I GZ 1/23

Naczelny Sąd Administracyjny2023-01-27
NSAubezpieczenia społeczneŚredniansa
ZUSpostępowanie administracyjneskarżącyzażalenieNSAWSAbraki formalneodrzucenie skargipełnomocnictwoterminy procesowe

NSA oddalił zażalenie spółki na postanowienie WSA o odrzuceniu skargi z powodu nieuzupełnienia braków formalnych, uznając, że błąd programu monitorującego terminy nie zwalnia strony z odpowiedzialności za niedopełnienie obowiązków procesowych.

Spółka M. Sp. z o.o. wniosła skargę na postanowienie Prezesa ZUS, jednak Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił ją z powodu nieuzupełnienia braków formalnych w wyznaczonym terminie, tj. nieprzedłożenia dokumentu potwierdzającego upoważnienie do działania w imieniu spółki. Spółka złożyła zażalenie, tłumacząc uchybienie błędem programu monitorującego terminy. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, podkreślając, że strona ponosi odpowiedzialność za terminowe dopełnienie czynności procesowych.

Spółka M. Sp. z o.o. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczące wszczęcia postępowania w sprawie rozpatrzenia sprzeciwu. WSA wezwał spółkę do uzupełnienia braków formalnych skargi, w tym do przedłożenia dokumentu potwierdzającego upoważnienie osoby podpisującej skargę do działania w jej imieniu, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało doręczone spółce 5 maja 2022 r., jednak braki nie zostały uzupełnione. W konsekwencji, WSA postanowieniem z 22 czerwca 2022 r. odrzucił skargę. Spółka wniosła zażalenie, argumentując, że błąd programu komputerowego monitorującego terminy błędnie wskazał datę złożenia pisma na 12 maja 2023 r., co uniemożliwiło terminowe uzupełnienie braków. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Sąd podkreślił, że przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dotyczące obowiązku przedkładania dokumentów potwierdzających umocowanie do działania w imieniu strony prawnej są bezwzględnie obowiązujące. NSA stwierdził, że spółka ponosi odpowiedzialność za prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych, a ujemne skutki niedopełnienia tych czynności obciążają stronę, niezależnie od przyczyn, w tym błędów systemów informatycznych. W związku z tym, NSA utrzymał w mocy postanowienie WSA o odrzuceniu skargi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, strona ponosi odpowiedzialność za prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych, a ujemne skutki niedopełnienia tych czynności obciążają stronę, niezależnie od przyczyn, w tym błędów systemów informatycznych.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dotyczące obowiązku przedkładania dokumentów potwierdzających umocowanie do działania w imieniu strony prawnej są bezwzględnie obowiązujące. Strona ma obowiązek dbać o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych, a błędy systemów informatycznych nie zwalniają jej z tej odpowiedzialności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wojewódzki sąd administracyjny odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 1 i 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 49 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przewodniczący wzywa stronę o uzupełnienie lub poprawienie pisma w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych.

p.p.s.a. art. 46 § § 1 pkt 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Każde pismo kierowane do sądu administracyjnego powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika.

p.p.s.a. art. 46 § § 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem.

p.p.s.a. art. 37 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa, pełnomocnik obowiązany jest złożyć do akt sprawy przy pierwszej czynności procesowej.

p.p.s.a. art. 35 § § 1 i 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pełnomocnikiem osoby prawnej lub przedsiębiorcy może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak też pracownik tej jednostki albo jej organu nadrzędnego.

p.p.s.a. art. 28 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Osoby uprawnione do działania w imieniu osób prawnych powinny wykazać to prawo stosownym dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu.

p.p.s.a. art. 29

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Strona ponosi odpowiedzialność za terminowe dopełnienie czynności procesowych, a błędy systemów informatycznych nie zwalniają z tego obowiązku.

Odrzucone argumenty

Błąd programu monitorującego terminy procesowe jako podstawa do uznania braku winy w uchybieniu terminowi.

Godne uwagi sformułowania

to, na spółce ciąży obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych i to spółkę obciążają ujemne skutki niedopełnienia czynności procesowych, do których została wezwana.

Skład orzekający

Henryk Wach

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie stanowiska, że błędy systemów informatycznych nie zwalniają strony z obowiązku terminowego dopełniania czynności procesowych i przedkładania wymaganych dokumentów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego kontekstu postępowania przed sądami administracyjnymi i wymogów formalnych skargi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje częsty problem niedopełnienia formalności procesowych i pokazuje, że nawet błędy technologiczne nie są wystarczającą podstawą do usprawiedliwienia uchybień.

Błąd programu komputerowego nie usprawiedliwia uchybienia terminowi procesowemu – NSA wyjaśnia odpowiedzialność strony.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GZ 1/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-01-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Henryk Wach /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Sygn. powiązane
V SA/Wa 786/22 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2022-06-22
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. Sp. z o.o. w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 czerwca 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 786/22 w przedmiocie odrzucenia skargi na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 26 stycznia 2022 r., nr 993400/81/17/2022 w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie rozpatrzenia sprzeciwu postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
M. Sp. z o.o. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] stycznia 2022 r. nr 993400/81/17/2022 w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie rozpatrzenia sprzeciwu.
Zarządzeniem z 29 kwietnia 2022 r. spółkę wezwano do uzupełnienia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem jej odrzucenia, poprzez nadesłanie oryginału lub uwierzytelnionej kopii dokumentu, z którego wynika upoważnienie osoby podpisującej skargę do działania w imieniu strony skarżącej przed sądami administracyjnymi, np. odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego. Wezwanie powyższe zostało doręczone skarżącej 5 maja 2022r. Wezwanie to pozostało bez odpowiedzi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 22 czerwca 2022 r. na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") odrzucił skargę M. Sp. z o.o. na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 26 stycznia 2022 r. w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie rozpatrzenia sprzeciwu.
M. Sp. z o.o. złożyła zażalenie na postanowienie Sądu I instancji. We wniosku wskazano, że strona nie uzupełniła braku formalnego skargi ponieważ została wprowadzona w błąd przez program T. – wykorzystywany do monitorowania terminów – który błędnie oznaczył termin złożenia pisma na 12 maja 2023 r. Zdaniem skarżącej dostrzeżenie błędu było niemożliwe, a strona nie ponosi winy w uchybieniu terminu. Jednocześnie zaznaczono, że o braku formalnym skargi skarżąca dowiedziała się z postanowienia o odrzuceniu skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. każde pismo kierowane do sądu administracyjnego powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. W przypadku składania pisma przez pełnomocnika, zgodnie z art. 46 § 3 p.p.s.a., do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa, pełnomocnik obowiązany jest złożyć do akt sprawy przy pierwszej czynności procesowej (art. 37 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 35 § 1 i 2 p.p.s.a. pełnomocnikiem osoby prawnej lub przedsiębiorcy, w tym nieposiadającego osobowości prawnej, może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak też pracownik tej jednostki albo jej organu nadrzędnego.
Stosownie do art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W przypadku stwierdzenia braków formalnych skargi przepisem szczególnym w stosunku do tej regulacji jest art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., który stanowi, że gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, wojewódzki sąd administracyjny odrzuca skargę.
Przypomnieć należy, że zgodnie z treścią art. 28 § 1 w zw. z art. 29 p.p.s.a., osoby uprawnione do działania w imieniu osób prawnych powinny wykazać to prawo stosownym dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. W orzecznictwie przyjmuje się, że zaniechanie w tym zakresie stanowi brak formalny skargi, podlegający uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a., a w sytuacji, gdy strona nie uczyni zadość wezwaniu w tym zakresie, sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (por. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lipca 2019 r., sygn. akt I FZ 155/19; dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl; pozostałe cytowane orzeczenia tamże).
Powyższe przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi.
Z akt niniejszej sprawy wynika, iż w związku z brakiem formalnym skargi do skarżącej wystosowano wezwanie do nadesłania oryginału lub uwierzytelnionej kopii dokumentu z którego wynika, upoważnienie do działania w imieniu strony skarżącej przed sądami administracyjnymi, w tym do podpisania skargi z 9 marca 2022 r. tj. np. odpisu pełnego z KRS.
W zakreślonym przez WSA terminie braki formalne skargi nie zostały uzupełnione. Odnosząc się do tłumaczenia skarżącej, iż program komputerowy, którym skarżąca wykorzystuje na co dzień do pracy i monitorowania terminów błędnie oznaczył termin złożenia pisma, Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że to, na spółce ciąży obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych i to spółkę obciążają ujemne skutki niedopełnienia czynności procesowych, do których została wezwana.
W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI