I GSK 991/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną W. Sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który utrzymał w mocy decyzję Dyrektora ARiMR o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności. Spółka zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 60 rozporządzenia 1306/2013, poprzez błędne uznanie, że uzyskała dopłaty w wyniku stworzenia sztucznych warunków. Podnosiła również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 83 i 82 kpa, dotyczące sposobu zbierania dowodów i oceny zeznań świadków. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że spółka, wraz z innymi podmiotami powiązanymi z właścicielem gruntów, stworzyła sztuczne warunki do uzyskania wyższych płatności obszarowych, a jej działalność była formalna i ekonomicznie nieuzasadniona. Sąd odrzucił również zarzuty procesowe, wskazując, że organy prawidłowo oparły się na dowodach z postępowania karnego i dokonały swobodnej oceny zeznań świadków. Wniosek o dopuszczenie dowodu z aktu notarialnego został oddalony jako nieistotny dla rozstrzygnięcia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów UE dotyczących płatności obszarowych, zapobieganie tworzeniu sztucznych warunków, ocena dowodów w postępowaniu administracyjnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji tworzenia sztucznych warunków w celu uzyskania dopłat rolnych.
Zagadnienia prawne (5)
Czy stworzenie sztucznych warunków w celu uzyskania wyższych płatności obszarowych, w rozumieniu art. 60 rozporządzenia 1306/2013, stanowi podstawę do odmowy przyznania tych płatności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stworzenie sztucznych warunków w celu uzyskania korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa, jest podstawą do nieprzyznania tych korzyści.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że spółka wraz z innymi podmiotami powiązanymi z właścicielem gruntów stworzyła sztuczne warunki do uzyskania wyższych płatności obszarowych. Działalność spółki była formalna i ekonomicznie nieuzasadniona, co świadczyło o 'sztuczności' w rozumieniu art. 60 rozporządzenia 1306/2013. Składanie odrębnych wniosków przez powiązane podmioty miało na celu obejście limitów i zmaksymalizowanie wysokości dopłat.
Czy organ administracji może oprzeć ustalenia na zeznaniach świadków złożonych w postępowaniu karnym, nawet jeśli świadkowie byli jednocześnie podejrzanymi i nie zostali pouczeni o prawie do odmowy zeznań w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ administracji może oprzeć się na dowodach z postępowania karnego, traktując je jako dowody z dokumentu urzędowego (art. 76 kpa), nawet jeśli świadkowie nie zostali pouczeni o prawie do odmowy zeznań w postępowaniu administracyjnym (art. 83 kpa).
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że organy oparły się na zeznaniach świadków z postępowania karnego na podstawie art. 75 § 1 kpa. Protokoły z przesłuchań są dowodami z dokumentu urzędowego, a nie zeznaniami w postępowaniu administracyjnym, stąd brak obowiązku pouczenia o art. 83 kpa. Nawet jeśli zeznania nie spełniają wymogów art. 75 § 2 kpa, mogą stanowić dowód w sprawie na podstawie art. 75 § 1 kpa.
Czy organ administracji prawidłowo ocenił wiarygodność zeznań świadka, który w postępowaniu karnym odwołał swoje zeznania, wskazując na chorobę psychiczną i wpływ osób trzecich?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ prawidłowo ocenił zeznania świadka, uwzględniając je w powiązaniu z zeznaniami innych świadków i opinią biegłych, dokonując swobodnej, a nie dowolnej oceny dowodów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy uwzględniły zeznania K.P. wraz z zeznaniami innych świadków, które korespondowały z jego relacjami. Ocena zeznań była swobodna, a Dyrektor ARiMR znał treść opinii biegłych psychiatrów i uwzględnił ją. Relacje świadków układały się w logiczną całość, pozwalając na ustalenie stanu faktycznego.
Czy błędna wykładnia art. 4 ust. 1 rozporządzenia 1307/2013 może stanowić podstawę skargi kasacyjnej, jeśli nie wskazano konkretnej jednostki redakcyjnej tego przepisu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut naruszenia przepisu, który nie wskazuje konkretnej jednostki redakcyjnej i nie jest rozwinięty w uzasadnieniu, nie poddaje się kontroli instancyjnej.
Uzasadnienie
Sąd uznał zarzut naruszenia art. 4 ust. 1 rozporządzenia 1307/2013 za chybiony z przyczyn formalno-konstrukcyjnych, ponieważ autor skargi kasacyjnej nie wskazał, której konkretnie jednostki redakcyjnej (litery) tego ustępu dotyczy zarzut, ani nie rozwinął go w motywach środka zaskarżenia.
Czy naruszenie § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie "Rolnictwa ekologicznego" może być podstawą skargi kasacyjnej w sprawie dotyczącej płatności bezpośrednich?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut naruszenia przepisu dotyczącego płatności ekologicznych jest chybiony, jeśli sprawa dotyczy płatności bezpośrednich regulowanych innymi przepisami.
Uzasadnienie
Sąd uznał zarzut naruszenia § 2 rozporządzenia ekologicznego za chybiony, ponieważ w rozpoznawanej sprawie nie chodziło o płatność ekologiczną, lecz o płatności bezpośrednie, które są regulowane innymi przepisami.
Przepisy (22)
Główne
ppsa art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
rozporządzenie 1306/2013 art. 60
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008
rozporządzenie 1307/2013 art. 4 § ust. 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009
rozporządzenie ekologiczne § § 2
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
Ustawa z dnia 20 lutego 2015 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
Pomocnicze
ppsa art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
kpa art. 83 § § 2 i 3
Kodeks postępowania administracyjnego
kpa art. 82
Kodeks postępowania administracyjnego
ppsa art. 106 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
kpa art. 75 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
kpa art. 76
Kodeks postępowania administracyjnego
kpa art. 75 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
ppsa art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 182 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych § § 14 ust. 1 pkt 2 i pkt 1 lit. b
ppsa art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Stworzenie sztucznych warunków do uzyskania wyższych płatności obszarowych. • Działalność spółki była formalna i ekonomicznie nieuzasadniona. • Organy prawidłowo oparły się na dowodach z postępowania karnego. • Ocena zeznań świadków była swobodna, a nie dowolna.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa poprzez błędne zastosowanie art. 60 rozporządzenia 1306/2013. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa poprzez błędną wykładnię art. 4 ust. 1 rozporządzenia 1307/2013. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa poprzez błędną wykładnię § 2 rozporządzenia ekologicznego. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa poprzez nieuwzględnienie skargi na decyzję w sytuacji naruszenia art. 83 § 2 i 3 kpa. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa poprzez nieuwzględnienie skargi na decyzję w sytuacji naruszenia art. 82 kpa.
Godne uwagi sformułowania
uzyskanie przez skarżącą dopłat było wynikiem stworzenia sztucznych warunków • nie można uznać, iż skarżąca samodzielnie prowadziła działalność rolniczą • nie spełniała warunków do uzyskania płatności na 2017 r. poprzez budzącą wątpliwość umowę dzierżawy • organ naruszył w toku postępowania przepisy art. 83 § 2 i 3 kpa zaniechając pouczenia świadków • organ naruszył w toku postępowania przepisy art. 82 kpa przyznając walor wiarygodności zeznaniom K.P. • nie jest to zarzut usprawiedliwiony • organy oparły się na zeznaniach świadków z postępowania karnego, do czego były uprawnione na podstawie art. 75 § 1 kpa • protokoły przesłuchań są dowodami z dokumentu urzędowego, o jakim stanowi art. 76 kpa • relacje K.P. znajdują potwierdzenie w zeznaniach pozostałych świadków i relacje wszystkich świadków układają się w logiczną całość • nawet w przypadku uznania, że Z.B. posiadał zgodę drugiego ze współwłaścicieli na zawieranie umów dzierżawy, to jednak – w całokształcie okoliczności sprawy – nie rodzi to istotnej wątpliwości, co do tego, że w sprawie doszło do stworzenia sztucznych warunków • osobom fizycznym ani prawnym nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, że warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa • Państwo Członkowskie ma obowiązek w trybie ustanowionych własnych przepisów postępowania oceniać, czy podmiot ubiegający się o przyznanie…
Skład orzekający
Joanna Salachna
przewodniczący
Bogdan Fischer
sędzia
Piotr Kraczowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów UE dotyczących płatności obszarowych, zapobieganie tworzeniu sztucznych warunków, ocena dowodów w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji tworzenia sztucznych warunków w celu uzyskania dopłat rolnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii związanych z nadużywaniem systemów dopłat rolnych i tworzeniem sztucznych warunków, co jest istotne dla rolników i przedsiębiorców z branży rolnej. Pokazuje, jak sądy administracyjne interpretują przepisy UE w kontekście krajowego postępowania.
“Jak spółka próbowała obejść przepisy UE i wyłudzić dopłaty rolne? NSA rozwiewa wątpliwości.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.