I GSK 996/22

I GSK 996/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-09-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-05-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Apollo /przewodniczący/
Grzegorz Dudar /sprawozdawca/
Michał Kowalski
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
V SA/Wa 3810/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-11-29
Skarżony organ
Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 97 par 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo Sędzia NSA Michał Kowalski Sędzia del. WSA Grzegorz Dudar (spr.) Protokolant asystent sędziego Marcin Bubiński po rozpoznaniu w dniu 9 września 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej G. Sp. z o.o. w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 listopada 2021 r. sygn. akt V SA/Wa 3810/21 w sprawie ze skargi G. Sp. z o.o. w S. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 21 maja 2021 r. nr 16/2021 w przedmiocie zawieszenia uznania organizacji producentów owoców i warzyw 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od G. Sp. z o.o. w S. na rzecz Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 29 listopada 2021 r. sygn. akt V SA/Wa 3810/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę G. Sp. z o.o. z siedzibą w S. (dalej powoływana jako skarżąca, spółka) na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia 21 maja 2021 r., nr 16/2021 w przedmiocie zawieszenia uznania organizacji producentów owoców i warzyw.
Z akt sprawy wynika, że w 2017 r. skarżąca spółka została wstępnie uznana za organizację producentów owoców i warzyw w grupie produktów "owoce" i "warzywa". Z uwagi, iż w latach 2019 i 2020 wpłynęły do organów ARiMR informacje o wszczęciu wobec spółki szeregu śledztw przez Prokuraturę Rejonową w [...]1 i [...]2 m.in. o przestępstwa oszustwa na szkodę Agencji, przerobienia i podrobienia dokumentów (faktur VAT dokumentujących nabycie platform samojezdnych do zbioru jabłek, będących podstawą przyznania skarżącej spółce wsparcia finansowego) 19 października 2020 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) wszczął postępowanie administracyjne w sprawie zawieszenia uznania organizacji producentów owoców i warzyw – G. Sp. z o.o.
Decyzją z 24 lutego 2021 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR zawiesił uznanie skarżącej spółki za uznaną organizację producentów owoców i warzyw w grupie produktów "owoce" i "warzywa". Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Prezesa ARMIR decyzją z 21 maja 2021 r.
Organ odwoławczy z uwagi na wszczęcie opisanych postępowań karnych uznał, że zostały wyczerpane przesłanki do zastosowania art. 60 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2017/891 uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw, uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do kar, które mogą być stosowane w tych sektorach, a także zmieniające rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 543/2011(Dz.Urz. UE L 138 z 25 maja 2017 roku, s.4 ze zm.) – dalej rozporządzenie 2017/891 i zawieszenia uznania strony jako organizacji producentów owoców i warzyw. Zgodnie z tym przepisem, państwa członkowskie zawieszają płatności i uznanie organizacji producentów lub zrzeszenia organizacji producentów, które są przedmiotem dochodzenia prowadzonego przez organ krajowy w związku z zarzutem oszustwa w odniesieniu do pomocy objętej rozporządzeniem (UE) nr 1308/2013, dopóki zarzut nie zostanie ustalone.
Wskazanym na wstępie wyrokiem WSA w Warszawie podzielił stanowisko organów, uznając że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sąd podkreślił, że wszystkie zarzuty spółki podnoszone w skardze a dotyczące nadzwyczajnych trybów weryfikowania decyzji administracyjnych są niezasadne, bowiem zaskarżona decyzja została wydana w trybie zwykłym.
Sąd pierwszej instancji odwołując się do poglądów prezentowanych w orzecznictwie NSA przyjął, że wykładni art. 60 ust. 1 rozporządzenia 2017/891 należy dokonywać w kontekście celu jego ustanowienia, którym jest skuteczne zabezpieczenie interesów finansowych Unii Europejskiej. Celem tym jest zatem zapewnienie skutecznej ochrony interesów finansowych UE, dlatego też sam fakt prowadzenia dochodzenia w sprawie popełnienia oszustwa na szkodę funduszu unijnego, stanowi przesłankę zawieszenia (a więc tylko czasowego wstrzymania) do czasu zakończenia tegoż dochodzenia ma właśnie zapobiec powstaniu szkody w tym funduszu i wypłaceniu nienależnej pomocy. Zawieszenie uznania organizacji, tak jak i zawieszenie płatności, nie jest tożsame z pozbawieniem organizacji statusu grupy producentów rolnych, z czym wiąże się uprawnienie do uzyskiwania płatności z funduszy unijnych, lecz czasowe wstrzymanie działania organizacji, tak aby nie narażać funduszu na straty, które z uwagi na podejrzenie popełnienia oszustwa na szkodę środków unijnych, nie będą mogły być tej organizacji przyznane. Zdaniem sądu, samo podejrzenie popełniania przez podmiot oszustwa daje podstawę do zawieszenia uznania grupy do czasu wyeliminowania zagrożenia związanego z możliwością przyznania wsparcia czy uznania w skutek działań o charakterze przestępczym.
Jednocześnie sąd przyjął, że w świetle art. 60 ust.1 rozporządzenia 2017/891, jak i art. 115 ust. 2 rozporządzenia nr 543/2011 nie jest wymagane przedstawienie podejrzanemu zarzutów i przejście postępowania w fazę "ad personam"’, czy też wniesienie aktu oskarżenia lub skazanie. Skoro w przywołanych przepisach wskazano, iż może być zawieszone uznanie grupy w przypadku podejrzenia popełnienia przestępstwa, czy prowadzenie dochodzenia w związku z zarzutem oszustwa, to nie sposób uznać, iż o przesłankach zawieszenia płatności, czy też uznania grupy mówić można np. dopiero po wniesieniu aktu oskarżenia.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła spółka, zaskarżając wyrok w całości. Zarzuciła naruszenie zarówno przepisów prawa materialnego przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowania jak i przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy.
W zakresie przepisów prawa materialnego spółka zarzuciła naruszenie:
- art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw oraz rynku chmielu,
- art. 60 ust 1 Rozporządzenia Delegowanego Komisji (UE) 2017/891 z dnia 13 marca 2017 r uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw, uzupełniającego Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do kar, które mają być stosowane w tych sektorach, a także zmieniającego rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 543/2011 w tym art. 115 tegoż ostatniego
poprzez ich błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż samo podjęcie przez prokuraturę czynności sprawdzających w fazie ad rem postępowania przygotowawczego (wszczętego nota bene po "zawiadomieniu" dokonanym przez ww. organ (sic!) w oparciu o dokumenty jakie organ wytworzył - co rzekomo samo w sobie skutkuje wypełnieniem dyspozycji tego przepisu jako dojście do podejrzenia popełnienia oszustwa.
Odnośnie przepisów postępowania, kierując się dyrektywą wskazaną przez uchwałę pełnego składu NSA z 26 października 2009 r., I OPS 10/09, zarzucono naruszenie:
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez uznanie za dopuszczalne w świetle prawa proceduralnego na tle stanu fatycznego niniejszej sprawy (a tym samym poprzez niezastosowanie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. co stanowi naruszenie całej grupy przepisów k.p.a. statuujących podstawowe aksjologiczne zasady postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 6, 7, w zw. z art 77 oraz art. 8 k.p.a. mające wpływ na wynik rozstrzygnięcia poprzez brak jakiegokolwiek merytorycznego uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia w tym w szczególności niewyjaśnienia dlaczego sam fakt wszczęcia postępowania przygotowawczego ad rem przez prokuraturę miałby skutkować negatywnymi skutkami dla skarżącej. Powszechnie wiadomym jest, iż nawet najbardziej absurdalne insynuacje skierowane do organu ścigania muszą spowodować (co jest słuszne) wdrożenie procedury zmierzającej do sprawdzenia stanu w sprawie (ad rem). Wynika z tej okoliczności tylko tyle (i aż tyle), iż organ ścigania dopatruje się znamion czynu zabronionego i stawia zarzuty sprawcy (faza ad personam) – wszak nawet wtedy wina nie jest przesądzona, albo nie - co oznacza brak zainteresowania organów prawnokarnych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucam także usankcjonowanie niepraworządnego obejścia prawa przez organ który ją wydał.
- naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego w tym szczególnie art. 9 i 11 k.p.a. poprzez wadliwe uzasadnienie uniemożliwiające jej ocenę, zrozumienie i jakąkolwiek kontrolę instancyjną poprzez niewskazanie jakichkolwiek okoliczności, czynów, zdarzeń, itd. które przesądziły o wydaniu zaskarżonej decyzji ani też żadnych okoliczności sprawy, które przekonały sąd a przed nim organ drugiej instancji o konieczności podjęcia tak drastycznego środka wobec skarżącej jak wydanie decyzji która sama w sobie szkodzi skarżącej na tle faktu, iż przedmiotowe postępowanie prokuratorskie toczy się ad rem. W niniejszej sprawie organ nie przedstawił jakichkolwiek okoliczności postępowania przygotowawczego (ad rem), wszczęcie którego (z zawiadomienia organu jak należy mniemać z treści uzasadnienia) stało się kanwą wydania niezwykle szkodliwej dla skarżącej spółki decyzji.
Wskazując na powyższe zarzuty spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od skarżącej na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie znajduje usprawiedliwionej podstawy.
W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (zob. uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, Nr 3, poz. 40).
Istota sporu w sprawie sprowadza się do oceny stanowiska sądu pierwszej instancji, który - kontrolując zaskarżoną decyzję - uznał ją za odpowiadającą prawu, bowiem organy wykazały, iż w przypadku skarżącej kasacyjnie spółki zachodzi podejrzenie popełnienia oszustwa związanego z wnioskowaną płatnością, co stanowi przesłankę określoną art. 60 ust. 1 rozporządzenia nr 2017/891. Zdaniem sądu pierwszej instancji brak jest podstaw do uznania, że wszczęcie śledztwa w przedmiocie podejrzenia popełnienie oszustwa na szkodę finansów publicznych i pozostawanie tego postępowania w fazie in rem nie daje podstaw do zawieszenia uznania organizacji producentów rolnych, bowiem w świetle art. 60 ust. 1 rozporządzenia nr 2017/891, jak i poprzednio obowiązującego art. 115 ust. 2 rozporządzenia nr 543/2011, nie jest wymagane przedstawienie podejrzanemu zarzutu popełnienia przestępstwa i przejście postępowania karnego w fazę in personam. Odmiennego zdania jest skarżąca kasacyjnie spółka, która podnosi, że prawidłowa wykładnia art. 60 ust. 1 rozporządzenia nr 2017/891 powinna doprowadzić organy i sąd pierwszej instancji do wniosku, że dopiero postawienie zarzutu oszustwa mogło skutkować zawieszeniem uznania organizacji, szczególnie w sytuacji gdy wszczęcie postępowania karnego nastąpiło na skutek zawiadomienia organu.
Na tle powyższego sporu, skarżąca spółka sformułowała zarzuty naruszenia zarówno przepisów prawa materialnego (poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie) jak i procesowego, w stopniu mającym mieć wpływ na wynik sprawy. W takiej sytuacji w pierwszej kolejności należałoby się odnieść do zarzutów określonych w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., gdyż dopiero prawidłowo ustalony stan faktyczny powoduje, iż możliwa jest jego subsumcja pod odpowiednią normę prawną. W rozpoznawanej sprawie jednak, mając na uwadze podniesione zarzuty, Naczelny Sąd Administracyjny uznał za konieczne w pierwszej kolejności ustosunkowanie się do zarzutów naruszenia prawa materialnego, bowiem od ich prawidłowej wykładni zależy zakres niezbędnych ustaleń faktycznych, których winien był dokonać organ, dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.
Stosownie do art. 60 ust. 1 rozporządzenia nr 2017/891 państwa członkowskie zawieszają płatności i uznanie organizacji producentów lub zrzeszenia organizacji producentów, które są przedmiotem dochodzenia prowadzonego przez organ krajowy w związku z zarzutem oszustwa w odniesieniu do pomocy objętej rozporządzeniem (UE) nr 1308/2013, dopóki zarzut nie zostanie ustalony. Analogiczną instytucję i przesłanki zawieszenia płatności i uznania organizacji - pomimo nieco innej redakcji przepisu - regulowało poprzednio obowiązującego rozporządzenie nr 543/2011, które w art. 115 ust. 2 który stanowiło, że państwa członkowskie mogą zawiesić uznanie organizacji producentów, zrzeszenia organizacji producentów lub grupy producentów lub zawiesić płatności na ich rzecz, jeśli istnieją w stosunku do tych organizacji podejrzenia popełnienia oszustwa w odniesieniu do pomocy objętej rozporządzeniem (WE) nr 1234/2007". Tożsamość regulacji prawnej obu przepisów, jak i cel wprowadzenia tego instrumentu prawnego - środka zabezpieczającego interesy finansowe Unii Europejskiej nie pozwala na podzielenie poglądu skarżącej kasacyjnie, że samo podjęcie przez prokuraturę czynności sprawdzających w ramach postępowania przygotowawczego w fazie "ad rem" jest niewystarczające dla ich zastosowania.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżąca kasacyjnie spółka nieprawidłowo przywiązuje zbyt dużą wagę do użytego w art. 60 ust. 1 rozporządzenia nr 2017/891 słowa "zarzut", pomijając kontekst jego użycia i całokształt przepisu. W ocenie NSA słowa tego nie można interpretować w sposób wskazywany w skardze kasacyjnej i w nawiązaniu do regulacji krajowego prawa karnego. Z uwagi bowiem na odmienności systemów prawnych różnych państw członkowskich Unii Europejskiej i konieczność zapewnienia jednolitego stosowania prawa unijnego na całym obszarze Unii Europejskiej uregulowane tym prawem instytucje prawne i przesłanki ich stosowania mają autonomiczny charakter w stosunku do prawa krajowego, nadany im przez prawodawcę unijnego. Oznacza to, iż mają one inne znaczenie niż nadawane tożsamym czy podobnym instytucjom znanym prawu krajowemu. Stąd należy je w pierwszej kolejności interpretować w świetle celów, jakie przypisał wprowadzeniu tych instytucji prawodawca unijny w sposób gwarantujący spójność prawa unijnego. Wobec tego regulację art. 60 ust. 1 rozporządzenia nr 2017/891 należy interpretować w kontekście - pomijanego przez skarżącą spółkę - celu ustanowienia instytucji zawieszenia uznania organizacji czy zawieszenia płatności. Celem tym jest zaś zapewnienie skutecznej ochrony interesów finansowych UE. W tym kontekście zwrot "(...) są przedmiotem dochodzenia (...) w związku z zarzutem oszustwa w odniesieniu do pomocy (...), dopóki zarzut nie zostanie ustalony" należy rozumieć jako sam obiektywny fakt prowadzenia dochodzenia w sprawie popełnienia oszustwa na szkodę funduszu unijnego, a zawieszenie (a więc tylko czasowe wstrzymanie) płatności do czasu zakończenia tegoż dochodzenia ma właśnie zapobiec powstaniu szkody w tym funduszu i wypłaceniu nienależnej pomocy. Zawieszenie uznania organizacji, tak jaki i zawieszenie płatności, nie jest tożsame z pozbawieniem organizacji statusu grupy producentów rolnych, z czym wiąże się uprawnienie do uzyskiwania płatności z funduszy unijnych, lecz czasowe wstrzymanie działania organizacji, tak aby nie narażać funduszu na straty, które z uwagi na podejrzenie popełnienia oszustwa na szkodę środków unijnych, nie będą mogły być tej organizacji przyznane. Na organach krajowych ciąży bowiem obowiązek badania, czy podmiot mogący ubiegać się o środki unijne gwarantuje prawidłowe ich wykorzystanie, co niewątpliwie zostaje zachwiane w sytuacji wszczęcia postępowania w przedmiocie oszustwa nakierowanego na te środki. W tym zakresie NSA w składzie rozpoznającym niniejszą skargę kasacyjną w pełni podziela poglądy zaprezentowane chociażby w wyroku NSA z 1 kwietnia 2019 r., sygn. akt I GSK 3507/18 czy też z dnia 26 maja 2020 r. sygn. akt I GSK 2012/19, dostępne w bazie CBOSA.
Zaznaczyć należy, że również forma niedokonana czasownika wyrażonego zwrotem "dochodzenia prowadzonego przez organ krajowy" potwierdza powyższy sposób interpretacji art. 60 ust. 1 rozporządzenia nr 2017/891. Dochodzenie w ujęciu normatywnym, ale i potocznym oznacza czynności prowadzone przez prokuratora lub policję, polegające na zebraniu dowodów i wyjaśnieniu okoliczności związanych z przestępstwem. A zatem sam fakt prowadzenia tych czynności stanowi przesłankę do zawieszenia uznania organizacji. Status organizacji jako grupy producentów rolnych podlega bowiem zawieszeniu do czasu gdy zarzut oszustwa nie zostanie ustalony. Natomiast konsekwencją stwierdzenia popełnienia przez uznaną wstępnie grupę producentów rolnych oszustwa jest - stosownie do art. 60 ust. 2 rozporządzenia nr 2017/891 (analogicznie art. 115 ust. 1 rozporządzenia nr 543/2011) - m.in. wycofanie uznania.
Nadmienić należy, że podnoszona przez skarżącą kasacyjnie okoliczność, że wszczęcie postępowania karnego nastąpiło na podstawie zawiadomienia i dokumentów przekazanych przez organy ARiMR nie ma jakiegokolwiek wpływu na ocenę zaistnienia przesłanki do zawieszenia spółki jako uznanej organizacji. Wszczęcie przez uprawione organy śledztwa wskazuje, że zachodzi uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa (w niniejszej sprawie oszustwa w odniesieniu do przyznanej pomocy ze środków UE), w przeciwnym wypadku organy ścigania winny były odmówić wszczęcia postępowania karnego, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.
Dodatkowo wskazać należy, że przewidziana w art. 60 rozporządzenia nr 2017/891 instytucja nie może być utożsamiana ze swoistą sankcją czy karą administracyjną za delikt administracyjny. Zawieszenie uznania organizacji czy płatności - jak na to wskazuje sama nazwa - nie wykazuje cech kary administracyjnej, lecz jest konsekwencją zarzutu oszustwa rozumianego jako podejrzenie popełnienia czynu zabronionego i ma charakter przejściowy. Wobec tego zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przepis art. 60 ust. 1 rozporządzenia nr 2017/891 należy interpretować w ten sposób, że uznana organizacja lub płatność ulegają zawieszeniu w razie wszczęcia postępowania o charakterze karnym w związku z podejrzeniem popełnienia oszustwa na szkodę funduszu unijnego, tj. in rem. Zważywszy zaś na autonomiczny charakter unijnych instytucji prawnych nie mógł odnieść skutku argument oparty na prawie polskim a dotyczący tego, że postępowanie przygotowawcze nie przekształciło się w fazę in personam i nie postawiono przedstawicielom spółki żadnych zarzutów. Nie pozwala na jego uwzględnienie też treść art. 60 ust. 1 rozporządzenia nr 2017/891 w zakresie, w którym posługuje się szerszym zwrotem "dochodzenia prowadzonego przez organ krajowy", wskazującym właśnie na ten rodzaj postępowania, a więc na jego fazę in rem. Zwrot ten w żaden sposób nie determinuje, jak tego oczekuje skarżąca kasacyjnie, konieczności przedstawienia zarzutów. Jest to konsekwencją respektowania (poszanowania) przez prawodawcę unijnego odmiennych systemów prawnych państw członkowskich UE i autonomii proceduralnej tych państw.
Mając na uwadze powyższe za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego – art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o organizacji rynków owoców i warzyw oraz rynku chmielu i art. 60 ust. 1 rozporządzenia 2017/891.
Konsekwencją przyjęcia prawidłowa wykładnia przepisów prawa materialnego, dokonanej zarówno przez sąd pierwszej instancji jak i wcześniej organy ARiMR jest przyjęcie niezasadności podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Z akt sprawy bezspornie wynika, że zostało wszczęte kilka postępowań karnych przez Prokuraturę Rejonową w [...]1 i [...]2 (następnie przekazanych do prowadzenia Prokuraturze Regionalnej w [...]) m.in. o przestępstwa oszustwa na szkodę Skarbu Państwa reprezentowanego przez ARiMR, przerobienia i podrobienia dokumentów (faktur VAT dokumentujących nabycie platform samojezdnych do zbioru jabłek, będących podstawą przyznania skarżącej spółce wsparcia finansowego), a zatem ustalone okoliczności były wystarczające do przyjęcia, że zachodzą przesłanki do zastosowania art. 60 ust. 1 rozporządzenia 2017/891 i zawieszenia uznania skarżącej spółki za uznaną organizację producentów owoców i warzyw.
Wbrew stanowisku skarżącej spółki, w sprawie nie zachodziły przesłanki do zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., bowiem zakończenie postępowania karnego przez uprawione organy nie było rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, niezbędnym dla wydania zaskarżonej decyzji. Samo prowadzenie postępowań karnych w sprawie oszustwa w odniesieniu do pomocy objętej pomocą finansową z UE na podstawie rozporządzenia 1308/2013 jest przesłanką do wydania decyzji na podstawie art. 60 ust. 1 rozporządzenia 2017/891 dlatego też jego wynik w żadnym zakresie nie mógł wpłynąć na prawidłowość wydanej decyzji. Prawomocne zakończenie postępowania karnego, potwierdzające popełnienie oszustwa w odniesieniu do pomocy objętej rozporządzeniem (UE) 1308/2013 stanowi przesłankę do wydania decyzji na postawie art. 60 ust. 2 a nie na podstawie art. 60 ust. 1 rozporządzenia 2017/891. W konsekwencji na niezasadne uznać należało, powiązane z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zarzuty naruszenia art. 6, 7, 8 i art. 77 k.p.a.
Przechodząc do kolejnego zarzutu procesowego – naruszenia art. 9 i 11 k.p.a. wskazać przede wszystkim należy, że skarżąca kasacyjnie formułując ten zarzut nie powiązała go z odpowiednimi przepisami p.p.s.a., nie sprecyzowano zatem wyraźnie na czym – zdaniem skarżącej spółki – polegało naruszenie prawa przez sąd pierwszej instancji. Wzorcami kontroli wyroku sądu pierwszej instancji, które powinny być wskazane w zarzutach skargi kasacyjnej, są normy odniesienia (wyprowadzane z przepisów nakazujących, zakazujących lub dozwalających, wyznaczających zakres, kryteria i zasady kontroli sprawowanej przez sądu administracyjne – np. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c, bądź art. 151 p.p.s.a.) oraz normy dopełnienia (normy wynikające z przepisów regulujących postępowanie przed organami administracji publicznej; por. uzasadnienie uchwały NSA I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010/1/1, cz. III.2, s. 21-23; cz. III.4, s. 38-39).
Jednocześnie wskazać należy, że skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym skierowanym przeciwko wyrokowi sądu pierwszej instancji - art. 173 § 1 p.p.s.a., dlatego też, podniesione w niej zarzuty powinny zostać skierowane pod adresem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i wykazywać uchybienia w jego argumentacji odnoszącej się do mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego, bądź błędnego przeprowadzenia kontroli postępowania przez organy, których działanie lub zaniechania było przedmiotem zaskarżenia. W przypadku skargi kasacyjnej będącej kwalifikowanym środkiem zaskarżenia czytelność sformułowanego w niej zarzutu jest istotna z tego powodu, że ustawa wiąże powstanie określonych skutków procesowych nie tylko z samym wniesieniem tego pisma (jak w przypadku skargi, czy też zażalenia), ale także z jego treścią (por. wyrok NSA z 13 października 2017 r., sygn. akt II FSK 1445/17).
Skarżąca spółka podnosząc wskazany zarzut nie wskazała na czym miało polegać naruszenie prawa przez sąd pierwszej instancji, podniesione argumenty odnosiły się wyłącznie do wadliwego uzasadnienia decyzji organu odwoławczego, w tym niewskazania okoliczności, które legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji. Z tak sformułowanym zarzutem nie sposób się zgodzić, bowiem wbrew stanowisku skarżącej spółki organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał na konkretne pisma nadesłanie przez organy Prokuratury informujące o wszczęciu śledztw w konkretnych sprawach, w których organ ARiMR miał status pokrzywdzonego a które odnosiły się m.in. do podejrzenia popełnienia przestępstwa związanego z wyłudzeniem płatności tj. o czyn z art. 297 § 1 kk w zb. z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 294 § 1 kk w zb. z art. 270 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk. Nie budzi zatem wątpliwości, że w stosunku do skarżącej kasacyjnie toczyło się postępowanie karne dotyczącego zarzutu oszustwa (art. 286 § 1 kk) w związku z korzystaniem przez skarżącą kasacyjnie, jako uznaną grupę producentów, z pomocy finansowej z UE, realizowanej na podstawie rozporządzenia 1308/2013.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego, obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika organu, orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 ze zm.).