I GZ 104/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał zażalenie F. w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Krakowie z dnia 8 kwietnia 2025 r., którym odrzucono zażalenie skarżącej na postanowienie WSA z dnia 18 lutego 2025 r. o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi i odrzuceniu skargi. NSA uznał, że postanowienie WSA odrzucające zażalenie odpowiada prawu, mimo częściowo błędnego uzasadnienia. Sąd podkreślił, że rozpoznawana jest zgodność z prawem postanowienia odrzucającego zażalenie, a nie wcześniejszych postanowień. Stwierdzono, że zażalenie na postanowienie z 18 lutego 2025 r. zostało doręczone skarżącej 19 marca 2025 r., a termin na jego wniesienie upłynął 26 marca 2025 r. Zażalenie zostało wniesione 27 marca 2025 r., co stanowiło uchybienie terminowi. Ponadto, zażalenie zostało sporządzone osobiście przez skarżącą, mimo wymogu przymusu adwokacko-radcowskiego, który nie został spełniony. Sąd odrzucił zarzuty dotyczące naruszenia art. 86 § 1 p.p.s.a. (przywrócenie terminu) i art. 87 § 2 i § 4 p.p.s.a. (wniosek o przywrócenie terminu), ponieważ nie złożono wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Zarzut naruszenia art. 175 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 6 p.p.s.a. (przymus adwokacko-radcowski) również uznano za chybiony, gdyż zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej musi być sporządzone przez profesjonalnego pełnomocnika, a skarżąca nie spełniła tego wymogu, mimo prawidłowego pouczenia. Sąd wyjaśnił, że wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu dotyczył innej sprawy, a prawo pomocy zostało przyznane dopiero później. Zarzut naruszenia art. 45 Konstytucji RP uznano za bezpodstawny, wskazując na ograniczenia prawa do sądu. Ostatecznie NSA oddalił zażalenie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących terminów procesowych, wymogu przymusu adwokacko-radcowskiego oraz zakresu rozpoznania sprawy przez sąd wyższej instancji.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie rozpoznawane jest zażalenie na postanowienie odrzucające inne zażalenie.
Zagadnienia prawne (4)
Czy zażalenie na postanowienie odrzucające skargę, wniesione po terminie i bez zachowania wymogu przymusu adwokacko-radcowskiego, powinno zostać odrzucone?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zażalenie powinno zostać odrzucone, jeśli zostało wniesione po terminie i nie spełnia wymogu sporządzenia przez profesjonalnego pełnomocnika, zgodnie z przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że zażalenie zostało wniesione po terminie, a także nie zostało sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego, co stanowiło podstawę do jego odrzucenia na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.
Czy sąd powinien rozpoznać zarzuty dotyczące postanowienia sądu pierwszej instancji, które nie było przedmiotem zaskarżonego postanowienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd rozpoznaje zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia, a zarzuty dotyczące wcześniejszych orzeczeń, które nie były bezpośrednio zaskarżone w ramach rozpoznawanego środka zaskarżenia, nie mogą odnieść skutku.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że na obecnym etapie rozpoznawana jest zgodność z prawem postanowienia odrzucającego zażalenie, a nie postanowień wcześniejszych, co czyni zarzuty dotyczące tych wcześniejszych postanowień bezpodstawnymi.
Czy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia jest konieczny, jeśli strona nie wnosiła o przywrócenie terminu do wniesienia skargi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli strona uważa, że uchybiła terminowi do wniesienia zażalenia bez swojej winy, powinna złożyć wniosek o przywrócenie terminu.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że strona skarżąca nie wnosiła o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z 18 lutego 2025 r., co czyniło zarzuty dotyczące niezawinionego uchybienia terminowi bezpodstawnymi.
Czy wymóg przymusu adwokacko-radcowskiego przy zażaleniu na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej może być spełniony przez późniejsze podpisanie przez profesjonalnego pełnomocnika, jeśli pierwotnie sporządzono je osobiście?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sporządzenie zażalenia osobiście przez stronę niebędącą profesjonalnym pełnomocnikiem, gdy wymagany jest taki pełnomocnik, jest brakiem niedopuszczalności, który nie może być usunięty przez późniejsze podpisanie.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej musi być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego, a jego osobiste sporządzenie przez stronę stanowi podstawę do odrzucenia jako niedopuszczalne.
Przepisy (9)
Główne
p.p.s.a. art. 178
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Przepis ten stosuje się odpowiednio do zażaleń.
p.p.s.a. art. 197 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis art. 178 stosuje się odpowiednio do zażaleń.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 86 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu.
p.p.s.a. art. 87 § § 2 i § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
We wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, a także równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie.
p.p.s.a. art. 175 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego.
p.p.s.a. art. 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny w razie uzasadnionej potrzeby udziela stronom występującym w sprawie bez adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego niezbędnych pouczeń co do czynności procesowych i skutków ich zaniedbań.
p.p.s.a. art. 194 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego.
k.c. art. 111 § § 2
Kodeks cywilny
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu nie jest prawem absolutnym i bezwzględnym; podlega ograniczeniom takim jak terminy procesowe, opłaty, zasady inicjowania postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zażalenie zostało wniesione po terminie. • Zażalenie nie zostało sporządzone przez profesjonalnego pełnomocnika, co stanowiło naruszenie wymogu przymusu adwokacko-radcowskiego. • Kwestia przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia nie była przedmiotem rozpoznania.
Odrzucone argumenty
Brak wszechstronnego rozpatrzenia sprawy. • Pominięcie rozpoznania wniosku w zakresie zwolnienia z kosztów i przyznania profesjonalnego pełnomocnika. • Naruszenie art. 86 § 1 p.p.s.a. przez przyjęcie, że uchybienie terminowi nastąpiło z winy skarżącej. • Naruszenie art. 87 § 2 i § 4 p.p.s.a. przez pominięcie konieczności rozpoznania wniosku o zwolnienie od kosztów i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. • Naruszenie art. 175 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 6 p.p.s.a. przez zastosowanie rygoru przymusu adwokacko-radcowskiego wobec strony, która w tym samym piśmie wystąpiła o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. • Naruszenie art. 83 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 111 § 2 k.c. przez niewłaściwe zastosowanie, skutkujące błędnym ustaleniem terminu. • Naruszenie art. 45 ust. 1 Konstytucji RP przez nadmierny formalizm procesowy.
Godne uwagi sformułowania
na obecnym etapie rozpoznawana jest zgodność z prawem postanowienia sądu I instancji z 8 kwietnia 2025 r. odrzucającego zażalenie • nie mogły odnieść skutku zarzuty dotyczące wcześniejszego postanowienia • nie może też odnieść skutku argumentacja odnosząca się do niezawinionego uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia • sąd I instancji zasadnie odrzucił zażalenie wniesione po terminie • sporządzenie przez stronę powyższych środków zaskarżenia osobiście nie jest brakiem, który może zostać usunięty • prawo do sądu nie jest prawem absolutnym i bezwzględnym
Skład orzekający
Beata Sobocha-Holc
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących terminów procesowych, wymogu przymusu adwokacko-radcowskiego oraz zakresu rozpoznania sprawy przez sąd wyższej instancji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie rozpoznawane jest zażalenie na postanowienie odrzucające inne zażalenie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje typowe błędy proceduralne popełniane przez strony w postępowaniu sądowym, w szczególności dotyczące terminów i wymogów formalnych, co jest cenne dla praktyków prawa.
“Uchybiłeś termin? Zapomniałeś o pełnomocniku? Twoje zażalenie może zostać odrzucone!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.