Orzeczenie · 2025-09-11

I GSK 993/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-09-11
NSAinneWysokansa
środki unijnePO IGzwrot dofinansowaniaupadłośćtrwałość projekturozporządzenie 1083/2006postępowanie administracyjneprawo upadłościoweNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną S. Sp. z o.o. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju nakazującą zwrot środków z dofinansowania unijnego. Sprawa dotyczyła umowy o dofinansowanie projektu w ramach PO IG, która została wypowiedziana przez PARP po ujawnieniu nieprawidłowości i ogłoszeniu upadłości beneficjenta. WSA uznał, że postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu środków mogło być prowadzone wobec upadłego, a wierzytelność powstała po ogłoszeniu upadłości. NSA uznał skargę kasacyjną za częściowo zasadną, uchylając wyrok WSA. Sąd wskazał na błędy w wykładni art. 57 ust. 1 i 5 rozporządzenia 1083/2006, dotyczące trwałości projektu i upadłości niewynikającej z oszukańczego bankructwa. Podkreślono, że sąd I instancji nie zbadał wystarczająco przesłanek z art. 57 ust. 1, a następnie art. 57 ust. 5 rozporządzenia, a także nie wyjaśnił pojęcia 'nieoszukańczego bankructwa'. NSA stwierdził również naruszenie przepisów proceduralnych (art. 7, 8, 77, 80 k.p.a.) przez WSA, który zaniechał kontroli ustaleń faktycznych organów w zakresie modyfikacji inwestycji i nie odniósł się do przesłanki z art. 57 ust. 5. Sąd uznał, że wierzytelność PARP powstała po ogłoszeniu upadłości, co czyni ją wierzytelnością wobec masy upadłości, a decyzja o zwrocie środków miała charakter deklaratoryjny. W związku z tym, zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa upadłościowego uznano za niezasadne. Sprawę przekazano do ponownego rozpoznania WSA.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów UE dotyczących trwałości projektów współfinansowanych ze środków unijnych w kontekście upadłości beneficjenta, a także relacji między postępowaniem administracyjnym a postępowaniem upadłościowym.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów rozporządzenia 1083/2006 i może wymagać analizy w kontekście późniejszych regulacji UE oraz krajowych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy sąd administracyjny prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy art. 57 ust. 1 i 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 dotyczące trwałości projektu i upadłości niewynikającej z oszukańczego bankructwa w kontekście zwrotu środków z dofinansowania unijnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd I instancji wadliwie zinterpretował art. 57 ust. 1 rozporządzenia nr 1083/2006, nie zbadał jego przesłanek przed rozważeniem wyjątku z ust. 5, a także nie wyjaśnił pojęcia 'nieoszukańczego bankructwa'.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że WSA pominął analizę art. 57 ust. 1 rozporządzenia, nie wyjaśnił kluczowych pojęć i przedwcześnie przeszedł do analizy art. 57 ust. 5, co stanowiło błąd w wykładni i zastosowaniu prawa.

Czy naruszenie przepisów proceduralnych (art. 7, 8, 77, 80 k.p.a.) przez sąd I instancji miało wpływ na prawidłowość rozstrzygnięcia w sprawie zwrotu środków z dofinansowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd I instancji naruszył przepisy proceduralne, zaniechając kontroli ustaleń faktycznych organów w zakresie modyfikacji inwestycji i nie odnosząc się do przesłanki z art. 57 ust. 5 rozporządzenia.

Uzasadnienie

NSA uznał, że WSA nie dokonał wystarczającej kontroli ustaleń faktycznych organów administracyjnych, szczególnie w zakresie naruszenia zasady trwałości projektu i przesłanki oszukańczego bankructwa, co stanowiło naruszenie zasad postępowania.

Czy wierzytelność z tytułu zwrotu środków z dofinansowania unijnego, powstała po ogłoszeniu upadłości beneficjenta, podlega zgłoszeniu do masy upadłości, czy też organ administracyjny może prowadzić odrębne postępowanie w celu jej ustalenia?

Odpowiedź sądu

Wierzytelność PARP wobec spółki powstała po ogłoszeniu upadłości i jest wierzytelnością wobec masy upadłości, co nie wyłącza możliwości prowadzenia postępowania administracyjnego w celu jej ustalenia.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że zobowiązanie do zwrotu środków powstało w dniu doręczenia oświadczenia o rozwiązaniu umowy (po ogłoszeniu upadłości), co czyniło je wierzytelnością wobec masy upadłości. Jednocześnie uznał, że organ miał podstawy prawne do prowadzenia postępowania administracyjnego na podstawie ustawy o finansach publicznych.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok został uchylony w całości i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Przepisy (9)

Główne

Rozporządzenie nr 1083/2006 art. 57 § ust. 1 i ust. 5

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999

Kluczowe znaczenie dla sprawy miało ustalenie, czy doszło do naruszenia zasady trwałości projektu (art. 57 ust. 1) i czy upadłość beneficjenta była 'nieoszukańczym bankructwem' (art. 57 ust. 5), co mogłoby wyłączyć obowiązek zwrotu środków. NSA wskazał na błędy w wykładni tych przepisów przez WSA.

u.f.p. 2005 art. 211 § ust. 1 pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych

Przepis ten stanowił podstawę do określenia przez organ kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu.

u.f.p. art. 207 § ust. 1 pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

Przepis ten stanowił podstawę do określenia przez organ kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi przez WSA.

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna uwzględnienia skargi kasacyjnej i uchylenia wyroku WSA.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasada rozpoznawania sprawy w granicach skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 203 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzeczenia o kosztach.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7, 8, 77, 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zarzuty naruszenia tych przepisów dotyczyły braku wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

p.u. art. 98 ust.1 c, 99

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe

Przepisy te dotyczyły uprawnienia syndyka do odstąpienia od umowy, co skarżący kasacyjnie podnosił jako argument wyłączający możliwość wydania decyzji administracyjnej. NSA uznał te zarzuty za niezasadne.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wadliwa wykładnia art. 57 ust. 1 i 5 rozporządzenia nr 1083/2006 przez WSA. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 8, 77, 80 k.p.a.) przez WSA.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 211 ust. 1 pkt 1 i 2 u.f.p. 2005 oraz art. 207 ust 1 pkt 1 i 2 u.f.p. • Zarzuty naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 98 ust.1 c i w zw. z art. 99 ustawy Prawo upadłościowe. • Zarzuty naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 61 §1 k.p.a. w zw. z art. 145 p.u. w zw. z art. 236 ust. 1 p.u. (wszczęcie postępowania administracyjnego po ogłoszeniu upadłości).

Godne uwagi sformułowania

Można pójść jeszcze dalej i wskazać, że sąd I instancji w zasadzie w ogóle nie dokonał wykładni tego przepisu (nie przedstawił swojego stanowiska w tym zakresie), chociaż w istocie zastosował ten przepis • Konstrukcja art. 57 rozporządzenia prowadzi jednak do wniosku, że w pierwszej kolejności należy ustalić naruszenie zasady określonej w ust. 1 tego przepisu, ażeby w ogóle rozważać o zastosowaniu wyjątku, o którym mowa w jego ust. 5. • Samo stwierdzenie 'Obecnie Prokuratura wszczęła i prowadzi śledztwo w tym kierunku.' nie uzasadnia oceny, że spółka dopuściła się oszukańczego bankructwa. • Wierzytelność PARP wobec spółki jest wierzytelnością w stosunku do masy upadłości.

Skład orzekający

Henryk Wach

przewodniczący

Tomasz Smoleń

członek

Beata Sobocha-Holc

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów UE dotyczących trwałości projektów współfinansowanych ze środków unijnych w kontekście upadłości beneficjenta, a także relacji między postępowaniem administracyjnym a postępowaniem upadłościowym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów rozporządzenia 1083/2006 i może wymagać analizy w kontekście późniejszych regulacji UE oraz krajowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy zwrotu dużych środków unijnych i komplikacji wynikających z upadłości beneficjenta, co jest częstym problemem w praktyce. Analiza błędów sądu I instancji i wykładnia przepisów UE są cenne dla prawników.

Upadłość beneficjenta a zwrot środków unijnych: NSA koryguje błędy WSA w interpretacji przepisów UE.

Dane finansowe

WPS: 12 485 517,62 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst