I GZ 110/25

I GZ 110/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-03-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Henryk Wach /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 86, art. 87
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia E. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 października 2024 r. sygn. akt V SA/Wa 1090/23 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi E. Z. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 21 grudnia 2023 r., V SA/Wa 1090/23 oddalił skargę E. Z. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z [...] marca 2023 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła E. Z. (dalej: "Skarżąca").
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 18 czerwca 2024 r. V SA/Wa 1090/23 odrzucił skargę kasacyjną Skarżącej od wyroku z 21 grudnia 2023 r., jako wniesioną z uchybieniem terminu.
Skarżąca pismem z 4 lipca 2024 r. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że w chwili doręczenia wyroku wraz z uzasadnieniem nie była ona reprezentowana przez fachowego pełnomocnika. Pełnomocnictwo radcy prawnemu T. N. - autorowi skargi kasacyjnej - udzielone zostało 24 kwietnia 2024 r. Skarżąca samodzielnie ustaliła treść wyroku dokonując wglądu w akta postępowania w WSA w Warszawie. Ustalając datę uznania przesyłki za doręczoną dokonała ona obliczenia terminu jej odbioru w ten sposób, że od drugiego awiza obliczyła 7-dniowy termin. Drugie awizo zostało pozostawione w oddawczej skrzynce odbiorczej w dniu 20 marca 2024 r., co w ocenie skarżącej oznaczało, że przesyłka została uznana za doręczoną w dniu 27 marca 2024 r. i to ten dzień wyznacza początek terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Taka też data odbioru zaskarżonego wyroku została przekazana fachowemu pełnomocnikowi. Adnotacja ta stanowiła dla profesjonalnego pełnomocnika podstawę obliczenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 15 października 2024 r. V SA/Wa 1090/23 odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zaskarżony wyrok wraz z uzasadnieniem został prawidłowo wysłany na wskazany przez skarżącą adres i skutecznie doręczony. Skarżąca tego nie kwestionuje. Okolicznością podnoszoną przez skarżącą świadczącą o braku jej winy w uchybieniu terminu jest natomiast błędne podanie daty odbioru zaskarżonego wyroku. Wskazano, że przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zasada ta, mająca zastosowanie wobec osób niebędących organami, czy profesjonalnymi pełnomocnikami, ma znacznie silniejszy wydźwięk w sytuacji, gdy to właśnie te podmioty biorą udział w postępowaniu sądowym, a taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Skarżąca nie była wprawdzie reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika w dacie doręczenia wyroku, jednakże to profesjonalny pełnomocnik wniósł środek zaskarżenia w postaci skargi kasacyjnej. Pierwszym i podstawowym obowiązkiem było zatem dokładne sprawdzenie i zachowanie ustawowego terminu do jej wniesienia. Powołane we wniosku okoliczności wskazują natomiast na brak należytej staranności przy załatwianiu swoich spraw. Konkluzja ta uzasadnia odmowę uwzględnienia wniosku.
Skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie z 15 października 2024 r., V SA/Wa 1090/23 zaskarżając je w całości i wnosząc o przekazanie sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania.
Argumentację na poparcie swojego stanowiska skarżąca przedstawiła w uzasadnieniu zażalenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 86 § 1 i art. 87 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024, poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona bez swojej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym. We wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu.
Brak winy w uchybieniu terminu winien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012, s. 270, uw. 5; M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod redakcją R. Hausera, M. Wierzbowskiego, C. H. Beck 2015, s. 462, nb 4; postanowienie NSA z 12 czerwca 2008 r., II OZ 580/08, cbosa). Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. postanowienie NSA z 10 września 2010 r., II OZ 849/10, cbosa).
Oceniając wystąpienie powyższej przesłanki, sąd obowiązany jest przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o własne interesy (por. postanowienie NSA z 18 grudnia 2013 r., I OZ 1199/13). Przywrócenie uchybionego terminu może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, że okoliczności powoływane przez skarżącą w celu uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu, nie stanowią wystarczającej podstawy do jego przywrócenia. Zaznaczyć przy tym należy, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia w części dotyczącej poprawności doręczenia przesyłki zawierającej wyrok z uzasadnieniem nie budzi zastrzeżeń.
Jak bowiem wynika z zażalenia skarżąca nie kwestionuje skuteczności tego doręczenia. Wskazać należy, że z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że powołane we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności świadczyły o dopuszczeniu się lekkiego niedbalstwa przez skarżącą w pilnowaniu swoich spraw. Zaznaczono, że Skarżąca nie była wprawdzie reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika w dacie doręczenia wyroku, jednakże to profesjonalny pełnomocnik wniósł środek zaskarżenia w postaci skargi kasacyjnej. Pierwszym i podstawowym obowiązkiem było zatem dokładne sprawdzenie i zachowanie ustawowego terminu do jej wniesienia.
Zasadnie Sąd I instancji wskazał, że profesjonalni pełnomocnicy zobowiązani są do zachowania podwyższonej staranności, jakiej można wymagać od profesjonalnych uczestników obrotu prawnego. Brak należytego sprawdzenia i obliczenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie może stanowić podstawy do przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej.
Efektu zaniechań i braku wystarczającej staranności skarżącej i profesjonalnego pełnomocnika nie można traktować jako podstawy wniosku o przywrócenie terminu, która wymaga uprawdopodobnienia nieistnienia winy strony. Należy podkreślić, że zarówno we wniosku o przywrócenie terminu, jak również w zażaleniu pełnomocnik skarżącej nie przedstawił jakichkolwiek okoliczności uprawdopodobniających brak winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi kasacyjnej.
Końcowo Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że powołane w zażaleniu orzeczenie II OZ 320/22 nie jest adekwatne do stanu faktycznego niniejszej sprawy.
Stąd też zaskarżone postanowienie Sądu I instancji odmawiające skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wraz z zaprezentowaną w nim argumentacją należy uznać za prawidłowe, zgodne z art. 86 § 1 i art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a.