I GSK 999/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną spółki P. Sp. z o.o. w W. dotyczącą zwrotu dofinansowania unijnego, uznając brak podstaw do zastosowania klauzuli o zachowaniu części pomocy mimo nieosiągnięcia celu operacji w terminie.
Spółka P. Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję o zwrocie dofinansowania unijnego, argumentując, że cel projektu został osiągnięty i powinien mieć zastosowanie § 12 ust. 2 umowy, pozwalający zachować część pomocy. Sąd I instancji oddalił skargę. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że spółka nie uzupełniła wymaganych dokumentów w terminie, co skutkowało brakiem możliwości rozpatrzenia wniosku o płatność i uzasadniało żądanie zwrotu zaliczki.
Spółka P. Sp. z o.o. wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej o zwrocie dofinansowania z Europejskiego Funduszu Rybackiego. Spółka zarzucała naruszenie prawa materialnego i procesowego, twierdząc, że cel projektu został osiągnięty, a mimo to organ żąda zwrotu środków. Kluczowym argumentem spółki było zastosowanie § 12 ust. 2 umowy o dofinansowanie, który pozwala na zachowanie części pomocy, jeśli cel operacji został osiągnięty. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd wskazał, że spółka nie uzupełniła wymaganych dokumentów w terminie, co uniemożliwiło rozpatrzenie wniosku o płatność końcową. Brak kompletności wniosku, mimo wezwań do uzupełnienia, skutkował odmową przyznania płatności za drugi etap operacji i uzasadniał żądanie zwrotu zaliczki jako pomocy pobranej nienależnie. NSA podkreślił, że zarzuty naruszenia przepisów procesowych, takich jak art. 151 i 141 § 4 p.p.s.a., nie były zasadne, a zarzuty naruszenia prawa materialnego nie mogły być skuteczne bez podważenia ustaleń faktycznych. Sąd uznał, że § 12 ust. 2 umowy znalazł zastosowanie jedynie w odniesieniu do pierwszej części operacji, której cel został osiągnięty.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli wniosek o płatność końcową nie został złożony w terminie lub nie został uzupełniony o wymagane dokumenty, co uniemożliwiło jego rozpatrzenie.
Uzasadnienie
Spółka nie uzupełniła wymaganych dokumentów w terminie, co skutkowało odmową przyznania płatności i uzasadniało żądanie zwrotu zaliczki. Brak kompletności wniosku uniemożliwił rozliczenie środków.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (15)
Główne
u.w.z.r.r. art. 27 § 1
Ustawa z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego
u.w.z.r.r. art. 27 § 2
Ustawa z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego
u.w.z.r.r. art. 27 § 3
Ustawa z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego
u.f.p. art. 207 § 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.c. art. 65 § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 65 § 2
Kodeks cywilny
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 października 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 4 – Zrównoważony rozwój obszarów zależnych od rybactwa, zawartą w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" art. 42 § 6
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 października 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 4 – Zrównoważony rozwój obszarów zależnych od rybactwa, zawartą w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" art. 42 § 7
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 października 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 4 – Zrównoważony rozwój obszarów zależnych od rybactwa, zawartą w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" art. 42 § 8
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 27 ust. 1-3 u.w.z.r.r.) poprzez jego zastosowanie, mimo że cel projektu został osiągnięty. Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 65 § 1 i 2 k.c.) poprzez błędną wykładnię § 12 ust. 2 umowy o dofinansowanie. Naruszenie przepisów postępowania (art. 151 a contrario i 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.) poprzez nieuzasadnione oddalenie skargi. Naruszenie przepisów postępowania (art. 141 § 4 p.p.s.a.) poprzez brak uzasadnienia niezastosowania § 12 ust. 2 umowy.
Godne uwagi sformułowania
Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna powinna być sporządzona zgodnie z wymogami określonymi w art. 174 i art. 176 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej, czyli wnioskami skargi kasacyjnej i jej podstawami. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może być skutecznie uzasadniony próbą zwalczania ustaleń faktycznych. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku.
Skład orzekający
Beata Sobocha-Holc
przewodniczący
Bogdan Fischer
członek
Marek Leszczyński
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu środków unijnych w przypadku niekompletności wniosku o płatność końcową oraz stosowania klauzul umownych w takich sytuacjach. Proceduralne aspekty skargi kasacyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów ustawy o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego i postanowień konkretnej umowy o dofinansowanie. Interpretacja przepisów proceduralnych ma ogólne zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia zwrotu środków unijnych, co jest istotne dla wielu beneficjentów. Kluczowe są tu kwestie proceduralne związane z terminami i kompletnością dokumentacji.
“Zwrot unijnych dotacji: Czy cel osiągnięty to wszystko, co się liczy?”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI GSK 999/19 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-05-24 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2019-06-03 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Beata Sobocha-Holc /przewodniczący/ Bogdan Fischer Marek Leszczyński /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6559 Hasła tematyczne Środki unijne Sygn. powiązane V SA/Wa 1212/17 - Wyrok WSA w Warszawie z 2018-12-07 Skarżony organ Minister Gospodarki Morskiej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 259 art. 141 par. 4 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc Sędzia NSA Bogdan Fischer Sędzia del. WSA Marek Leszczyński (spr.) Protokolant Andrzej Wojdalski po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. Sp. z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 grudnia 2018 r. sygn. akt V SA/Wa 1212/17 w sprawie ze skargi P. Sp. z o.o. w W. na decyzję Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 6 kwietnia 2017 r. nr DR.LSR.703.13.1.2017.SM w przedmiocie dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od P. Sp. z o.o. w W. na rzecz Ministra Rolnictwa Rozwoju Wsi 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 17 lutego 2018 r., sygn. akt V SA/Wa 1212/17, oddalił skargę P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: skarżąca, spółka) na decyzję Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej (dalej: Minister, organ) z dnia 6 kwietnia 2017 r., nr DR.LSR.703.13.1.2017.SM, w przedmiocie zobowiązania do zwrotu kwoty dofinansowania. Skargę kasacyjną – stosownie do treści art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) – wywiodła spółka, zaskarżając wyrok w całości, a na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła: 1) obrazę przepisów prawa materialnego w postaci przepisu art. 27 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego, poprzez ich zastosowanie, mimo że z ustaleń faktycznych organu I i II instancji wynika, iż cel całego projektu został osiągnięty (co potwierdziła kontrola na miejscu) w związku z czym zastosowanie (również w stosunku płatności za II etap operacji czy też otrzymanych zaliczek za etap I i II) winien mieć § 12 ust. 2 umowy o dofinansowanie z dnia 22 listopada 2012 r., który pozwala na zachowanie prawa do pomocy jeżeli cel operacji został osiągnięty; 2) obrazę przepisów prawa materialnego w postaci przepisu art. 65 § 1 i 2 kodeksu cywilnego poprzez błędną wykładnię § 12 ust. 2 umowy o dofinansowanie z dnia 22 listopada 2012 r., poprzez uznanie, iż przedmiotowy zapis umowy nie może mieć zastosowania w stosunku do płatności za II etap operacji (czy też do otrzymanych zaliczek za etap I i II), mimo że przedmiotowe postanowienie umowne nie uzależnia jego zastosowania od tego czy wniosek o płatność końcową został rozpatrzony, a innymi słowy przedmiotowe postanowienie może mieć zastosowanie również do płatności (w tym zaliczek), w zakresie których wniosek nie został rozpoznany z przyczyn formalnych; 3) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w postaci art. 151 a contrario i 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) p.p.s.a. poprzez nieuzasadnione oddalenie skargi mimo zaistnienia podstaw do jej uwzględniania z uwagi na to, że organ administracyjny wydając zaskarżoną decyzję, dopuścił się naruszenia prawa materialnego, o którym mowa w pkt 1 i 2 petitum; 4) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w postaci art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak jakiegokolwiek uzasadnienia, dlaczego § 12 ust. 2 umowy nie ma zastosowania również w zakresie płatności za etap II operacji, mimo że z ustaleń faktycznych organu I i II instancji wynika, iż cel całego projektu (zarówno etapu I jak i II) został osiągnięty, a wniosek o płatność za etap II nie został rozpoznany jedynie z przyczyn formalnych. W oparciu o powyższe zarzuty spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania kasacyjnego oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca przedstawiła argumenty na poparcie zarzutów sformułowanych w jej petitum. Organ nie wniósł odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a, uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do - niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a - oceny zarzutów skargi kasacyjnej. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach zarzutów kasacyjnych, chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (zob. uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., II GPS 5/09; dostępna na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl; pozostałe powoływane orzeczenia tamże). Zgodnie z art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie: 1) naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Są to dwie odrębne podstawy kasacyjne, które nie podlegają łączeniu, ponieważ odnoszą się do różnego rodzaju uchybień. Skargę kasacyjną oparto o obie podstawy. Ze względu na zakres i konstrukcję podniesionych w petitum skargi kasacyjnej zarzutów i sposób w jaki je uzasadniono, wstępnie przypomnieć należy, że skarga kasacyjna powinna być sporządzona zgodnie z wymogami określonymi w art. 174 i art. 176 p.p.s.a. Dlatego wprowadzony został obowiązek sporządzania skargi kasacyjnej przez osoby mające odpowiednie przygotowanie zawodowe. Prawidłowe sformułowanie podstaw kasacyjnych i ich należyte uzasadnienie ma kluczowe znaczenie dla wyniku sprawy, ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny mocą art. 183 § 1 p.p.s.a. jest związany granicami skargi kasacyjnej, czyli wnioskami skargi kasacyjnej i jej podstawami. Zatem zakres kontroli instancyjnej dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny jest ograniczony w tym sensie, że jest wyznaczony zarzutami i żądaniami strony zawartymi w skutecznie wniesionej skardze kasacyjnej. Innymi słowy, NSA może uwzględnić tylko te zarzuty kasacyjne, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej. Nie może natomiast zastępować strony i uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych oraz badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów. Naczelny Sąd Administracyjny nie może również modyfikować zgłoszonych zarzutów kasacyjnych i ich uzasadnienia pod kątem okoliczności danej sprawy. Musi bazować na zarzutach i ich uzasadnieniu sformułowanym przez wnoszącego skargę kasacyjną. Z art. 176 p.p.s.a. wynika, że skarga kasacyjna poza tym, że ma czynić zadość wymaganiom przypisanym dla każdego pisma procesowego, powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstaw kasacyjnych należy rozumieć dokładne wskazanie takiej podstawy oraz określenie tych przepisów prawa, które zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną zostały naruszone przez sąd wydający zaskarżone orzeczenie. Uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno zaś zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie na czym naruszenie polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni przepisu niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu, umotywowanie niewłaściwego zastosowania przepisu, zaś w odniesieniu do uchybień przepisom procesowym wykazanie, że zarzucane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sytuacji, gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie prawa materialnego - art. 174 pkt 1 p.p.s.a., jak i naruszenie przepisów postępowania - art. 174 pkt 2 p.p.s.a., w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega ostatnio wymieniony zarzut. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd jest prawidłowy, albo nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest zasadny zarzut dotyczący naruszenia przepisów prawa procesowego, podniesiony w pkt 3 petitum skargi kasacyjnej i wskazujący na naruszenie przez Sąd I instancji art. 151 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a. Sformułowanie przez autora skargi kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 151 p.p.s.a. wskazuje, że zarzuca on niewłaściwe zastosowanie tego przepisu w stanie faktycznym sprawy. Tymczasem w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreślano wielokrotnie, że powyższy przepis ma charakter ogólny (blankietowy), podobnie jak i art. 145 § 1 p.p.s.a. Tego typu przepisy nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Strona skarżąca kasacyjnie chcąc powołać się na zarzut naruszenia tych przepisów zobowiązana jest bezpośrednio powiązać omawiany zarzut z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów, którym Sąd I instancji uchybił w toku rozpoznania sprawy. Ponadto podkreślenia wymaga, że przepis art. 151 p.p.s.a. ma charakter swoistej "instrukcji" dla sądu, jakiej treści rozstrzygnięcie ma wydać, gdy uzna, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przepis ten może być więc naruszony tylko wówczas, gdy sąd uznając, że skarga zasługuje na uwzględnienie wydaje orzeczenie oddalające skargę lub gdy sąd uznając, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie uwzględnia ją (por. wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2016 r., sygn. akt II OSK 2586/14). Taka sytuacja w sprawie niniejszej nie miała oczywiście miejsca. Natomiast naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom procedury sądowoadministracyjnej i nie stanowi samodzielnej podstawy skargi kasacyjnej, wymienionej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Na stronę skarżącą, chcącą powołać się na zarzut naruszenia tej regulacji, nałożona została powinność powiązania go z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów, którym uchybił sąd I instancji w toku rozpatrywania sprawy (por. wyrok NSA z dnia 26 maja 2017 r., sygn. akt I FSK 2145/15). Takie przepisy nie zostały natomiast przez skarżącą spółkę wskazane. Jako niezasadny należy także uznać zarzut z pkt 4 petitum skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. Strona skarżąca kasacyjnie dopatruje się naruszenia tego przepisu w związku z niezastosowaniem § 12 ust. 2 umowy. Na samym początku wyjaśnienia wymaga, że za pomocą tego zarzutu nie można zwalczać zaaprobowanej przez Sąd podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, czy też stanowiska co do wykładni lub zastosowania prawa materialnego (por. wyrok NSA z dnia 27 lipca 2012 r., sygn. akt I FSK 1467/11). Ponadto należy wskazać, iż w orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się bowiem i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Treść uzasadnienia powinna umożliwić zarówno zatem stronom postępowania, jak i - w razie kontroli instancyjnej - Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności bądź niezgodności z prawem zaskarżonego aktu. Tworzy to po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, że w razie wniesienia skargi kasacyjnej nie powinno budzić wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż zaskarżony wyrok został wydany po gruntownej analizie akt sprawy i że wszystkie wątpliwości występujące na etapie postępowania administracyjnego zostały wyjaśnione (por. wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2013 r. sygn. akt II OSK 1751/11). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji realizuje powyższe wymagania. Wynika z niego, jaki stan faktyczny został w tej sprawie przyjęty przez Sąd, dokonano też jego oceny, jak również zawarto rozważania dotyczące wykładni i zastosowania przepisów prawa materialnego i procesowego. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nieusprawiedliwione są też wszystkie zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego. Niezasadny jest zarzut z pkt 1 petitum skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przepisu art. 27 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 466), poprzez jego zastosowanie w przyjętym przez organy stanie faktycznym sprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca spółka przyznała, że nie kwestionuje ustaleń faktycznych dokonanych przez Sąd I instancji. Tymczasem z uzasadnienia powyższego zarzutu wynika, że skarżąca kasacyjnie spółka zmierza do podważenia prawidłowości zastosowania wymienionego przepisu, czemu jednocześnie towarzyszy próba wykazania, że okoliczności stanu faktycznego sprawy były inne niż te, które Sąd I instancji przyjął za podstawę wyrokowania. W związku z tym zaś, że zarzut naruszenia prawa materialnego nie może być skutecznie uzasadniony próbą zwalczania ustaleń faktycznych, która mogłaby ewentualnie odnieść zamierzony skutek wyłącznie w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., a ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonywana wyłącznie na podstawie stanu faktycznego, którego ustalenia nie są kwestionowane lub nie zostały skutecznie podważone, nie zaś, na podstawie stanu faktycznego, który sama strona skarżąca kasacyjnie uznaje za prawidłowy, omawiany zarzut w tym zakresie uznać należało za nieusprawiedliwiony. Skoro więc skarżąca kasacyjnie nie zakwestionowała skutecznie ustaleń stanu faktycznego, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie, obecnie nie ma możliwości powoływania się na zarzut wadliwego zastosowania prawa materialnego. Jest to konsekwencją faktu, że błędne zastosowanie bądź niezastosowanie przepisów materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też szerzej - dowiedzenia ich wadliwości (por. wyrok NSA z dnia 1 lutego 2022 r., sygn. akt I GSK 2505/18). Jako niezasadny należy także uznać zarzut z pkt 2 petitum skargi kasacyjnej. W zarzucie tym skarżąca spółka zarzuciła obrazę art. 65 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego poprzez błędną wykładnię § 12 ust. 2 umowy o dofinansowanie z dnia 22 listopada 2012 r. Jej zdaniem Sąd I instancji nieprawidłowo zaaprobował stanowisko obu organów, bez analizy ze swojej strony, że w stanie faktycznym sprawy, mimo że wniosek o płatność końcową nie został rozpatrzony ze względów formalnych, to jednak była podstawa do odstąpienia od zwrotu płatności w zakresie nierozliczonej zaliczki za I i II etap na podstawie § 12 ust. 2 umowy. Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie podziela stanowisko judykatury, iż Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku, wypełniając przesłanki wynikające z treści art. 141 § 4 p.p.s.a., nie ma obowiązku odnosić się osobno do każdego z zarzutów podniesionych w skardze oraz innych pismach procesowych sprawy i do każdego z argumentów na ich poparcie, a może je oceniać całościowo. Najistotniejsze jest to aby z wywodów Sądu wynikało dlaczego w sprawie doszło albo nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze (por. wyrok NSA z 18 listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 702/15; wyrok NSA z 19 czerwca 2018 r., sygn. akt II GSK 2336/16; wyrok NSA z 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt II GSK 2671/16; wyrok NSA z 4 października 2018 r., sygn. akt II GSK 2983/16). Z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji wynika, że Sąd ten zaaprobował stanowisko obu organów zarówno co do poczynionych przez nie ustaleń faktycznych jak i wywodów prawnych. Ustaleń faktycznych, co już wykazano wyżej, skarżąca spółka nie kwestionuje. Natomiast w kwestii zastosowania § 12 umowy oba organy dokonały szerokiej wykładni (czego nie kwestionuje skarżąca spółka), zaś Sąd I instancji stanowisko to zaakceptował. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowiska obu organów i Sądu I instancji wyrażone w niniejszej sprawie w zakresie możliwości zastosowania przepisu § 12 ust. 2 umowy o dofinansowanie z dnia 22 listopada 2012 r. do wniosku o płatność końcową w zakresie poniesionych kosztów dotyczących drugiego etapu realizacji operacji. Z treści tej regulacji wynika, że Beneficjent może zachować prawo do części pomocy w części dotyczącej operacji lub jej etapu, które zostały zrealizowane lub mogą zostać zrealizowane zgodnie z warunkami, o których mowa w § 3, jeżeli cel operacji został osiągnięty lub może zostać osiągnięty do dnia złożenia wniosku o płatność końcową, z zastrzeżeniem, że jeżeli Beneficjent zaprzestał realizacji operacji lub nie wypełnił zobowiązań, o których mowa w § 6 ust. 1 pkt 3 lit. a, b, f i g, pomoc podlega zwrotowi w całości. W sprawie poza sporem jest, że termin do złożenia wniosku o płatność końcową ustalono na dzień 31 lipca 2015 r. (na mocy Aneksu nr 12) oraz, że na ten dzień cel operacji nie został osiągnięty. Wprawdzie wniosek o płatność końcową został przez skarżącą spółkę złożony w terminie, ale w związku z jego niekompletnością (brak wypełnienia wszystkich pól oraz brak szeregu dokumentów, w tym dotyczących poniesionych wydatków), dwukrotnie wzywano do jego uzupełnienia, a po jego nieuzupełnieniu ostatecznie odmówiono spółce przyznania płatności za drugi etap operacji i zażądano zwrotu pomocy wypłaconej w formie zaliczki. Zasadnie organy uznały, że brak dokumentów takich jak oryginały faktur wraz z dowodami zapłaty potwierdzającymi poniesienie kosztów kwalifikowanych, musiał skutkować tym, że złożony wniosek o płatność nie mógł zostać rozpatrzony i stać się podstawą do rozliczenia otrzymanej przez spółkę zaliczki. Trafnie również organy wskazały, że skarżąca spółka uzupełniła żądane przez organ dokumenty, ale uczyniła to dopiero w dniu 31 marca 2016 r., tj. po zakończeniu weryfikacji wniosku o płatność, po wysłaniu pism do spółki informujących o odmowie wypłaty pomocy, a więc po terminie wynikającym z umowy o dofinansowanie, a także po upływie terminów zakreślonych przez samorząd województwa do usunięcia braków wniosku w trybie § 42 ust. 6 i 7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 października 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 4 – Zrównoważony rozwój obszarów zależnych od rybactwa, zawartą w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1540; dalej: rozporządzenie). Najpierw bowiem organ w trybie § 42 ust. 6 i 7 rozporządzenia wzywał skarżącą spółkę, zakreślając jej terminy 14-dniowe, do usunięcia braków i złożenia wyjaśnień, a po bezskutecznym upływie tych terminów, na podstawie § 42 ust. 8 pkt 2 rozporządzenia odmówił wypłaty pomocy, gdyż wniosek o płatność nie mógł zostać rozpatrzony w zakresie poniesionych kosztów. To z kolei uzasadniało uznanie pomocy wypłaconej spółce, która nie realizowała obowiązków wynikających z umowy, za pomoc pobraną nienależnie w rozumieniu art. 27 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. U. Nr 72, poz. 619 ze zm.). Natomiast art. 207 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1870 ze zm.) stanowi podstawę do żądania zwrotu od spółki pobranych środków. Zatem jak z powyższego widać, w stosunku do nierozliczonej zaliczki nie mogło zostać wydane inne rozstrzygnięcie. Natomiast § 12 ust. 2 umowy znalazł w sprawie zastosowanie w ten sposób, że skoro analiza dokumentacji pokontrolnej potwierdziła osiągnięcie celu operacji (po terminie), a zatem umożliwiono zachowanie przez spółkę części pomocy dotyczącej rozliczenia pierwszego etapu operacji. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI