I GSK 995/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-09-12
NSAinneWysokansa
środki unijnedofinansowanieocena projektuPARPskarga kasacyjnapostępowanie administracyjnenaruszenie prawazasady postępowania

Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, stwierdzając naruszenie prawa w ocenie projektu dofinansowanego ze środków UE i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej P. K. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na negatywną ocenę projektu dofinansowanego ze środków unijnych przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP). NSA uznał skargę kasacyjną za zasadną, stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona z naruszeniem prawa, w szczególności zasad rozpatrywania protestów i przejrzystości. Sąd uchylił zaskarżony wyrok, stwierdził naruszenie prawa mające istotny wpływ na wynik oceny i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną P. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na informację Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP) o negatywnej ocenie projektu ubiegającego się o dofinansowanie ze środków europejskich. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym niewłaściwe zastosowanie przepisów ustawy o środkach europejskich oraz naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez wadliwe uzasadnienie wyroku WSA. NSA uznał skargę kasacyjną za uzasadnioną. Sąd podkreślił, że jego rolą nie jest ponowna merytoryczna ocena projektu, lecz badanie zgodności z prawem zaskarżonych aktów. Stwierdził jednak, że organ odwoławczy (PARP) wykroczył poza zakres protestu, rozszerzając ocenę o kwestie nieobjęte zarzutami. Ponadto, NSA wskazał na naruszenie zasady równego traktowania i zakazu reformationis in peius, gdyż skarżący nie został wezwany do uzupełnienia dokumentacji na etapie oceny pierwotnej. W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżony wyrok, stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona z naruszeniem prawa mającym istotny wpływ na wynik, i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia właściwej instytucji, nakazując uwzględnienie wskazanych przez NSA rozważań.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ rozpatrujący protest jest związany jego zakresem i nie może dokonywać analizy przeprowadzonej oceny w całokształcie okoliczności sprawy, lecz tylko w kontekście zarzutów podniesionych w proteście.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że organ odwoławczy wykroczył poza zakres protestu, rozszerzając ocenę o kwestie nieobjęte zarzutami, co stanowi naruszenie prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

ustawa wdrożeniowa art. 45 § ust. 1

Ustawa o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027

Sąd wskazał na naruszenie zasad przejrzystości i rzetelności.

ustawa wdrożeniowa art. 68

Ustawa o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027

ustawa wdrożeniowa art. 69 § ust 2 pkt 2

Ustawa o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027

Ustawa z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027

Dz.U. 2022 poz 1079

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku.

p.p.s.a. art. 73 § ust. 8 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do stwierdzenia naruszenia prawa.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zarzut naruszenia przez Sąd I instancji.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd I instancji oddalił skargę na podstawie tego przepisu.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 203 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o kosztach.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o kosztach.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy wykroczył poza zakres protestu. Skarżący nie został wezwany do uzupełnienia dokumentacji na etapie oceny pierwotnej, a następnie wykorzystano nowe zarzuty na etapie rozpatrywania protestu. Naruszenie zasad przejrzystości, rzetelności i demokratycznego państwa prawnego.

Odrzucone argumenty

Argumenty dotyczące naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. przez wadliwe uzasadnienie wyroku WSA. Argumenty dotyczące oceny merytorycznej projektu.

Godne uwagi sformułowania

sąd administracyjny nie posiada narzędzi w postaci możliwości powołania biegłych czy ekspertów rola sądu administracyjnego nie może sprowadzić się do ponownej merytorycznej oceny projektu organ dokonując rozpatrzenia protestu wykroczył poza jego zakres zasada równego dostępu do pomocy, wywodzącej się z traktatowej zasady równości zakaz reformationis in peius Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej

Skład orzekający

Michał Kowalski

przewodniczący sprawozdawca

Bogdan Fischer

członek

Marek Sachajko

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasad rozpatrywania protestów w postępowaniu o dofinansowanie ze środków UE, zakres kognicji sądów administracyjnych w sprawach oceny projektów, zasada równego traktowania i zakaz reformationis in peius."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań o dofinansowanie ze środków UE prowadzonych przez PARP i podobne instytucje.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnych zasad postępowania administracyjnego w kontekście funduszy unijnych, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i instytucji. Pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie procedur przez organy.

Naruszenie prawa w ocenie projektu unijnego – NSA uchyla decyzję PARP.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 995/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-09-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bogdan Fischer
Marek Sachajko
Michał Kowalski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok, stwierdzono,że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1079
art. 73 ust. 8 pkt 1 lit. a, art. 45 ust. 1, art. 68, art. 69 ust 2 pkt 2
Ustawa z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027
Dz.U. 2022 poz 329
art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Michał Kowalski (spr.) Sędzia NSA Bogdan Fischer Sędzia del. WSA Marek Sachajko Protokolant asystent sędziego Katarzyna Domańska po rozpoznaniu w dniu 12 września 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 maja 2024 r. sygn. akt V SA/Wa 528/24 w sprawie ze skargi P. K. na informację Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości z dnia 7 lutego 2024 r. nr DWI.SK1.550.279.2023(4) w przedmiocie negatywnej oceny projektu 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny i przekazuje sprawę właściwej instytucji do ponownego rozpatrzenia; 3. zasądza od Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości na rzecz P. K. 1360 (jeden tysiąc trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sadowego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawa wyrokiem z dnia 9 maja 2024 r., sygn. akt V SA/Wa 528/24 na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie: Dz. U. 2024 r., poz. 935 – dalej jako p.p.s.a.) oddalił skargę P. K. na informację Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości z dnia 7 lutego 2024 r. nr DWI.SK1.550.279.2023(4) w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Skarżący złożył w dniu 30 kwietnia 2023 r. wniosek o dofinansowanie projektu pod nazwą [...].
Na skutek oceny projektu dokonanej przez Komisję Oceny Projektów pismem z dnia 21 listopada 2023 r. poinformowała skarżącego, że projekt nie spełnił kryteriów wyboru projektów, wobec czego wniosek nie został wybrany do dofinansowania. Po rozpatrzeniu protestu skarżącego z dnia 5 grudnia 2023 r., zaskarżonym pismem z dnia 7 lutego 2024 r. Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości poinformowała skarżącego, że protest nie został uwzględniony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając zaskarżonym wyrokiem skargę stwierdził, że dokonując rozpatrzenia protestu organ odwoławczy co prawda wykroczył poza jego zakres, to jednak naruszenie to nie miało istotnego wpływ na wynik oceny. O ile w ramach oceny kryterium modułowego w istocie pierwotna, negatywna ocena Komisji Oceny Projektów została rozszerzona przez eksperta zewnętrznego o niektóre kwestie ocenione uprzednio pozytywnie, jak poprawnie zidentyfikowane i opisane kamienie milowe, to jednak nie ulega wątpliwości, że pomimo częściowo zmodyfikowanej oceny zaplanowanych w projekcie wydatków, zarówno pierwotna, jak i ponowna ocena w tym zakresie są spójne.
Sąd I instancji wskazał, że zarówno ocena pierwotna ocena Komisji, jak też ocena eksperta zewnętrznego, wskazują na nieadekwatność i nieracjonalność zaplanowanych wydatków. Jak wynika z oceny Komisji Oceny Projektów nie można uznać, że wszystkie wydatki w ramach modułu B+R uznaje się za adekwatne, tj. racjonalne i uzasadnione z punktu widzenia zakresu i celu modułu oraz zaplanowanych przez wnioskodawcę zadań ujętych w harmonogramie. Potwierdza to opinia eksperta zewnętrznego, zgodnie z którą, wnioskodawca, pomimo wezwania do poprawy/uzupełnienia wniosku w zakresie wynagrodzeń personelu projektu nie wskazał dlaczego zaplanowano zatrudnienie trzech pracowników wykonujących podobne czynności, jak również nie uzasadnił zatrudnienia trzech pracowników na innym stanowisku, czy dwóch pracowników jeszcze na innym stanowisku, których zakresy wykonywanych obowiązków są bardzo podobne. Ponadto skarżący nie uzasadnił nabycia 15 komputerów, 7 monitorów i 3 projektorów. Dodatkowo, w zadaniu związanym z pracami rozwojowymi wnioskodawca ogólnikowo wskazuje na prace badawcze na zakup oprogramowania wykorzystywanego do efektywnej realizacji prac badawczych. W rezultacie w ocenie Sądu I instancji, stanowisko PARP oparte na ocenie eksperta zewnętrznego jest tożsame z konkluzją oceny Komisji, wyrażającą się w stwierdzeniu, że nie można uznać, aby wszystkie wydatki były racjonalne i uzasadnione z punktu widzenia zakresu i celu modułu oraz zaplanowanych przez wnioskodawcę zadań ujętych w harmonogramie rzeczowo-finansowym.
W skardze kasacyjnej zaskarżono powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj.:
1. art. 68 oraz art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 (Dz.U. 2022 poz. 1079, dalej jako ustawa wdrożeniowa) w zw. z załącznikiem nr 3 do Regulaminu wyboru projektów (kryteria wyboru projektów) przez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że nieuwzględnienie przez PARP protestu od negatywnej oceny w ramach Kryterium B+R: "Istota projektu" odpowiada prawu bowiem projekt nie spełnia odnośnego kryterium, gdy tymczasem projekt spełnia odnośne kryterium skarżąca przewidziała adekwatny sposób ochrony zaplanowanych rezultatów Projektu;
2. art. 68 oraz art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w związku z załącznikiem nr 3 do Regulaminu wyboru projektów (kryteria wyboru projektów) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że nieuwzględnienie przez PARP protestu od negatywnej oceny w ramach Kryterium: Projekt obejmuje moduł obligatoryjny, odpowiada prawu bowiem projekt nie spełnia odnośnego kryterium, gdy tymczasem projekt spełnia odnośne kryterium, a skarżąca przewidziała adekwatny sposób ochrony zaplanowanych rezultatów projektu.
Poza tym zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na zbyt ogólnikowym, niejasnym i wewnętrznie sprzecznym uzasadnieniu przez Sąd I instancji wyroku, pozbawiające skarżącą informacji o przesłankach rozstrzygnięcia oraz uniemożliwiające dokonanie kontroli instancyjnej wyroku, przede wszystkim:
1) Sąd I instancji w jednym z fragmentów uzasadnienia zaskarżonego wyroku rozstrzygnął, że: "dokonując rozpatrzenia protestu organ wykroczył poza jego zakres", jednocześnie w dalszej części uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sąd I instancji zważył, że: "Tym samym, w odniesieniu do omawianego kryterium nie doszło ani do wyjścia poza granicę protestu...", gdzie oba cytowane fragmenty dotyczą oceny Projektu w ramach tego samego kryterium;
2) Sąd I instancji z jednej strony uznał, że wezwanie do uzupełnienia/ poprawienia wniosku o dofinasowanie Projektu nie jest obowiązkiem a prawem oceniającego oraz że oceniający nie jest obowiązany do żądania uzupełnienia/ poprawy wszystkich błędów wniosku o dofinansowania, a jednocześnie wskazał, że z przepisów wynika, że konkurs o dofinasowanie unijne powinien być przeprowadzony zgodnie z zasadą równego traktowania wykonawców - oba te stanowiska są zdaniem skarżącej wewnętrznie sprzeczne, bowiem uznaniowość w przedmiocie wezwania do uzupełnienia/ poprawy wprost godzi w zasadę równego traktowania wnioskodawców;
3) Sąd I instancji w sposób nielogiczny uzasadnił rozstrzygniecie wskazując, że mimo, że skarżący wezwany został do wyjaśnienia zasadności zatrudnienia kilku osób na tak samo nazwanych stanowiskach pracy (m.in. trzech pracowników senior software engineer), to nie wyjaśnił zasadności przyjętych założeń we wniosku o dofinasowanie, gdy tymczasem wezwanie do uzupełnienia/ poprawienia wniosku nie dotyczyły odnośnego zakresu przedmiotowego, a kwestii związanej z wysokością przyjętego wynagrodzenia;
4) Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku uznał, że rozpatrzenie protestu nie pogorszyło sytuacji skarżącego, gdzie stwierdzenia takiego jakkolwiek nie uzasadniał;
5) Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku pominął (w ogóle nie odniósł się) do zarzutu skarżącego o niezgodności regulaminu z ustawą wdrożeniową.
2. art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 45 ust. 1, art. 68 i art. 69 ust. 2 pkt 2) ustawy wdrożeniowej w zw. z § 6 ust. 1 i 2 regulaminu wyboru projektów poprzez oddalenie skargi mimo naruszenia przez PARP odnośnych przepisów ustawy wdrożeniowej oraz regulaminu naboru projektów, prowadzące do błędnego przyjęcia, że PARP nie uwzględniając protestu działał zgodnie z przepisami regulującymi procedurę oceny projektów podczas, gdy PARP z naruszeniem odnośnej procedury nie uwzględnił protestu od negatywnej oceny Projektu dokonanej przez Komisję Oceny Projektów i nie przekazał Projektu do ponownej oceny KOP, co uniemożliwiło skarżącej wyjaśnienie podniesionych przez PARP nowych zarzutów w ramach udzielonych informacji na Panelu Komisji Oceny Projektu (na podstawie § 6 ust. 1 regulaminu wyboru projektów) oraz uzupełnienia lub poprawienia wniosku o dofinansowanie (na podstawie § 6 ust. 2 regulaminu wyboru projektów).
Strona przeciwna w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwioną podstawę.
W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (zob. uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, Nr 3, poz. 40).
Przystępując do rozważań na tle zarzutów kasacyjnych oraz ich uzasadnienia należy wskazać, że sprowadzają się one w gruncie rzeczy do kwestionowania przyjętego w zaskarżonym wyroku stanowiska, zgodnie z którym na gruncie rozpatrywanej sprawy pierwotna ocena Komisji Oceny Projektów, jak też ocena eksperta zewnętrznego, zasadnie wskazują na nieadekwatność i nieracjonalność wydatków zaplanowanych w ramach projektu pod nazwą: [...]. W konsekwencji kwestionowane jest stanowisko, zgodnie z którym ocena projektu została przeprowadzona z poszanowaniem zasad przejrzystości i rzetelności o których mowa w art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w stopniu mającym istotny wpływ na wynik tej oceny.
Odnosząc się do tego zagadnienia należy na wstępie podkreślić, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy wdrożeniowej sąd administracyjny nie posiada narzędzi w postaci możliwości powołania biegłych czy ekspertów (z pomocy których korzysta instytucja przeprowadzająca konkurs). Tym samym, rola sądu administracyjnego nie może sprowadzić się do ponownej merytorycznej oceny projektu. Kognicja sądów administracyjnych w sprawach dotyczących wniosków o dofinansowanie projektów w ramach programów operacyjnych polega na zbadaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów wydanych w postępowaniu toczącym się przed właściwą instytucją. Tylko naruszenie prawa procesowego lub materialnego, które mogły mieć wpływ na wynik oceny, może skutkować uchyleniem określonego aktu. Należy przy tym wyjaśnić, że sąd dokonuje oceny recenzji ekspertów w kontekście pominięcia w ocenie określonych treści, czy też dokonywania oceny przez ekspertów na podstawie elementów, które nie stanowią przedmiotu oceny w danym kryterium, natomiast nie jest władny dokonywać oceny słuszności, efektywności, racjonalności kryteriów konkursowych, ani tym bardziej zastępować oceniających lub weryfikować merytorycznie wiedzę ekspercką.
Nie mniej jednak nie można tracić z pola widzenia, że organ dokonując rozpatrzenia protestu wykroczył poza jego zakres. W ramach oceny kryterium modułowego w istocie pierwotna, negatywna ocena Komisji Oceny Projektów, która swój wyraz znalazła w załączonym do pisma PARP z dnia 21 listopada 2023 r. arkuszu oceny projektu, została rozszerzona przez eksperta zewnętrznego na kwestie ocenione uprzednio pozytywnie, jak np. poprawnie zidentyfikowane i opisane kamienie milowe. Zarówno pierwotna ocena Komisji, jak też ocena eksperta zewnętrznego, wskazują na nieadekwatność i nieracjonalność zaplanowanych wydatków. Jak wynika z oceny Komisji Oceny Projektów, nie można uznać, że wszystkie wydatki w postaci wynagrodzenia, wydatki rzeczowe oraz wartości niematerialne i prawne planowane do nabycia uznaje się za adekwatne, tj. racjonalne i uzasadnione z punktu widzenia zakresu i celu modułu oraz zaplanowanych przez wnioskodawcę zadań. Potwierdza to opinia eksperta zewnętrznego, zgodnie z którą, wnioskodawca pomimo wezwania do poprawy i uzupełnienia wniosku w zakresie wynagrodzeń personelu projektu nie wskazał dlaczego zaplanowano zatrudnienie trzech pracowników na stanowiskach senior software engineer wykonujących podobne czynności, jak również nie uzasadnił zatrudnienia trzech pracowników na stanowisku senior computer vision machine learning engineer, czy dwóch pracowników jako mid software engineer, których zakresy pracy są bardzo podobne, ponieważ zawierają wspólne opisy oraz brak jest uzasadnienia, że wykonywane przez te osoby zadania zaplanowane w projekcie zostały dostosowane do zakresu zaplanowanych w ramach zadań. Ponadto podniesiono, że skarżący nie uzasadnił nabycia 15 komputerów, 7 monitorów i 3 projektorów. Dodatkowo, w zadaniu związanym z pracami rozwojowymi wnioskodawca w niespójny sposób podpiera się w uzasadnieniach pracami badawczymi m.in. na zakup oprogramowania wykorzystywanego do efektywnej realizacji prac badawczych. Dodatkowo zauważyć należy, że wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej (str. 4 uzasadnienia) skarżący został wezwany do wskazania metodologii szacowania kosztów rzeczywistych projektu, w tym podania informacji dotyczących nakładu pracy, wymiaru etatu dla umów o pracę, czasu zaangażowania, liczby zatrudnionych osób (str. 19 wezwania), a nie jedynie określenia metody szacowania wynagrodzenia. Organ odwoławczy umożliwił wnioskodawcy uzupełnienie i skorygowanie informacji niezbędnych do oceny czy wydatki w ramach modułu są racjonalne i uzasadnione z punktu widzenia realizacji zakresu i celu modułu oraz zaplanowanych działań. Podkreślenia wymaga, że to na wnioskodawcy ubiegającym się o dofinansowanie w ramach danego konkursu spoczywa obowiązek rzetelnego i wyczerpującego wypełnienia wniosku (zob. m.in.: wyrok NSA z dnia 9 sierpnia 2011 r. sygn. akt. II GSK 1500/11 oraz wyrok NSA z dnia 19 maja 2022 r., sygn. akt I GSK 622/22 - publ. orzecznia.nsa.gov.pl).
W tego typu sprawach przyjmuje się również, że zasady przejrzystości, rzetelności, bezstronności i równości dotyczą każdego etapu konkursu, począwszy od momentu przygotowywania regulaminu konkursu i formularza aplikacyjnego, aż po zakończenie samego postępowania konkursowego. Zasady te mają charakter normatywny i stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej, znajdując umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzącej się z traktatowej zasady równości (zob. m.in. wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2017 r., sygn. II GSK 1549/17, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl).
Poza tym organ rozpatrujący protest jest związany jego zakresem i ustawa wdrożeniowa nie upoważnia go do dokonywania analizy przeprowadzonej oceny w całokształcie okoliczności sprawy, czy wniosku, lecz tylko w kontekście zarzutów podniesionych w proteście (por. m.in. wyroki NSA: z dnia 7 marca 2017 r. o sygn. akt II GSK 357/17; z dnia 4 kwietnia 2014 r. o sygn. akt II GSK 534/14; z dnia 17 grudnia 2014 r. o sygn. akt II GSK 2667/14; z dnia 11 grudnia 2014 r. o sygn. akt II GSK 2668/14; z dnia 5 września 2017 r. o sygn. akt II GSK 2485/17; publ.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpatrywanej sprawie doszło do istotnego naruszenia procedury odwoławczej, ponieważ ze znajdujących w tej sprawie uregulowań prawnych nie wynika, by na tym etapie procedury można było dokonywać uzupełnienia dokumentacji konkursowej, czy też wezwania do złożenia wyjaśnień, które następnie będą miały wpływ na wynik oceny protestu. Słusznie wskazuje zatem autor skargi kasacyjnej, że brak wezwania skarżącego na etapie oceny Komisji Oceny Projektów do przedstawienia określonych danych pozbawia ją możliwości kwestionowania zawartego tam stanowiska na etapie protestu.
Rozstrzygnięcie protestu powinno przystawać do ogólnych standardów prawa, a do nich należy respektowanie w postępowaniu wynikającym z ustawy wdrożeniowej zakazu reformationis in peius. Zasada ta, pomimo generalnego wyłączenia stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, znajduje zastosowanie do procedury odwoławczej. Instytucja zarządzająca jako organ władzy publicznej działający na podstawie i w granicach prawa, powinna procedować z poszanowaniem standardów prawnych wynikających z treści art. 2 Konstytucji RP, w myśl którego, Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej (por. wyroki NSA: z dnia 29 lutego 2012 r. o sygn. akt II GSK 169/12; z dnia 22 marca 2019 r. o sygn. akt I GSK 205/19).
W konsekwencji nawet, jeśli ocena dokonana przez eksperta powołanego przez PARP na etapie rozpatrywania protestu jest bardziej szczegółowa (kompleksowa) i wykracza poza negatywną ocenę dokonaną pierwotnie przez ekspertów wchodzących w skład Komisji Oceny Projektów, to jednak organ (PARP), korzystając z takiej opinii eksperta zewnętrznego, nie może opierać się na tych jej wnioskach, które nie były objęte zarzutami protestu. Innymi słowy, skoro pierwotna opinia ekspertów była w jakiejś części korzystna dla wnioskodawcy, to w razie jej podważenia przez eksperta zewnętrznego, ponowna ocena PARP powinna ograniczać się wyłącznie do zarzutów sformułowanych w proteście, które z natury rzeczy nie odnoszą się do oceny pozytywnej dla odwołującej się strony.
Reasumując powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna była uzasadniona, ponieważ ocena projektu została przeprowadzona z naruszeniem zasad rozpatrywania protestów, a także zasady przejrzystości i rzetelności i standardów demokratycznego państwa prawnego (art. 45 ust. 1 w związku z art. 68 i art. 69 ust 2 pkt 2 ustawy wdrożeniowej oraz § 6 ust. 1 i 2 regulaminu) mającym istotny wpływ na wynik oceny.
Poza powyższym należy stwierdzić, że zgodnie z art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Tego rodzaju uchybień w ramach zaskarżonego wyroku nie stwierdzono. Bezzasadny jest również zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie wyroku zawiera bowiem wszystkie elementy i odnosi się do istotnych dla sprawy kwestii spornych, a tym samym poddaje się kontroli instancyjnej. Okoliczność, że z merytorycznymi argumentami tego uzasadnienia skarżący kasacyjnie się nie zgadza nie oznacza naruszenia standardów przewidzianych na gruncie art. 141 § 4 p.p.s.a. Dodać również należy, że w sprawie nie znajduje zastosowania powołany w skardze kasacyjnej artykuł 151 p.p.s.a., ponieważ w tym trybie skarga podlega oddaleniu na podstawie przepisów szczegółowych.
Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok i na podstawie art. 73 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy wdrożeniowej stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję. Rozstrzygając ponowne protest Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości uwzględni powyższe rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego w szczególności odnośnie do granic rozpoznania protestu skarżącego.
O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 203 pkt 1 i art. 200 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI