Orzeczenie · 2025-11-05

I GSK 997/25

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-11-05
NSAAdministracyjneWysokansa
egzekucja administracyjnaprzedawnienieskładki ZUSFundusz PracyFundusz Gwarantowanych Świadczeń PracowniczychNSApostępowanie egzekucyjnezawieszenie biegu terminu przedawnieniaumorzenie postępowania

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargi kasacyjne M.T. oraz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił postanowienie Dyrektora IAS w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Sprawa dotyczyła przedawnienia składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. WSA uznał, że organ egzekucyjny błędnie umorzył postępowanie w części dotyczącej jednego z tytułów wykonawczych, uznając je za bezprzedmiotowe z powodu wyegzekwowania należności, co zdaniem WSA nie pozbawiało możliwości oceny zasadności wniosku o umorzenie na podstawie art. 59 u.p.e.a. NSA, po analizie przepisów dotyczących przedawnienia i zawieszenia biegu terminu przedawnienia, a także dopuszczalności ponownego wszczęcia egzekucji po umorzeniu postępowania, uznał, że należności nie uległy przedawnieniu. Sąd podkreślił, że ponowne wszczęcie egzekucji jest dopuszczalne po ujawnieniu majątku lub źródeł dochodu zobowiązanego przewyższających kwotę wydatków egzekucyjnych. NSA uchylił wyrok WSA, oddalił skargę M.T. oraz jego skargę kasacyjną, a także oddalił skargę kasacyjną organu, uznając, że WSA błędnie zinterpretował przepisy dotyczące umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia składek, zawieszenia biegu terminu przedawnienia, dopuszczalności ponownego wszczęcia postępowania egzekucyjnego po umorzeniu oraz stosowania art. 153 p.p.s.a. w kontekście wiążącej oceny prawnej.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w określonym czasie. Interpretacja art. 61 u.p.e.a. może być odmienna w przypadku nowelizacji przepisów.

Zagadnienia prawne (3)

Czy ponowne wszczęcie postępowania egzekucyjnego jest dopuszczalne po umorzeniu postępowania egzekucyjnego z powodu stwierdzenia bezskuteczności egzekucji, w przypadku ujawnienia majątku lub źródeł dochodu zobowiązanego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, ponowne wszczęcie egzekucji jest dopuszczalne, jeżeli zostanie ujawniony majątek lub źródła dochodu zobowiązanego przewyższające kwotę wydatków egzekucyjnych.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że art. 61 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do 20 lutego 2021 r. zezwala na ponowne wszczęcie egzekucji po umorzeniu z powodu bezskuteczności, pod warunkiem ujawnienia majątku lub dochodu zobowiązanego.

Czy bieg terminu przedawnienia należności z tytułu składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych ulega zawieszeniu w związku z czynnościami egzekucyjnymi?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.

Uzasadnienie

NSA, powołując się na wcześniejsze orzecznictwo, wskazał, że pierwszą czynnością przerywającą bieg przedawnienia jest czynność egzekucyjna (np. zajęcie rachunku bankowego), a nie samo doręczenie upomnienia.

Czy postępowanie egzekucyjne, które doprowadziło do wyegzekwowania należności, staje się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. w kontekście wniosku o umorzenie postępowania z powodu przedawnienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skuteczne wyegzekwowanie należności nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania w takim stopniu, aby uniemożliwić ocenę zasadności wniosku o umorzenie na podstawie art. 59 u.p.e.a.

Uzasadnienie

NSA uznał, że wyegzekwowanie należności nie pozbawia zobowiązanego możliwości żądania oceny prawidłowości postępowania egzekucyjnego z punktu widzenia przesłanek umorzenia, w tym przedawnienia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżony wyrok WSA, oddalono skargę M.T. oraz oddalono skargę kasacyjną M.T.

Przepisy (14)

Główne

u.p.e.a. art. 59 § § 1 pkt 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał.

u.p.e.a. art. 59 § § 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego.

u.p.e.a. art. 61

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

W razie umorzenia postępowania egzekucyjnego z przyczyny określonej w art. 59 § 2 wszczęcie ponownej egzekucji może nastąpić wówczas, gdy zostanie ujawniony majątek lub źródła dochodu zobowiązanego przewyższające kwotę wydatków egzekucyjnych.

u.s.u.s. art. 24 § ust. 4

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne.

u.s.u.s. art. 24 § ust. 5b

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.

Pomocnicze

k.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.

p.p.s.a. art. 153

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu administracyjnego są wiążące dla sądu oraz organu, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawą skargi kasacyjnej jest naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawą skargi kasacyjnej jest naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W razie uwzględnienia skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną.

p.p.s.a. art. 188

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W razie uwzględnienia skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny, uchylając zaskarżone orzeczenie, rozpoznaje skargę, jeżeli uzna, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez WSA art. 153 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie się do wiążącej oceny prawnej wyrażonej w poprzednim wyroku WSA. • Naruszenie przez WSA art. 61 u.p.e.a. poprzez błędną wykładnię i zastosowanie, w szczególności w zakresie dopuszczalności ponownego wszczęcia egzekucji po umorzeniu postępowania.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skargi kasacyjnej M.T. dotyczące naruszenia przepisów postępowania (art. 134, 141 § 4 p.p.s.a.) oraz prawa materialnego (art. 61 u.p.e.a.) zostały uznane za nieuzasadnione.

Godne uwagi sformułowania

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargi kasacyjne na posiedzeniu niejawnym w składzie trzyosobowym, gdyż obie strony postępowania wnoszące skargi kasacyjne zrzekły się przeprowadzenia rozprawy. • Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 7 grudnia 2022 r., VIII SA/Wa 208/22 prawomocnie przesądził następujące kwestie: 1. doręczenie upomnień nie spowodowało zawieszenia biegu terminu przedawnienia... • Z tych powodów, żądanie zobowiązanego zawarte w piśmie z 21 sierpnia 2021 r. podlegało regulacji z art. 61a § 1 i 2 k.p.a.

Skład orzekający

Henryk Wach

sprawozdawca

Joanna Salachna

przewodniczący

Michał Kowalski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia składek, zawieszenia biegu terminu przedawnienia, dopuszczalności ponownego wszczęcia postępowania egzekucyjnego po umorzeniu oraz stosowania art. 153 p.p.s.a. w kontekście wiążącej oceny prawnej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w określonym czasie. Interpretacja art. 61 u.p.e.a. może być odmienna w przypadku nowelizacji przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy złożonej kwestii przedawnienia składek i egzekucji administracyjnej, z licznymi odniesieniami do orzecznictwa i przepisów. Jest to typowy przykład skomplikowanej sprawy podatkowo-administracyjnej, która może być interesująca dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.

NSA rozstrzyga: Czy można wznowić egzekucję po latach? Kluczowa interpretacja przepisów o przedawnieniu składek.

Dane finansowe

WPS: 460 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst