o. w W. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi
U Z A S A D N I E N I E
Postanowieniem z dnia 21 grudnia 2005 r., sygn. akt III SA/Gd 623/05 WSA w Gdańsku przywrócił skarżącej [...] Sp. z o.o. w W. termin do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Gdyni z dnia [...] sierpnia 2005 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe, z następującym uzasadnieniem.
[...] Sp. z o. o. wniosła skargę do WSA w Gdańsku na w/w decyzję Dyrektora Izby Celnej w Gdyni. W dniu 21 listopada 2005 r. doręczono pełnomocnikowi skarżącej – radcy prawnemu P. K., na adres wskazany w skardze – wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wpis został uiszczony po upływie terminu – w dniu 2 grudnia 2005 r.
Pełnomocnik skarżącej wystąpił pismem z dnia 6 grudnia 2005 r. z wnioskiem o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi podając, że Prezes skarżącej Spółki z uwagi na pogarszający się stan zdrowia "noszący znamiona depresji" nie uiścił wpisu sądowego w wyznaczonym terminie, gdyż przebywał na zwolnieniu lekarskim, wystawionym przez Poradnię [...] na okres od 25 listopada do 8 grudnia 2005 r., które zostało załączone do wniosku o przywrócenie terminu. Ponadto pełnomocnik skarżącej podkreślił, iż nie miał możliwości uregulowania wpisu w terminie, bowiem pozostawał w przekonaniu, że skarżąca została skutecznie powiadomiona o zobowiązaniu Sądu i brak jest jakichkolwiek ograniczeń z jego strony w realizacji nałożonego obowiązku.
WSA w Gdańsku przywracając skarżącej termin do uiszczenia wpisu uznał, że okoliczności wskazane przez wnioskującego w pełni uzasadniają jego przywrócenie. W ocenie Sądu skarżąca uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Stan zdrowia w jakim znajdował się Prezes Spółki w okresie biegu terminu do uiszczenia wpisu, w ocenie WSA, wyklucza przypisanie skarżącej winy w uchybieniu terminu. Sąd uznał, iż pełnomocnik skarżącej uprawdopodobnił zatem, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącej.
Dyrektor Izby Celnej w Gdyni złożył zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie i podniósł, że w niniejszej sprawie termin został skarżącej przywrócony z naruszeniem przepisu art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. W uzasadnieniu zażalenia organ stwierdził, że strona jest przedsiębiorcą, od którego wymagana jest podwyższona staranność przy dokonywaniu różnego rodzaju działań, oraz że skarżący posiada profesjonalnego pełnomocnika, który reprezentuje go w postępowaniu przed sądem. W ocenie składającego zażalenie przywrócenie terminu było niezasadne, gdyż skarżąca Spółka nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu. Podniósł również, że zwolnienie lekarskie Prezesa Zarządu zostało wystawione na okres od 25 listopada do 8 grudnia 2005 r., a jego choroba nie przeszkodziła skarżącej w dokonaniu wpisu w dniu 2 grudnia 2005 r.
W odpowiedzi na zażalenie [...] Sp. z o.o. w W. wniosła o jego oddalenie w całości, jako bezzasadnego o i zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przepis art. 85 p.p.s.a. stanowi, że czynność procesowa podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Z kolei w przepisach art. 86 i następnych p.p.s.a. ustawodawca przewidział możliwość przywrócenia uchybionego terminu. Jednocześnie określił przesłanki, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu. Z wymienionych powyżej przepisów wynika, że powinny być spełnione dwie podstawowe przesłanki, by wniosek o przywrócenie terminu mógł być uwzględniony, a mianowicie: brak winy strony w uchybieniu terminu oraz powstanie ujemnych dla strony skutków procesowych. Wymaga podkreślenia, że warunkiem dopuszczalności przywrócenia uchybionego terminu jest uprawdopodobnienie przez stronę, że mimo całej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie, to znaczy, że zachodziły przeszkody od niej niezależne oraz istniejące w czasie biegu terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej.
Zgodnie z art. 65 § 7 p.p.s.a. jeżeli ustanowiono pełnomocnika, doręczenia należy dokonać tej osobie, co też uczynił Sąd I instancji. Zatem bez znaczenia jest przekonanie pełnomocnika strony, że "skarżąca została skutecznie powiadomiona o zobowiązaniu Sądu". Wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 21 listopada 2005 r. Tym samym pismem z dnia 14 listopada 2005 r. (k. 28 akt sądowych) Sąd wezwał pełnomocnika skarżącej do uiszczenia opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa. Z akt sprawy wynika, że pełnomocnik skarżącej wraz z pismem z dnia 28 listopada 2005 r. przesłał do Sądu odpis pełnomocnictwa zaopatrzonego w znaki opłaty skarbowej, a więc wykonał tylko część wezwania Sądu w wyznaczonym terminie (k. 30-31 akt sądowych). Wpis od skargi został natomiast uiszczony w dniu 2 grudnia 2005 r. (k. 32 akt sądowych).
W sytuacji gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, przy ocenie zasadności przywrócenia terminu należy mieć na uwadze zachowanie należytej staranności przez tegoż pełnomocnika (por. wyrok SN z dnia 21 lutego 2002 r., I PKN 903/00, Prokuratura i Prawo 2003, nr 15, poz. 39, postanowienie z dnia 10 maja 2004 r., FZ 7/04 niepublikowane). To pełnomocnik powinien zapewnić terminowe uiszczenie wpisu sądowego i nie może powoływać na brak winy strony uzasadniając ten fakt jej stanem zdrowia. Choroba strony działającej osobiście może uzasadniać przywrócenie terminu, ale z wykluczeniem przypadku gdy jest reprezentowana przez pełnomocnika, bowiem na nim spoczywa obowiązek działania z taką starannością, jakby działał we własnym interesie.
Przedstawione przez pełnomocnika skarżącej przyczyny uchybienia terminu świadczą o jego zawinionej bezczynności i niedołożeniu należytej staranności w wykonaniu całości wezwania Sądu w terminie. Stan zdrowia Prezesa spółki, wbrew stanowisku Sądu I instancji, nie miał w okolicznościach niniejszej sprawy żadnego znaczenia dla ustalenia winy lub jej braku przy uchybieniu terminu. Oceny te należało odnieść do pełnomocnika strony. Zaniedbania osób, którymi posłużyła się strona (pełnomocników, pracowników kancelaryjnych) powodują, że nie można uznać braku jej winy w uchybieniu terminu (por. postanowienie SN z dnia 12 marca 1999 r., I PKN 76/99, OSN z 2000 r., nr 11, poz. 431).
Jedynie na marginesie wypada zauważyć, że zaświadczenie lekarskie wystawione zostało Prezesowi Spółki w dniu 2 grudnia 2005 r. (tj. w dniu uiszczenia wpisu), z datą wsteczną od 25.11.05 r. do 08.12.05 r., przy czym w rubryce 5 zanotowano "chory może chodzić" .
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 p.p.s.a. orzeczono jak w postanowieniu.