I GW 5/22

I GW 5/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2022-10-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Artur Adamiec
Joanna Salachna
Michał Kowalski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne
Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ
Marszałek Województwa
Treść wyniku
Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art.15 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Michał Kowalski (spr.) Sędzia NSA Joanna Salachna Sędzia del. WSA Artur Adamiec po rozpoznaniu w dniu 5 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku Wojewody Lubelskiego z dnia 5 sierpnia 2022 r., nr PN-I.0552.9.2022.EC o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Wojewodą Lubelskim a Marszałkiem Województwa Lubelskiego w zakresie rozpoznania wniosku A. P. w sprawie rozłożenia na raty kary pieniężnej oraz umorzenie odsetek nałożonej decyzją Marszałka Województwa Lubelskiego w Lublinie z dnia 31 marca 2009 r., nr KA.I.ID.5433/72/1/08 postanawia: wskazać Marszałka Województwa Lubelskiego jako organ właściwy do rozpoznania sprawy.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 5 sierpnia 2022 r. Wojewoda Lubelski zwrócił się o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Wojewodą Lubelskim, a Marszałkiem Województwa Lubelskiego poprzez wskazanie organu właściwego do rozpatrzenia wniosku A. P. (dalej też jako: zainteresowany) z dnia 10 maja 2022 r. o rozłożenie na raty kary pieniężnej nałożonej decyzją Marszałka Województwa Lubelskiego w Lublinie z dnia 31 marca 2009 r. wydaną na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 180, ze zm. – dalej jako u.t.d.)
Wskazano, że Marszałek Województwa Lubelskiego pismem z dnia 12 lipca 2022 r. przekazał ww. wniosek zainteresowanego wraz z kopią swojej decyzji z dnia 31 marca 2009 r. nr KA.I.ID.5433/72/1/08 według właściwości do rozpoznania Wojewodzie Lubelskiemu.
Wojewoda Lubelski nie zgodził się ze stanowiskiem Marszałka Województwa Lubelskiego. W ocenie Wojewody Lubelskiego, przepis art. 67 ust 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2019 r., poz. 869 ze. zm. - dalej jako u.f.p.) jest przepisem szczególnym w stosunku do przepisów ustawy o finansach publicznych regulujących zasady i organy uprawnione do stosowania ulg w spłacie należności, o których mowa w art. 60 tej ustawy i wyłącza stosowanie przepisów ustawy o finansach publicznych w zakresie udzielania ulg w spłacie administracyjnych kar pieniężnych. Do udzielania ulg w spłacie kar pieniężnych nakładanych na podstawie art. 93 ust 1 u.t.d. przez marszałka województwa znajduje - w ocenie Wojewody Lubelskiego - zastosowanie art. 189k § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej: k.p.a.) w szczególności w zakresie właściwości organu uprawnionego do udzielania ulg w spłacie tych kar pieniężnych. A więc udzielanie ulg w spłacie ww. kar nałożonych przez Marszałka Województwa Lubelskiego należy do tego organu.
W odpowiedzi Marszałek Województwa Lubelskiego wniósł o rozstrzygnięcie przedmiotowego sporu o właściwość i wskazanie organu właściwego do załatwienia sprawy. Według Marszałka Województwa Lubelskiego, ponieważ środki z tytułu kar pieniężnych przekazywane są do Wojewody Lubelskiego zatem ten organ, jako dysponent tej części budżetu państwa, powinien rozpoznać sporny wniosek. Wskazał również, że przedmiotowa decyzja o nałożeniu kary pieniężnej wydana została w 2009 r., wobec tego ulgi w odniesieniu do tej kary winny być rozpatrywane wyłącznie w oparciu o przepisu ustawy o finansach publicznych z uwagi na brzmienie art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przez spór o właściwość lub spór kompetencyjny, o których mowa w art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2022. poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a), należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy równocześnie uważają się za właściwe do załatwienia sprawy (spór pozytywny) albo, gdy każdy z organów uważa się za niewłaściwy do załatwienia sprawy (spór negatywny). Warunkiem wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny merytorycznego orzeczenia w przedmiocie sporu jest istnienie sporu o właściwość lub sporu kompetencyjnego w znaczeniu prawnym. Spór taki może powstać w sprawie załatwianej przez organ administracji, należącej do spraw z zakresu administracji publicznej. Z istoty sporu o właściwość i sporu kompetencyjnego wynika, że spór może mieć miejsce w takiej sytuacji, kiedy istnieje materialnoprawna podstawa do załatwienia konkretnej sprawy administracyjnej, przez organ administracji publicznej w postępowaniu jurysdykcyjnym.
W rozpoznawanej sprawie negatywny spór kompetencyjny, jaki powstał pomiędzy Wojewodą Lubelskim a Marszałkiem Województwa Lubelskiego dotyczy określenia organu właściwego do rozpatrzenia wniosku A. P. z dnia 10 maja 2022 r. o rozłożenie na raty kary pieniężnej oraz umorzenie odsetek za wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym na linii Lublin – Warszawa, nałożonej na stronę decyzją Marszałka Województwa Lubelskiego w Lublinie z dnia 31 marca 2009 r.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, rację w tym sporze należy przyznać Wojewodzie Lubelskiemu. W myśl art. 93 ust 1 u.t.d. karę pieniężną, o której mowa w art. 92a ust. 1 i 2, art. 92d oraz art. 92e. tej ustawy nakłada, w drodze decyzji administracyjnej, właściwy ze względu na miejsce wykonywanej kontroli organ, którego pracownicy lub funkcjonariusze stwierdzili naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, z uwzględnieniem ust. 4-6.
Według art. 93 ust 7 u.t.d. do kar pieniężnych przewidzianych niniejszą ustawą nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa dalej: O.p. Natomiast w myśl art. 94 ust. 1 u.t.d., kara pieniężna stanowi dochód budżetu państwa, z tym że kara pieniężna pobrana przez organ Inspekcji Transportu Drogowego stanowi wpływ Funduszu rozwoju przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej, o którym mowa w ustawie z dnia 16 maja 2019 r. o Funduszu rozwoju przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej. Należności z tytułu kar pieniężnych za naruszenie przepisów o transporcie drogowym stanowią zatem niepodatkowe należności budżetowe w rozumieniu art. 60 u.f.p. (v. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2018 r., sygn. akt II GSK 1452/16 oraz powołane tam orzecznictwo, dostępny w bazie CBOiS). Zgodnie z art. 67 ust 1 u.f.p., do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy kpa i odpowiednio przepisy działu III ustawy O.p. Kary pieniężne nakładane na podstawie art. 93 ust 1 u.t.d. należy zaliczyć do administracyjnych kar pieniężnych. Zgodnie zaś z art. 67 ust 2 u.f.p. do spraw dotyczących administracyjnych kar pieniężnych stosuje się przepisy k.p.a. Przepis art. 67 ust. 2 u.f.p. został dodany przepisem art. 12 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r, poz. 935) dodającej również dział IVa "Administracyjne kary pieniężne" , w którym to dziale umieszczony jest art. 189k § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, ze zm.).
Przepisy przejściowe, na które wskazuje Marszałek Województwa Lubelskiego w odpowiedzi na wniosek w art. 16 wyraźnie stanowią, że "do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym". Wskazać należy, że postępowanie dotyczące nałożenia kary pieniężnej na A. P. zakończyło się prawomocną decyzją z dnia 31 marca 2009 r. nr KA.I.ID.5433/72/1/08, a wniosek o rozłożenia na raty kary pieniężnej oraz umorzenie odsetek, złożony w dniu 10 maja 2022 r. przez zainteresowanego, wszczyna postępowanie całkowicie autonomiczne od tego sprzed 13 lat. W związku z czym zastosowanie ma art. 189k § 1 k.p.a., który wskazuje, że do udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej właściwy jest organ, który nałożył administracyjną karę pieniężną.
Podsumowując, organem właściwym do rozpoznania przedmiotowego wniosku jest Marszałek Województwa Lubelskiego.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art.15 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.