I GZ 119/22

Naczelny Sąd Administracyjny2022-04-27
NSAAdministracyjneŚredniansa
wpis sądowykoszty sądowezwolnienie z kosztóworganizacja pozarządowafundacjazadanie publicznep.p.s.a.NSAWSA

NSA oddalił zażalenie fundacji na zarządzenie WSA o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, uznając, że zwolnienie z art. 239 § 2 p.p.s.a. nie ma zastosowania, gdy sprawa nie dotyczy realizacji zleconego zadania publicznego na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego.

Fundacja zaskarżyła zarządzenie WSA w Gliwicach o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, powołując się na zwolnienie z art. 239 § 2 p.p.s.a. jako organizacja pozarządowa realizująca zadanie publiczne. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, wyjaśniając, że zwolnienie to przysługuje organizacjom pożytku publicznego lub innym organizacjom pozarządowym w sprawach dotyczących realizacji zleconego zadania publicznego na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego. Sprawa dotycząca zobowiązania do zwrotu dofinansowania z UE nie spełniała tego kryterium.

Przedmiotem postępowania było zażalenie Fundacji na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III WSA w Gliwicach z dnia 3 grudnia 2021 r., sygn. akt III SA/Gl 1702/21, którym wezwano Fundację do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 1500 złotych. Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Zarządu Województwa Śląskiego z dnia [...] września 2021 r. w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej. Fundacja, powołując się na art. 239 § 2 p.p.s.a., wniosła o zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego, wskazując, że jest fundacją i występuje jako organizacja pozarządowa w sprawach własnych zadań statutowych, dotyczących realizacji zleconego zadania publicznego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Sąd wyjaśnił, że zwolnienie z art. 239 § 2 p.p.s.a. jest wyjątkiem od ogólnej zasady ponoszenia kosztów sądowych i obejmuje organizacje pożytku publicznego oraz inne organizacje pozarządowe. Dla tych drugich zwolnienie jest ograniczone do spraw własnych, które dotyczą realizacji zleconego zadania publicznego na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Sąd stwierdził, że z akt sprawy nie wynika, by Fundacja była organizacją pożytku publicznego, a sprawa, w której wniesiono skargę, nie dotyczy realizacji zleconego zadania publicznego na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. W związku z tym, fakt wykonywania programu finansowanego ze środków publicznych (unijnych) i realizowania zadań publicznych był niewystarczający do uznania zwolnienia od kosztów sądowych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, zwolnienie z art. 239 § 2 p.p.s.a. dla organizacji pozarządowych, które nie są organizacjami pożytku publicznego, ograniczone jest do spraw własnych dotyczących realizacji zleconego zadania publicznego na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Sprawa dotycząca zwrotu dofinansowania unijnego, nawet jeśli realizowana w ramach zadań publicznych, nie spełnia tego kryterium.

Uzasadnienie

Sąd rozróżnił dwie kategorie podmiotów uprawnionych do zwolnienia z kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 2 p.p.s.a.: organizacje pożytku publicznego (ogólne zwolnienie) i inne organizacje pozarządowe (zwolnienie ograniczone do spraw związanych z realizacją zleconych zadań publicznych na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego). Stwierdzono, że sprawa nie dotyczyła realizacji zadania publicznego w rozumieniu tych przepisów, co wykluczało zastosowanie zwolnienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 239 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zwolnienie z kosztów sądowych dla organizacji pozarządowych (nie będących OPP) jest ograniczone do spraw własnych dotyczących realizacji zleconego zadania publicznego na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 220 § 1 i 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 199

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.d.p.p.i.w. art. 24 § 1 pkt 5

Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie

u.d.p.p.i.w. art. 20 § 1 inast.

Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 198

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Fundacja jako organizacja pozarządowa realizująca zadania publiczne jest zwolniona z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego na podstawie art. 239 § 2 p.p.s.a., nawet jeśli sprawa nie dotyczy bezpośrednio realizacji zleconego zadania publicznego na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego.

Godne uwagi sformułowania

Zwolnienie to obejmuje dwie kategorie podmiotów: organizacje pożytku publicznego i inne organizacje pozarządowe. Z kolei pozostałym organizacjom pozarządowym, nielegitymującym się statusem organizacji pożytku publicznego w rozumieniu art. 20 ust. 1 inast. ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie, przysługuje także zwolnienie podmiotowe, ale ograniczone do takich spraw własnych, które dotyczą realizacji zleconego zadania publicznego na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.

Skład orzekający

Joanna Wegner

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu zwolnienia z kosztów sądowych dla organizacji pozarządowych w sprawach administracyjnych, w szczególności gdy sprawa nie dotyczy bezpośrednio realizacji zadań publicznych w rozumieniu ustawy o działalności pożytku publicznego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji organizacji pozarządowych niebędących OPP i spraw niezwiązanych bezpośrednio z realizacją zadań publicznych na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest istotna dla organizacji pozarządowych, które często korzystają ze zwolnień z kosztów sądowych. Wyjaśnia kluczowe rozróżnienie dotyczące zakresu tych zwolnień.

Czy każda fundacja jest zwolniona z opłat sądowych? NSA wyjaśnia kluczowe rozróżnienie.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GZ 119/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2022-04-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-03-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Wegner /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III SA/Gl 1702/21 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2022-11-24
Skarżony organ
Zarząd Województwa
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
podstawie art. 220 § 1 i 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [...] na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 3 grudnia 2021 r., sygn. akt III SA/Gl 1702/21 w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi [...] na decyzję Zarządu Województwa Śląskiego z dnia [...] września 2021 r., nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zarządzeniem z 3 grudnia 2021 r., sygn. akt III SA/Gl 1702/21 na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - zwanej dalej: "p.p.s.a." wezwał Fundację [...] do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 1500 złotych w sprawie ze skargi na decyzję Zarządu Województwa Śląskiego z dnia [...] września 2021 r.
W zażaleniu na to zarządzenie strona skarżąca, powołując się na art. 239 § 2 p.p.s.a., wskazała, że jest zwolniona z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego z mocy ustawy. Zaznaczyła, że jest fundacją i wstępuje w procesie jako organizacja pozarządowa w sprawach własnych zadań statutowych, dotyczących realizacji zleconego zadania publicznego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Przewidziane w art. 239 § 2 p.p.s.a. zwolnienie od kosztów sądowych jest wyjątkiem od wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. ogólnej zasady ich ponoszenia. Zwolnienie to obejmuje dwie kategorie podmiotów: organizacje pożytku publicznego i inne organizacje pozarządowe. Tym pierwszym przysługuje – korespondujące z odsyłającym art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy z 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2020 r., poz. 1057) – ogólne zwolnienie podmiotowe w sprawach własnych. Z kolei pozostałym organizacjom pozarządowym, nielegitymującym się statusem organizacji pożytku publicznego w rozumieniu art. 20 ust. 1 inast. ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie, przysługuje także zwolnienie podmiotowe, ale ograniczone do takich spraw własnych, które dotyczą realizacji zleconego zadania publicznego na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Z akt tej sprawy nie wynika, by fundacja stanowiła organizację pożytku publicznego. Należy ona natomiast niewątpliwie do organizacji pozarządowych, o których mowa w art. 3 ust. 2 tej ustawy.
Sprawa, w której wniesiono skargę nie dotyczy realizacji zleconego zadania publicznego na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, lecz na podstawie innych przepisów prawa. Dlatego to, że fundacja wykonywała program finansowany ze środków publicznych (unijnych) i że realizowała zadania publiczne jest w tym przypadku niewystarczające do uznania, że przysługuje jej zwolnienie od obowiązku poniesienia kosztów sądowych.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. i art. 198 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI