I GZ 117/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił zażalenie spółki na postanowienie WSA odmawiające częściowego zwolnienia z kosztów sądowych, uznając, że spółka dobrowolnie wyzbyła się środków, nie wykazując braku możliwości pokrycia wpisu.
Spółka w upadłości wniosła o zwolnienie z kosztów sądowych od skargi kasacyjnej. WSA przyznał częściowe zwolnienie, odmawiając całkowitego, wskazując na posiadane przez spółkę środki. NSA potwierdził to postanowienie. Po zakończeniu postępowania upadłościowego spółka ponownie wniosła o całkowite zwolnienie, twierdząc, że pozostało jej tylko 7.063,31 zł. WSA oddalił ten wniosek, wskazując na rozbieżności w zeznaniach podatkowych i dobrowolne wyzbycie się środków przez spółkę. NSA oddalił zażalenie, podkreślając obowiązek spółki do wykazania braku środków i podjęcia wszelkich niezbędnych kroków do ich zdobycia, a także fakt dobrowolnego pozbycia się majątku.
Sprawa dotyczy zażalenia spółki "L." Sp. z o.o. w T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, które odmówiło całkowitego zwolnienia z kosztów sądowych od skargi kasacyjnej. Pierwotnie WSA przyznał częściowe zwolnienie z wpisu od skargi kasacyjnej, uznając, że spółka, będąca wówczas w upadłości, dysponowała środkami finansowymi (18.000 zł na rachunku, 80.000 zł lokaty, 1500 zł dochodu miesięcznie), które pozwalały na uiszczenie połowy wpisu (11.379 zł). NSA w poprzednim postępowaniu potwierdził zasadność tej decyzji. Po zakończeniu postępowania upadłościowego, spółka złożyła kolejny wniosek o całkowite zwolnienie z kosztów, argumentując, że pozostało jej jedynie 7.063,31 zł. WSA oddalił ten wniosek, powołując się na rozbieżności między stratą wykazaną we wniosku a dochodem z zeznania podatkowego CIT-8 za 2008 rok, a także na fakt, że spółka dobrowolnie wyzbyła się posiadanych środków, nie zabezpieczając kwoty należnego wpisu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie spółki, podzielając stanowisko WSA. Podkreślono, że osoba prawna ubiegająca się o prawo pomocy musi wykazać brak wystarczających środków na pokrycie kosztów postępowania, a także podjęcie wszelkich niezbędnych kroków w celu zdobycia funduszy. W tej sprawie spółka dobrowolnie pozbyła się środków, nie wykazując, że podjęła działania w celu zabezpieczenia kwoty wpisu sądowego, który jest wierzytelnością wobec Państwa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, spółka nie może ubiegać się o całkowite zwolnienie, jeśli dobrowolnie wyzbyła się środków, nie wykazując podjęcia wszelkich niezbędnych kroków do ich zdobycia.
Uzasadnienie
Spółka powinna była zabezpieczyć kwotę wpisu sądowego, wiedząc o częściowym zwolnieniu. Dobrowolne wyzbycie się środków, nieuwarunkowane okolicznościami zewnętrznymi, nie uzasadnia całkowitego zwolnienia z kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (4)
Główne
p.p.s.a. art. 246 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Osobie prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania lub w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Obowiązana jest wykazać, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także, że ich nie ma po uprzednim podjęciu wszelkich niezbędnych środków aby zdobyć fundusze na pokrycie wydatków.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 246 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 197 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spółka dobrowolnie wyzbyła się posiadanych środków finansowych, nie wykazując podjęcia wszelkich niezbędnych kroków do zabezpieczenia kwoty wpisu sądowego. Ciężar udowodnienia trudnej sytuacji materialnej spoczywa na wnioskodawcy ubiegającym się o prawo pomocy. Wpis sądowy jest wierzytelnością wobec Państwa i nie może być traktowany mniej uprzywilejowanie od innych wierzytelności podmiotu będącego w upadłości.
Odrzucone argumenty
Spółka argumentowała, że po zaspokojeniu wierzycieli pozostała jej kwota niższa niż wymagany wpis, co uzasadnia całkowite zwolnienie z kosztów.
Godne uwagi sformułowania
strona wiedząc, że przyznane zostało jej prawo pomocy w zakresie częściowym i jest wobec tego zobowiązana do uiszczenia wpisu sądowego w określonej wysokości, tj. połowy należnego wpisu, powinna była zabezpieczyć tę kwotę pieniężną. Spółka w okresie od pierwotnego złożenia wniosku do momentu wezwania Sądu o zapłacenie zaległego wpisu wyzbyła się posiadanych środków pieniężnych w sposób dobrowolny, nieuwarunkowany żadnymi okolicznościami niezależnymi od Spółki. Prawo pomocy jest instytucją szczególną przyznawaną ze środków budżetu Państwa, której celem jest umożliwienie stronie znajdującej się w ciężkiej sytuacji finansowej dochodzenie swoich praw przed sądem, o ile strona ta wykaże rzeczywiście, iż brakuje jej środków na pokrycie niezbędnych kosztów postępowania.
Skład orzekający
Andrzej Kuba
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy dla osób prawnych, zwłaszcza w kontekście ich sytuacji finansowej i dobrowolnego wyzbywania się majątku."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spółki w upadłości i jej zachowania w trakcie postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważne zasady dotyczące prawa pomocy i obowiązków stron w postępowaniu sądowym, szczególnie w kontekście sytuacji finansowej spółki. Jest to istotne dla praktyków prawa.
“Czy spółka w upadłości może uniknąć płacenia za sąd, pozbywając się pieniędzy?”
Dane finansowe
WPS: 11 379 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI GZ 117/10 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2010-05-11 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2010-04-28 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Kuba /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6111 Podatek akcyzowy Hasła tematyczne Prawo pomocy Sygn. powiązane I SA/Kr 849/06 - Postanowienie WSA w Krakowie z 2006-06-27 Skarżony organ Dyrektor Izby Celnej Treść wyniku Oddalono zażalenie Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 Art. 246 par. 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Kuba po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "L." Spółki z o.o. w T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 23 lutego 2010 r. sygn. akt I SA/Kr 849/06 w zakresie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Syndyka Masy Upadłości "L." Spółki z o.o. w T. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za wrzesień 2004 r. postanawia: oddalić zażalenie. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 20 lipca 2007 r., sygn. I SA/Kr 849/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zwolnił, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwana dalej "p.p.s.a.", "L." Sp. z o.o. w T. (będącą ówcześnie w upadłości) zwanej dalej "Spółką" z części wpisu od skargi kasacyjnej, oddalając w pozostałej części wniosek o przyznanie prawa pomocy. W ocenie Sądu, posiadane ówcześnie środki finansowe na rachunku bieżącym w kwocie 18.000,00 zł, a także lokata bankowa w kwocie 80.000,00 zł. oraz stałe miesięczne dochody w wysokości 1500 zł z tytułu dzierżawy nieruchomości umożliwiały Spółce bez uszczerbku dla jej sytuacji uiszczenie połowy wpisu od skargi kasacyjnej, tj. kwoty 11.379,00 zł. Wniesione zażalenie zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 10 marca 2008 r., sygn. akt I FZ 522/07. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z zebranej w sprawie dokumentacji jasno wynikało, że syndyk masy upadłości dysponował środkami pieniężnymi znacznie przekraczającymi kwotę połowy wpisu od skargi kasacyjnej. Spółka ponownie wezwana o uiszczenie ww. wpisu w wysokości 11.379,00 zł. złożyła w dniu 24 września 2009 r. ponowny wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych w całości wskazując, że postępowanie upadłościowe zostało zakończone poprzez pełne zaspokojenie uznanych roszczeń wierzycieli dnia 26 czerwca 2008 r., przy czym Spółce pozostało jedynie 7.063,31 zł. We wniosku zawarto również informację, że Spółka praktycznie nie prowadzi działalności gospodarczej. Postanowieniem z dnia 12 listopada 2009 r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. oddalił wniosek Spółki uzasadniając, że informacje zawarte we wniosku wzbudziły poważne wątpliwości pod względem ich wiarygodności. Otóż we wniosku o przyznanie prawa pomocy Spółka określiła stratę za ostatni rok obrotowy na poziomie – 79.765,48 zł, natomiast z nadesłanego zeznania podatkowego CIT - 8 wynikało, że Spółka za 2008 rok osiągnęła dochód w wysokości 8.234.52 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. rozpatrując sprawę, wziął więc ponownie pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy i to zarówno te wykazane we wniosku, jak i te wskazane we wniesionym sprzeciwie. Analiza sytuacji finansowej Spółki na przestrzeni okresu od wniesienia pierwotnego wniosku o zwolnienie z kosztów wpisu od skargi kasacyjnej, uzyskania w części takiego zwolnienia, a następnie złożenia powtórnego wniosku wykazała, iż Spółka dobrowolnie wyzbyła się posiadanych środków (i to nie na skutek działania czynników zewnętrznych, niezależnych od Spółki) nie zabezpieczając w tym samym czasie znanej jej wysokości kosztów jakie powinna była ponieść w związku z wniesioną skargą kasacyjną. W tych okolicznościach Sąd I instancji stwierdził, iż takie postępowanie nie uzasadnia zwolnienia w całości z kosztów sądowych. Na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. Spółka "L." wniosła zażalenie żądając uchylenia zaskarżonego orzeczenia i zwolnienia od kosztów sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest uzasadnione i podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 246 § 2 p.p.s.a. osobie prawnej a także innej jednostce organizacyjnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania lub w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z cytowanego przepisu wynika zatem, iż osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna nieposiadająca takiego statusu obowiązana jest wykazać, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania ale także, że ich nie ma po uprzednim podjęciu wszelkich niezbędnych środków aby zdobyć fundusze na pokrycie wydatków. A zatem ciężar udowodnienia trudnej sytuacji materialnej spoczywa na wnioskodawcy. Prawo pomocy jest instytucją szczególną przyznawaną ze środków budżetu Państwa, której celem jest umożliwienie stronie znajdującej się w ciężkiej sytuacji finansowej dochodzenie swoich praw przed sądem, o ile strona ta wykaże rzeczywiście, iż brakuje jej środków na pokrycie niezbędnych kosztów postępowania. W sprawie objętej zażaleniem Spółka "L." złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych od skargi kasacyjnej. Na tym etapie Spółka, która była w stanie upadłości, posiadała środki pieniężne na lokacie bankowej w wysokości 80.000,00 zł, stałe miesięczne dochody w kwocie 1500 zł oraz środki finansowe na rachunku w kwocie 18.000,00 zł. Sąd I instancji mając na uwadze te dane uwzględnił w kwocie 11.379,00 zł. W momencie, kiedy Spółka została wezwana ponownie do uiszczenia połowy wpisu sądowego w dniu 24 września 2009 r. złożyła wniosek o zwolnienie od wpisu w zakresie całkowitym, argumentując tym, iż w związku z zaspokojeniem wierzytelności dysponuje tylko kwotą 7.063,31 zł, która nie wystarczy na pokrycie wymaganego wpisu. Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd Sądu I instancji, iż strona wiedząc, że przyznane zostało jej prawo pomocy w zakresie częściowym i jest wobec tego zobowiązana do uiszczenia wpisu sądowego w określonej wysokości, tj. połowy należnego wpisu, powinna była zabezpieczyć tę kwotę pieniężną. Natomiast Spółka w okresie od pierwotnego złożenia wniosku do momentu wezwania Sądu o zapłacenie zaległego wpisu wyzbyła się posiadanych środków pieniężnych w sposób dobrowolny, nieuwarunkowany żadnymi okolicznościami niezależnymi od Spółki. Spółka nie wykazała, że podjęła jakiekolwiek środki do zabezpieczenia kwoty wpisu. Należności z tytułu wpisu sądowego są bowiem wierzytelnościami względem Państwa i nie mogą być traktowane w sposób mnie uprzywilejowany od innych wierzytelności podmiotu będącego w stanie upadłości, a zwłaszcza wierzytelności o charakterze prywatnoprawnym. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zakwestionowane postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. jest prawidłowe i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI